Mehmet Bingöl [email protected]

Torba Yasa’daki vergi düzenlemeleri

Yaşanan büyük deprem felaketinin sebep olduğu kamu finansman ihtiyacının karşılanmasını sağlamak amacıyla 05 Temmuz 2023 tarihinde TBMM’ne sunulan kanun teklifi ile vergi gelirlerinin arttırılması hedeflenmektedir.

Kanun teklifinde yer alan başlıca konular aşağıda yer almaktadır.

1. Banka ve finans şirketlerinde Kurumlar Vergisi oranı %30’a çıkarılıyor

Bankacılık ve finans sektörü şirketleri için Kurumlar Vergisi oranı % 25'ten %30’a çıkarılmaktadır.

Bankalar, tüketici finans şirketleri, faktoring ve finansal kiralama şirketleri, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri bu kapsamdadır.

Diğer vergi mükelleflerinde de vergi oranı %20’ten %25’e çıkarılmaktadır.

Değişiklik III. Geçici Kurumlar Vergisi beyanından başlayarak, 2023 yılı kazançlarına uygulanacaktır.

2. TL yatırım fonlarındaki Kurumlar Vergisi istisnası kaldırılıyor

Türk Lirası (TL) cinsinden yatırım araçlarını cazip hale getirmek amacıyla 2022 yılı içinde vergi kanunlarında yapılan düzenleme ile portföyü TL ürünlerden oluşan yatırım fonlarından sağlanan gelirler Kurumlar Vergisinden istisna tutulmuştu[1].

Vergi teorisi ve temel vergilendirme ilkelerine pek uygun olmayan[2] bu vergi istisnası şimdi kaldırılmaktadır. Gerçekten ilk getirildiğinde de “günün birinde ilk kaldırılacak istisna bu olacak” şeklinde konuşulmaktaydı.[3]

Söz konusu vergi istisnası, kanun yürürlük tarihinden sonra iktisap edilecek TL yatırım fonları paylarından sağlanan kazançlar için kaldırılmaktadır. (Kurumlar Vergisi Kanunu, Madde:5/1-a/4 ve 5)

Buna göre Kanun’un yürürlük tarihine kadar iktisap edilecek TL yatırım fonu katılma payları daha sonra hangi tarihte olursa olsun satıldıklarında istisnadan yararlanmaya devam edecektir. Dolayısıyla kurumlar vergisi oranının da yükseltileceği göz önünde bulundurulduğunda, kanun yürürlüğe girene kadar bu payları iktisap eden kurumlar açısından daha cazip hale gelmektedir.

3. Gayrimenkul satış kazançlarıinda Kurumlar Vergisi istisnası kaldırılıyor

Bilanço aktifindeki iki yıldan fazla süreyle sahip olunan gayrimenkullerin satış kazançlarındaki %50 oranındaki Kurumlar Vergisi istisnası kaldırılmaktadır. (Kurumlar Vergisi Kanunu, Madde:5/1-e)

Yeni düzenleme Kanun’un yürürlük tarihinden sonra alınacak gayrimenkuller için geçerli olacaktır. Bu tarihten önce var olan gayrimenkullerin satışında ise istisna %25 oranıyla devam ettirilmektedir.

Öte yandan bankalar, finansal kiralama şirketleri ile finansman şirketlerinin borçlarına mahsuben iktisap ettikleri taşınmazların satışlarındaki Kurumlar Vergisi istisnası ise devam etmektedir. (Kurumlar Vergisi Kanunu, Madde:5/1-f)

4. Gayrimenkul satışlarındaki Katma Değer Vergisi istisnası kaldırılıyor

Bilanço aktifindeki iki yıldan fazla süreyle sahip olunan gayrimenkullerin satışındaki Katma Değer Vergisi istisnası kaldırılmaktadır. (Katma Değer Vergisi Kanunu, Madde:17/4-r)

Banka ve diğer finans kurumlarına olan borçlara mahsuben yapılan gayrimenkul satışlarındaki KDV istisnası ise devam ettirilmektedir.

5. Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi getirilmektedir

Bir defaya mahsus olmak üzere 2023 yılı için ödenen MTV tutarında ek MTV alınması öngörülmektedir.

Torba yasa ile Kanun’daki tarifelerde bulunan ve yasanın yayımlanacağı tarihte kayıt ve tescilli olan taşıtlar ile 31/12/2023 tarihine kadar ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlardan, bir defaya mahsus olmak üzere, 2023 yılında tahakkuk ettirilen Motorlu Taşıtlar Vergisi tutarı kadar ek MTV alınacaktır.

[1] 15.04.2022 tarihinde yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun
[2] Zira bu yapıda, örneğin; tahvil ihraç eden bir şirket bunun faizlerini gider kaydederken, bu tahvilleri “TL Yat. Fonu” aracığıyla alan şirket ise elde edeceği faiz gelirlerini KV matrahına dâhil etmemekteydi.
[3] Mehmet Bingöl, Türk Lirası (TL) Yatırım Fonlarındaki Vergi İstisnası Sonrası Yatırım Fonu Sektöründe Vergi Durumu, Maliye Hesap Uzmanları Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:493/Eylül-2022