Baby Boomer ve Z kuşağı konut piyasasının kaderini belirleyecek

Pandemi sonrası birçok ülkede yaşanan yetersiz konut arzı ve mevcut ev sahiplerinin satıştan kaçınması, küresel ölçekte konut piyasasında ciddi bir krize yol açtı. Bu süreçte konut fiyatları tarihi seviyelere yükselirken, milyonlarca kişi için ev sahibi olmak her zamankinden daha güç hale geldi. Ancak uzmanlar, önümüzdeki yıllarda demografik yapıdaki değişimin konut piyasasında dengeleri tersine çevirebileceğini öngörüyor.

ABD de bu konut krizinden en fazla etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. Geçen yıl ülkedeki konut arz açığı 4,03 milyon seviyesine ulaştı. Yeni konut üretimindeki yavaşlama ve yüksek fiyatlar, özellikle ilk kez ev alacak gençlerin piyasaya girişini zorlaştırdı. Realtor.com verilerine göre, 1946-1964 yılları arasında doğan Baby Boomer kuşağı konut alımlarının yaklaşık yüzde 42'sini, satışların ise yüzde 52'sini gerçekleştirdi. Buna karşın ilk kez ev sahibi olanların oranı yüzde 21'e gerileyerek son 40 yılın en düşük seviyesini gördü.

Konut Kredisi Veren Bankacılar Birliği'nin (MBA) raporuna göre, kronik hale gelen arz yetersizliği ile Y kuşağı ve yaşça büyük Z kuşağının aynı dönemde konut sahibi olma yaşına ulaşması, 2020-2025 yılları arasında ABD'de konut fiyatlarının yüzde 55 artmasına neden oldu. Ancak nüfusun yaşlanması ve genç alıcı sayısındaki gerileme, talep tarafında da dikkat çekici bir değişim oluşturdu.

Raporda, konut fiyatlarının bu yıl yalnızca yüzde 1 artmasının beklendiği, sonraki iki yılda ise fiyatların büyük ölçüde yatay bir seyir izleyeceği ve sert yükseliş döneminin sona ereceği tahmin edildi.

Talep ivme kaybedecek, arz üzerindeki baskı hafifleyecek

MBA'ya göre gelecek 20 yılda yeni hane oluşumunda belirgin bir yavaşlama yaşanacak. Yaşlanan nüfus, düşük doğurganlık oranları, genç yetişkin nüfusunun küçülmesi ve göç hızındaki azalma, konut talebini sınırlayan temel unsurlar olacak.

Bugün 80'li yaşlarına ulaşan en yaşlı Baby Boomer kuşağının zamanla konut piyasasındaki etkisinin azalmasıyla birlikte daha fazla konutun satışa çıkması bekleniyor. Öte yandan ev sahibi olma çağına gelen Z kuşağı, nüfus büyüklüğü bakımından Y kuşağından daha küçük bir grubu oluşturuyor. Göçün yavaşlaması ve nüfus artış hızındaki düşüş de talepteki zayıflamayı destekleyen diğer faktörler arasında gösteriliyor.

MBA, 2026-2035 döneminde konut arzının 10,6 milyon ila 14,6 milyon adet artacağını öngörüyor. Aynı dönemde beklenen yaklaşık 11 milyonluk talep dikkate alındığında, uzun yılların ardından ilk kez konut arzının talebi aşabileceği değerlendiriliyor.

Y kuşağı avantajı kaçırmış olabilir

Uzmanlar ise piyasadaki olası rahatlamanın, uzun yıllardır yüksek konut fiyatlarıyla mücadele eden Y kuşağı için geç kalmış olabileceğine dikkat çekiyor. Konut piyasasında oluşabilecek daha dengeli yapının, en büyük faydasını önümüzdeki yıllarda ev sahibi olma yaşına ulaşacak genç Z kuşağının sağlaması bekleniyor.

Moody's Baş Ekonomist Yardımcısı Cristian DeRitis de genç nesiller açısından daha dengeli bir konut piyasasının oluşacağını, ancak bugün 30'lu yaşlarının sonlarında ya da 40'lı yaşlarının başında bulunan kişiler için bunun önemli bir değişiklik yaratmayabileceğini ifade etti.

Sorunun tek nedeni arz değil

Uzun yıllardır konut krizinin temel nedeni olarak yetersiz inşaat faaliyetleri gösterilse de yükselen faiz oranları yeni konut üretimini zorlaştırarak arz açığını daha da büyüttü. Buna karşın uzmanlar, önümüzdeki dönemde piyasayı şekillendirecek en önemli unsurun arzdan ziyade talepte yaşanacak yavaşlama olacağını değerlendiriyor.

Baby Boomer kuşağı dengeyi geciktirebilir

Öte yandan konut arzındaki rahatlamanın beklendiği kadar hızlı gerçekleşmeyebileceği de belirtiliyor. Redfin verilerine göre çocukları evden ayrılmış Baby Boomer kuşağı, büyük aile evlerinin önemli bir bölümünü elinde bulundurmayı sürdürüyor.

Araştırmalar, bu kuşağın önemli bir kısmının yaşlandıkça evini satmak yerine aynı evde yaşamaya devam etmeyi tercih ettiğini ortaya koyuyor. Yapılan bir ankete göre Baby Boomer kuşağının yaklaşık üçte biri evini hiçbir zaman satmayı düşünmezken, yüzde 30'u ise en az 10 yıl boyunca satış planı yapmıyor.

Konut piyasasında çifte sinyal: Zam var, reel kazanç yok

Emekliye sıfır faizli sosyal konut teklifi

TÜİK açıkladı: Konut satışları çakıldı