Volkan Karsan [email protected]

Ekonomi filozofu olma girişimi

Atasözleri çok önemlidir insan hayatında… Bazı özlü sözler de öyle…

Bir tarihte duyarsınız… Pek itibar etmeseniz de, günlük hayatınızda hiç uygulamasanız da kulağınıza yerleşip kalır…

Salgın tedbirleri günlerinde nedense çok sık aklıma gelen bir örnek var:

Ucuz şey alacak kadar zengin değiliz…

Pek çok kez aksini yaptığım için hayıflandığım bir türlü hayatımda uygulayamadığım bu söz beni adeta ekonomi üzerine felsefe yapmaya zorladı…

Ne demektir bu…

Ucuz aldığın bu eşya ya da mal kalitesiz çıkabilir ve bu alışverişi defalarca yapmak zorunda kalırsın… Pahalısını alırsan daha kalitelidir daha verimlidir ve uzun zaman bu aldığın mal ya da eşyanın yararını görürsün… Farklı bir yolla tasarruflu davranmış olursun…

İlk akla gelen kabaca açıklama bu olabilir… Bununla sınırlı mı bu özlü söz? Bence değil…

Bu kadarlık olsaydı amacı, belki sözün doğrusu “Kalitesiz şey alacak kadar zengin değiliz” olurdu…

Ama şöyle bakalım bu söz daha çok ebeveynler tarafından çocuklarına, eşler tarafından hanımlara söylenen bir laf…

Varsayalım dar gelirli bir baba, herkesin rahatça alabileceği fiyatlı bir oyuncak isteyen çocuğuna bu sözü söylüyor… Böylece aslında bu alışverişi temelinden ortadan kaldırıyor… Yani ucuz şey alacak kadar zengin değiliz, pahalısı alabilecek kadar hiç değiliz demiş oluyor… Oldukça verimli bir yöntem buluyor… Tabii bu sözün iş yararlığı eşler arasındaki diyalogda ne kadar geçerli olabilir bilemiyoruz…

Bu sözün yaşadığımız yeni normalleşme sürecinde daha da önem kazandığını tahmin ediyoruz… Çünkü sanal alışveriş artıyor, sokakta alışverişlerde ise el sürdüğün eşyayı almak zorundasın kuralı gittikçe yaygınlaşıyor…

Özellikle sanal alemde gerçekten fiyatı ucuz diye alışveriş yapmak çoğunlukla yanılgıya neden oluyor. Bir malın gerçek ederini bilip onun çok altındaki fiyatların malın güvenirliğine şüphe düşürdüğünü göz ardı etmemek lazım…

Kısacası yeni normalleşme sürecinde kalite ve tasarruf kelimeleri daha çok gündemimize gelecek. Bu nedenle kafamızı bu yönde yormakta yarar var, ister misiniz önümüzdeki günlerde “Ayağını yorganına göre uzat” atasözünü birlikte tartışalım… Sonra da “Ak akçe kara gün içindir” gelir… Burada geçen AK’ın günümüzün akıyla uzaktan yakından ilgisi yok. Yanlış anlaşılmak istemem…