Mehmet Bingöl [email protected]

Yabancı kurumlar ile yabancı fonların para piyasası fonlarından elde ettikleri kazançlara %10 stopaj

Yabancı kurumlar ile yurt dışında kurulmuş fonların Türkiye’deki para piyasası fonlarından (unvanında para piyasası olan serbest fonlar dahil) elde ettikleri kazançlara 5 Eylül tarihinden itibaren %10 stopaj getirildi. (05.09.2026 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 11734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı)

Bu konu geçenlerde gazetelere de çıkmıştı. Amaç yabancı fon ve kurumların bu şekilde elde ettikleri kazançları vergi dışı bırakmamak ve yurt dışından gelen sıcak paradan vergi almak. Zira bankada mevduat veya repo yapıldığında stopaja tabi iken benzeri sabit getirilere sahip para piyasası fonları ile vergisiz kazanç elde ediyorlardı. Bu yönüyle bankacılık sektörü yönünden olumlu bir düzenleme olmuştur.

Kapsam: Yayımlanan CBK’ya göre; kurumların ve fon statüsündeki kuruluşların “para piyasası fonları ile unvanında para piyasası ibaresi yer alan serbest fonlardan elde ettikleri kazançlar” vergi stopajına tabi olacaklar. Karar tarihinden önce oluşan kazançlar ise vergi kapsamına girmemektedir. Başka deyişle eskiden iktisap edilmiş fon paylarının 05 Eylül sonrası kazançlarında olacak bu stopaj, o tarihe kadar olan kısım vergi dışı.

Öte yandan kararın lafzında yer almamakla birlikte esasen para piyasası fonu niteliğini haiz hatta özünde tamamen para piyasası fonu olan benzer fonların da kapsamda olup olmadığının belirlenmesi için Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi’nin açıklama ve duyuru yapması gerekir. Zira topladığı parayı yine gecelik para piyasasında değerlendiren borsa yatırım fonları mevcut.

Yeni düzenlemeye göre Türkiye’deki kurumlarda da aynı stopaj uygulaması olacak ama bu kurumlar, vergi mükellefi olduklarından stopaj tutarını 3 ayda bir verilen geçici Kurumlar Vergisinden mahsup edebileceklerdir. Dolayısıyla tam mükellef kurumlar için nihai vergi etkisi nötr olacak sadece zamansal finansman etkisi söz konusu olacaktır. Tabii ara dönemler itibariyle geçici kurumlar vergisi matrahı çıkmayan şirketlerde bu stopaj tutarı yıllık kurumlar vergisi beyan dönemine kadar mahsup edilememiş olacaktır. Bu da finansal yük anlamına gelmektedir.

Yürürlük: Getirilen stopaj düzenlemesi 5 Eylül 2026 tarihinden önce alınmış ilgili fonlarda 5 Eylül’den sonraki döneme isabet eden kazançlar için uygulanacaktır. Başka deyişle iktisap tarihi ile 5 Eylül 2026 tarihi arasında oluşmuş olan kazanç/değer artışı vergi stopajına tabi olmayacaktır. İktisap tarihi eski olan fon paylarının 5 Eylül sonrası kazançları ise vergiye tabi. Bu kararın yürürlüğe geçiş maddesi “iktisap tarihi” yönünden daha önceki benzer kararlardan farklı şekilde hükme bağlanmıştır.

Daha önce gazetelerde çıkan haberlerin ardından risk almak istemeyen yabancı kurum ve fonların çıkış yaparak mevcut kazançlarını realize ettikleri de basına yansımıştı. Zaten yayımlanan karar da yayım tarihinden önceki kazançları vergi dışı bırakmıştır. Tabii çıkış yapmamış olan yabancı kurum ve fonlar “iktisap tarihlerinin esas alınması gerektiği” iddiası ile 5 Eylül 2026 tarihinden sonraki kazançların da vergi dışı olması gerektiğini Yargı mercilerinde öne sürebilecektir. Ancak şu an itibariyle Cumhurbaşkanı Kararı nettir ve karara göre 5 Eylül sonrasındaki kazançlar %10 oranında vergiye tabidir.