Mehmet Bingöl [email protected]

Yurt dışı varlık barışı imkânı: 10 soru 10 cevap

Ülkeye döviz girişini desteklemek amacıyla 7582 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle K.V.K.’ya eklenen geçici 19. madde çerçevesinde bir kez daha yurt dışı varlık barışı imkânı getirilmiştir.

Düzenleme 04.06.2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.(1)

Uygulama tebliği henüz taslak aşamasında olup yayımlanmamıştır. Bununla beraber eski uygulamalardaki tecrübeler (2) çerçevesinde başlıca konular aşağıdaki gibidir.

1. Yurt dışındaki hangi varlıklar, hangi değerler üzerinden ve hangi tarihe kadar beyan verilecek?

Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, adi ortaklıklar, vergi mükellefi olmayan gerçek kişiler (yabancılar dahil) varlık barışı ile yapılan düzenlemelerden yararlanabilir. Varlık barışına ilişkin bildirim kimin adına yapılmış ise getirilen düzenlemeden o yararlanacaktır.

Gerçek ve tüzel kişiler 04.06.2026 tarihi itibariyle yurt dışında sahip oldukları;

* Para,

* Altın,

* Döviz,

* Menkul Kıymetler (Eurobond, Tahvil, bono, yatırım fonu katılma belgesi, hisse senedi vb. gibi),

* Diğer Sermaye Piyasası Araçları (Vadeli işlem ve opsiyon kontratları vb. gibi)

31.07.2027 tarihine kadar rayiç değer üzerinden beyan konusu yapabileceklerdir.

Taşınmazlar kapsam dışındadır. Tabii yurt dışında bulunan taşınmazların satılarak kapsam dahilindeki varlıklara dönüştürülmesi halinde bildirimde bulunulması mümkündür.

Yurt dışından getirilecek varlıklar için 31.07.2027 tarihine kadar istenilen sayıda beyan yapılabilir. Başka deyişle kanundan yararlanmak için tüm yurt dışı varlıklar için bir adet başvuru yapılma mecburiyeti yoktur.

Öte yandan Cumhurbaşkanı 31.07.2027tarihini, bitim tarihinden itibaren her defasında altı ayı geçmeyen süreler halinde bir yıla kadar uzatmaya yetkili kılınmıştır. Bu durumda uygulamanın 31.07.2028tarihine kadar uygulanma ihtimali bulunmaktadır.

Bildirimde esas alınacak rayiç değer; bir kıymetin piyasadaki normal alış satış değeri olup, bu bedelin gerçek durumu yansıtması gerekmektedir. Döviz ve döviz cinsinden varlıklarda T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınarak Türk Lirası karşılığı beyana ve bildirime konu edilecektir. Dolayısıyla beyan konusu edilecek menkul kıymetlerin başvuru tarihi itibariyle rayiç değeri bulunmalı ve o şekilde beyana konu olmalıdır.

2. Yurt dışındaki varlıklar nereye beyan edilecek?

Kanundan faydalanmak isteyen gerçek kişiler ve şirketler, Gelir İdaresi Başkanlığı’nca hazırlanan format dilekçe ile Türkiye’deki Bankalara veya Aracı Kurumlara başvuru yapabileceklerdir. Vergi Daireleri’ne müracaat veya bildirim söz konusu olmayacaktır.

Aracı kurumlara, sadece menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bildirimi yapılmaktadır.

Uygulamalar için taslak tebliğin yayımlanması takip edilmelidir. (@gib.gov.tr, Gelir İdaresi Başkanlığı)

3. Beyan edilen varlıklar üzerinden ne kadar vergi ödenecektir? Verginin yatırılması nasıl olacak?

Başvuru tarihindeki beyan edilen toplam varlık bedelinden prensip olarak %5 nispetinde vergi alınması söz konusudur.

Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden, varlıkların değeri üzerinden %5 oranında peşin olarak tahsil ettikleri vergiyi, bildirimi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulundukları vergi dairesine beyan eder ve aynı sürede öderler. Bu safhada, müşterilere ait vergi numarası veya kimlik bilgisi verilmesi söz konusu değildir.

Vergi oranı getirilen varlıkların Türkiye’de tutulma süresine paralel olarak azalmaktadır. Bildirilen varlığın vadeli hesaplarda veya 4749 sayılı Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında;

- En az 5 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %0,

- En az 4 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %1,

- En az 3 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %2,

- En az 2 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %3,

- En az 1 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %4 olarak uygulanır.

Bildirilen varlık bedelinden %5 nispetinde vergi ödenmesi halinde yurt dışından getirilen varlıklar istendiği zaman yine yurt dışına transfer edilebilir.

Bildirim; 01.01.2027-31.07.2027 tarihleri arasında yapılırsa, vergi oranı yarım puan, 31.07.2027 tarihinin yetki ile uzatılması halinde 01.08.2027 tarihinden sonra yapılırsa 1 puan ilave ile uygulanır. Taahhüt yoksa; bildirim tarihlerine göre varlık değeri üzerinden %5, %5,5 veya %6 oranında vergi hesaplanacaktır.

Taahhüt süreleri; bildirimi yapılan varlıkların vadeli hesaplara, devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarına ve girişim sermayesi yatırım fonlarına yatırıldığı tarihten itibaren başlamaktadır.

Banka veya aracı kurum aracılığıyla ödenen vergilerin hiçbir suretle gider yazılması veya başka bir vergiden mahsup edilmesi mümkün değildir.

4. Beyan edilen varlıkların vadeli hesaplara yatırılması veya uzun vadeli dibs’lerde tutulması nasıl takip edilecek? Bankaların sorumluğu nedir?

Taslak tebliğe göre; bildirilen varlıklara ilişkin olarak belirli süreler için Türkiye’deki hesaplarda tutulacağı taahhüdünde bulunanların, yurt dışındaki varlıkların transfer edildiği veya yatırıldığı tarihtenitibaren on gün içerisinde, bildirilen tutarları taahhüt konusu varlıklara dönüştürmeleri gerekmektedir. (Vadeli hesaplar, 4749 sayılı Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri alımı ile kira sertifikaları veya girişim sermayesi yatırım fonlarında taahhüt edilen sürelerde tutulması).

Bildirimde bulunanlar tarafından taahhüt süresine uyulmaması durumunda, varlığın bulunduğu banka veya aracı kurum tarafından, bildirim tutarı esas alınarak zamanında alınmayan vergi tutarı tespit edilmek suretiyle bu tutara isabet eden vergi ve gecikme faizi kesinti yoluyla tahsil edilecek ve tahsil edildiği ayı takip eden on beşinci günü akşamına kadar vergi dairesine ödenecektir.

Ancak bildirilen varlıklara ilişkin olarak taahhütlere uyulmaması durumunda, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler için vergi ziyaı cezası uygulanmayacaktır.

Taslak tebliğe göre uygulamanın takibi ve sorumluluğu banka ve aracı kurumlara verilmektedir. “Bildirimde bulunanlar tarafından taahhüt süresine uyulmaması durumunda, varlığın bulunduğu banka veya aracı kurum tarafından, bildirim tutarı esas alınarak zamanında alınmayan vergi tutarı tespit edilmek suretiyle bu tutara isabet eden vergi ve gecikme faizi kesinti yoluyla tahsil edilecek ve tahsil edildiği ayı takip eden on beşinci günü akşamına kadar vergi dairesine ödenecektir.”Ancak bu konuda banka ve aracı kurumların itirazları vardır. Dolayısıyla uygulamalar için tebliğin yayımlanması takip edilmelidir.

5. Yurt dışındaki varlıkların Türkiye’ye transferi veya getirilmesi nasıl olacak?

Varlık barışı hükümlerinden yararlanabilmek için, bildirim ve beyanı yapılan yurt dışı varlıkların (para, döviz, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları), bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması gerekir.

Örneğin; 25.08.2026 tarihinde beyan edilen yurt dışı varlıklar 25 Ekim 2026 tarihine kadar Türkiye’deki banka ve aracı kurumlara transfer edilmek zorundadır. Döviz ve TL şeklindeki nakdi varlıklar havale yoluyla, menkul kıymetler ise yurt dışındaki banka veya aracı kurumlardan Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara virman suretiyle devredilir, bu devir işlemi dolayısıyla menkul kıymetlerin nakde çevrilmesi zorunlu değildir.

Beyan yaparak ve hatta vergi ödeyen kişi ve kurumlar, eğer ilgili varlıkları Türkiye’ye getirmezler ise; Kanun’un getirdiği “vergi incelemesinden muaf tutulmak” imkânından yararlanamamaktadırlar. Bu durumda vergi mevzuatındaki zaman aşımı süresince ilgili yıllarda yurt dışında elde edilen gelir ve kazançlar açısından vergi tarhiyat ve ceza riskleri ortadan kalkmamış olmaktadır.

Öte yandan belirtmek gerekir ki; Kanun çerçevesinde Türkiye’ye transfer edilen para veya diğer varlıkların istenirse tekrar yurt dışına transfer edilerek yurt dışı piyasalarda yatırımlara sevk edilmesi mümkündür.Başka deyişle Türkiye’ye transfer edilecek varlıkların Türkiye’de kalması mecburiyeti söz konusu değildir. Tabii vergi avantajından yararlanmak isteyenler taahhütte bulunarak yasanın öngördüğü vadeli hesap veya uzun vadeli DİBS alabilirler.

6. Yurt dışında fiziksel olarak kasada saklanan hisse senetleri Türkiye’ye nasıl transfer edilebilir?

Yurtdışında herhangi bir aracı kurum veya bankada saklamada olmayan ve belli sebeplerle dolaşımda da bulunmayan hisse senetleri (bir anlamda özel ve oy hakkı olmayan senetler) müşterinin kişisel saklamasında bulunmaktadır. Bu menkul kıymetlerin Kanun’dan yararlanmak suretiyle bildirimini takiben kasa hizmeti veren Türkiye’deki bankaya fiziken getirilip tutanakla veya verilecek yazı ile işleme tabi tutulması mümkündür.

Bunun yanı sıra söz konusu menkul kıymetlerin önce yurt dışında bir aracı kuruma teslim edilerek daha sonra da Türkiye’deki aracı kurum veya bankalara virman ile transferi de mümkündür.

7. Euro bondların tamamı mı beyan edilecek yoksa geçmiş 5 yıldaki getirisi mi?

Euro Bondların getirileri de dahil edilerek tamamının beyan edilmesi zorunlu değildir.

Örneğin eski bir tarihte 10 Milyon Dolarlık anapara ile Euro Bond alındığını ve geçmiş yıllarda 1 Milyon kupon geliri (menkul sermaye iradı) elde edildiğini varsayalım. Varlık barışı düzenlemesi, geçmiş yıllarda elde edilen gelirlerin vergi riskini ortadan kaldırdığı için bu kapsamda 1 Milyon Doların beyan edilmesi gerekir. Ve Euro Bondların da bu tutardaki kısmının Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara transfer edilmesi gerekir. Anaparaya tekabül eden diğer kısmın Türkiye’ye transfer edilmesinin gerekli olmadığını düşünüyoruz.

Tabii daha önce yurt dışına Türkiye’den gönderilmiş olan bu anaparanın kambiyo mevzuatına uygun olarak transfer edilmiş olması ve Türkiye’devergisi ödenmemiş kaynaklardan olmaması gerekir. Eğer böyle bir durum söz konusu değil ise “yurt dışındaki varlıkların tamamı üzerinden beyan ve vergi ödenmesi ile bu varlıkların yurt içine transferi” daha uygun olur. Çünkü yurt dışındaki bu varlıkların yurt dışında elde edilmiş gelirlerden veya Türkiye’de vergi ödememek amacıyla yapılan yurt dışı yapılandırmalardan kaynaklandığı varsayılabilir.

8. Yurt dışında eşlerden biri adına olan para ortak beyan edilebilir mi? Veya yurt dışında yerleşik farklı kişi veya şirket adına olan para tam mükellef kişi tarafından beyan edilebilir mi?

Taslak tebliğe göre; Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda mevcut ya da yeni açılan bir hesaba ilgili varlığın transferi işlemlerinde, bildirimde bulunan hesap sahibi ile yurt dışından varlığı transfer edenin farklı kişiler olmasının, söz konusu hükümden faydalanılması açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

Dolayısıyla gerçek kişilerin yurt dışında başkaları adına bulunan para ve diğer varlıkları da bu kanun kapsamında Türkiye’ye getirilebilecektir. Örneğin kanun yürürlük tarihi itibariyle yurt dışında herhangi bir ülkede veya off-shore statüsündeki bir yerde kurulmuş şirket adına görünen varlıklar gerçek kişilerce kişisel olarak beyan edilebilecektir.  Başka deyişle yurt dışında şahıs adına olan paranın, kişinin buradaki şirketi adına getirilebilmesi veya bunun tam tersi işlem mümkündür. Bu durumda örneğin yurt dışında evli çiftlerden birisi adına var olan paralar da eşler olarak hisseleri nispetinde ayrı ayrı beyan edilebilir.

Tabii yurt dışında örneğin yabancı uyruklu ve Türkiye’de yerleşik kişi adına hesapta bulunan para veya varlıklar gerçekte tam mükellef başka bir kişiye ait ise bu kişi Kanun çerçevesinde başvuru yapması çok tabiidir. Ancak gerektiğinde yurt dışındaki bu hesabın gerçek lehtarının (UBO) kendisi olduğunu ispat ve tevsik etmesi söz konusu olabilir.

Öte yandan şirket ortakları adına yurt dışında bulunan paranın şirket adına beyan edilip şirketin Türkiye’deki banka hesabına transfer söz konusu olduğunda şirket bilançosunun pasifinde yer alacak özel fon tutarı hisseleri oranında tüm hissedarlara ait olmuş olacaktır.

9. Şirketlere ait yurt dışındaki varlıkların Türkiye’ye transferinde özel fon hesabı nedir?

Bildirilen varlıklar 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilir. Ve bu şirketler muhasebe kayıtlarında bu tutarda "bilançonun pasif tarafında açılacak özel bir fon hesabı” tesisi ederler.

Bu fon hesabı bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez, sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamaz, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmez.

Bilançodaki öz sermaye içinde yer alacak olan “özel fon”sermayenin cüzü sayılır ve üzerinde bütün hissedarların hisseleri oranında hakkı söz konusu olur. Öte yandan bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilir, yani ortaklara dağıtılabilir. Görüldüğü üzere bu oldukça iyi bir imkandır.

10. Kanundan Faydalanmanın Avantajları nelerdir?

Kanundan bu şekilde yararlanan kişiler hakkında geçmiş yıllarla (ve hatta cari yıl) ilgili olarak herhangi bir vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılamayacaktır. Başka nedenlerle bir vergi incelemesi söz konusu olur ise; bu durumda yurt dışından getirilen bu varlık tutarı inceleme elemanlarınca saptanan matrah farkından mahsup edilir. Tabii bu imkândan yararlanabilmek için yukarıda belirtilen şart ve sürelere uyulması gerekmektedir.

Buna göre bildirilen varlıklar dışındaki diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri veya takdire sevk işlemleri dolayısıyla, madde kapsamında bildirimde bulunan mükellefler hakkında matrah farkı bulunması durumunda; Bulunan matrah farkının bildirime konu edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti ve bildirilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden tarhiyat yapılmayacaktır. Bulunan matrah farkının bildirime konu edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti halinde, bu farkın bildirilen varlık tutarından fazla olması durumunda, yalnızca aradaki fark tutar üzerinden gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden vergi tarhiyatı yapılacaktır.

Ayrıca belirtecek olursak; indirimli vergi oranı uygulanmasına ilişkin taahhüt şartı ihlal edilmesi halinde de madde kapsamında sağlanan vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamasına ilişkin hükümlerden yararlanılamayacaktır.

Öte yandan bu yeni vergi barışı kanunundaeskilerden farklı olarak madde metni“Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz. Şu kadar ki, diğer mevzuat uyarınca alınması gereken tedbirler bu düzenlemeden etkilenmez.” Şeklinde hükme bağlanmış olduğundan varlık barışı başvurusunda bulunanların vergi mevzuatı dışındaki diğer mevzuatlar uyarınca alınması gereken tedbirlere ve/veya yaptırımlara tabi olabileceği anlaşılmaktadır.

Dip notlar:

(1) 7582 sayılı Kanun 4 Haziran 2026 tarih ve 33270 sayılı Resmî Gazetede yayınlanmıştır.

(2) Daha önceki varlık barışı yasaları:

1- 2008 yılında 5811 sayılı kanun (%2 vergi),

2- 2009 yılında 5917 sayılı kanun (%2 vergi),

3- 2013 yılında 6486 sayılı kanun (%2 vergi),

4- 2016 yılında 6736 sayılı kanun (Vergisiz),

5- 2018 yılında 7143 sayılı kanun (%1 vergi),

6- 2019 yılında 7186 sayılı kanun (%1 vergi).

7- 2020 yılında 7256 sayılı kanun (Vergisiz),

8-2022 yılında 7417 sayılı kanun (%3, %2, %1 vergi).