Volkan Karsan [email protected]

Teknoloji değişti, insan değişmedi: 2000 yıllık ikna formülü

Her gün yüzlerce mesaj görüyoruz.

Siyasetçiler konuşuyor, patronlar sunum yapıyor, sosyal medya fenomenleri fikir satıyor, yapay zekâ araçları saniyeler içinde metin üretiyor. Bilgi hiç olmadığı kadar bol. Buna rağmen ikna olmak hiç olmadığı kadar zor.

Peki neden bazıları konuştuğunda insan dikkat kesiliyor, bazıları ise ne kadar doğru şeyler söylerse söylesin karşılık bulamıyor?

Bu sorunun cevabını aramak için teknoloji şirketlerinin laboratuvarlarına ya da yapay zekâ uzmanlarının konferanslarına gitmeye gerek yok. Yaklaşık 2 bin yıl öncesine, Aristoteles'e dönmek yeterli.

Antik Yunan filozofu, etkili iletişimin üç temel ayağı olduğunu söylüyordu: Ethos, Pathos ve Logos.

Yani güvenilirlik, duygu ve mantık.

Aslında bugün yaşadığımız birçok iletişim krizinin temelinde bu üçlüden birinin eksikliği yatıyor.

Sosyal medyada her gün sayısız kişi duygulara oynuyor. Öfke, korku, heyecan ve umut üzerinden kitlelere ulaşmaya çalışıyor. Ancak yalnızca duyguyla kurulan iletişim kısa sürede etkisini kaybediyor. Çünkü insanlar bir süre sonra şu soruyu sormaya başlıyor: "Peki sana neden güveneyim?"

İşte burada Ethos devreye giriyor.

Bilgi çağında güvenilirlik belki de tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar önemli hale geldi. Bir kişinin uzmanlığı, geçmişi ve tutarlılığı artık söylediklerinden ayrı değerlendirilmiyor.

Ama güven de tek başına yeterli değil.

İş dünyasından bir örnek verelim. Bir yönetici ekibine yalnızca "Bana güvenin" diyerek yeni bir projeyi kabul ettiremez. İnsanlar artık veri görmek istiyor. Sonuç görmek istiyor. Kanıt görmek istiyor.

Bu da Logos'un alanı.

Veriler, araştırmalar ve somut sonuçlar olmadan en parlak fikirler bile havada kalabiliyor.

Öte yandan sadece rakamlarla konuşanlar da çoğu zaman başarısız oluyor. Çünkü insanlar tabloları değil hikâyeleri hatırlıyor.

Pathos da burada devreye giriyor.

Başarılı liderlerin, etkili yöneticilerin ve unutulmayan konuşmacıların ortak özelliği; güven, duygu ve mantığı aynı potada eritebilmeleri.

Belki de yapay zekâ çağının en ilginç gerçeği burada yatıyor.

Teknoloji değişiyor. Araçlar değişiyor. İletişim kanalları değişiyor. Ancak insan zihni büyük ölçüde aynı çalışmaya devam ediyor.

Aristoteles'in 2 bin yıl önce tarif ettiği üçlü formül, bugün hâlâ bir iş görüşmesinin sonucunu etkileyebiliyor, bir seçim kampanyasının kaderini belirleyebiliyor ya da milyonlarca kişinin gördüğü bir sosyal medya paylaşımını viral hale getirebiliyor.

Demek ki bazı şeyler gerçekten değişmiyor.

İnsanları ikna etmenin yolu hâlâ güven vermekten, duygularına dokunmaktan ve söylediklerini sağlam kanıtlarla desteklemekten geçiyor.

UNUTMAYIN… Bu dünyayı torunlarımızdan ödünç aldık. BUGÜN DÜNYA BARIŞI, ÇEVRE, HAK VE ADALET İÇİN BİR ŞEYLER YAPMIŞ OLMANIZI DİLİYORUM.