Volkan Karsan [email protected]

Gazeteciler Günü’nde dünya medyasına acı bakış

Bugün, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü, Türkiye'de gazetecilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi için atılan önemli bir adımın, 212 sayılı kanunun kabul edilmesinin yıl dönümü. Bu özel gün, gazetecilerin yıllardır süren hak mücadelesinin, bağımsızlık arayışının ve mevcut sorunlarının daha bir hatırlanmasına neden oluyor.

Ancak ülkemizde medyanın geldiği durum ortada, fazla yorum yapmaya dahi gerek yok.

Hazır böyle gün için birkaç satır yazarken bir de sorunun global boyutuna da bir bakış atalım.

Yaklaşık 10 gün sonra ABD’nin Başkanı Trump resmen Beyaz Saray’a yerleşecek. Kimilerine göre bu gelişme dünyada medya algısı için de bir dönüm noktası olacak.

Trump, bir yandan ünlü Panama Kanalına zorla el koymak istiyor.  Huzur adası Grönland’ı (Çok zengin yeraltı kaynakları var diye)  Danimarka’dan koparıp alacağını söylüyor. Yakaladığı yabancıyı (özellikle Afrikalıları, Güney Amerikalıları, Arapları ve hele hele Müslümanları) kapı dışarı edecek.  Sınırlara dev duvarlar örecek.  Zenginlerden alınan vergileri indirecek.  Kanada’ya aşırı ekonomik baskı kuracak ve “Siz gelin, bizim eyaletimiz olun da ekonominiz düzelsin” diyecek. İddialar bunlar… Tabii bunları yaparken attığı adımları meşrulaştırmak, kendine bilinçli bilinçsiz taraftar toplamak için de geniş bir medyaya ihtiyaç duyacak.

Bu konuda kendinin en büyük destekçisi olan Elon Musk’ı serbest bırakıp “ne isterse yapsın” diye izni verecek.  O da güçlü internet imparatorluğunu, olabilecek en aşırı ve fanatik tiplerin hizmetine sunacak

Örneğin İngiltere Başbakanı için akla gelmez (hatta belden aşağı) rezillikler uyduracak.  Bir de Almanya, Fransa gibi ülkelerin politik sistemine aşırı sağcı saldırılar düzenleyecek.

Bu iddiaların daha da ötesi var.  Nitekim dünyada sorumsuzca at koşturmak isteyen Facebook, Instagram, WhatsApp, Tesla, Space X, X, Apple gibi şirketlerin sahipleri olan yeni üst akıl ortakları Mark Zuckerberg, Jeff Bezos, Tim Cook gibi dolar milyarderi Trump’çı olduklarını da açıkça ilan ettiler.

Yeni medyanın egemen güçleri bunlar olunca bilgi edinme hakkımız nelere evirilecek bilinmez ama elimizde çok somut bir örnek var. The Guardian’ın açıklaması:

Tehlikeli bir yanlış bilgi ve dezenformasyon çağında yaşıyoruz. Çoğu zaman sosyal medya tarafından desteklenen bir durum. Salı günü Meta'nın CEO'su Mark Zuckerberg, Facebook, Instagram ve Threads dahil olmak üzere sosyal medya platformlarının tüm doğrulayıcılardan kurtulacağını duyurdu.

Meta'nın hamlesi gerçeğin internette bulunmasını daha da zorlaştırabilir.

Birleşik Krallık'ta yetişkinlerin yarısından fazlası haber almak için sosyal medyayı kullanıyor. Gençlerde bu sayı daha da yüksek. Facebook, Instagram ve Elon Musk'un X'i ülkedeki en büyük 10 haber kaynağından üçünü oluşturuyor.

Meta, X'in izinden gideceğini ve üçüncü taraf yanıltıcı içerik kontrollerinden kullanıcı tabanlı notlar lehine uzaklaşacağını söyledi. Nobel ödüllü gazeteci Maria Ressa, Meta'nın politika değişikliğinin "gerçeklerin olmadığı bir dünyaya" yol açacağını ileri sürdü.

Bu arada, dünyanın en zengin adamı olan Musk, geçen haftayı sosyal medya sitesindeki devasa profilini kullanarak Birleşik Krallık'taki seçilmiş yetkililere saldırıp onlar hakkında yalanlar yaymak için harcadı.

Guardian'ın bu haftaki başyazısında belirttiği gibi dezenformasyon, "seçmenlerin yalanlara inanmasına, inanmayanlara ise güvenmemesine, hatta nefret etmesine" neden olabilecek "güçlü bir siyasi silahtır" görüşüne yer verdi.

Bu yanlış bilgi ve dezenformasyon dalgası karşısında, Guardian'ın gayretli muhabirleri ve editörleri gerçekleri savunmaya ve gerçeği bildirmeye kararlıdır. Bu acil misyonu bizimle paylaşan okuyucuların desteğiyle desteklenen bağımsız bir kuruluşuz.