JPMorgan’dan dizel krizi uyarısı: ABD ekonomisi risk altında!

JPMorgan Private Bank'in 20 Ekim 2026 tarihli raporuna göre, ABD'de dizel fiyatları galon başına yaklaşık 6,50 dolara ulaştı. Eylül ayında kaydedilen rekor seviyenin birkaç sent altında kalan fiyatlar, şubat ayına kıyasla yaklaşık yüzde 70 yükseldi. Raporda, fiyatlardaki artışın yalnızca İran'la yaşanan savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklardan kaynaklanmadığı, küresel rafineri sistemindeki sorunların da arzı baskıladığı belirtildi.

Dizel fiyatları ham petrol maliyetlerinin çok üzerine çıktı

Rapora göre, dizel fiyatlarındaki yükselişi açıklamak için yalnızca jeopolitik gelişmelere odaklanmak yeterli değil. Raporun yayımlandığı sırada ham petrolün varil fiyatı yaklaşık 95 dolar seviyesinde bulunurken JPMorgan analistleri, tarihsel olarak mevcut dizel fiyatlarının varil başına yaklaşık 160 dolarlık ham petrol maliyetine karşılık geldiğine dikkat çekti. Ham petrol ile rafine ürün fiyatları arasındaki farkı gösteren crack spread göstergeleri de tüm zamanların en yüksek seviyelerine yakın seyrediyor.

Kurum, küresel rafineri sisteminin ciddi bir baskıyla karşı karşıya olduğunu vurguladı. İkinci çeyrekte dünya genelindeki rafineri işlem hacmi günlük yaklaşık 78 milyon varile gerileyerek mevsimsel medyanın 6 milyon varil, geçen yılın aynı döneminin ise 8 milyon varil altında kaldı. Rusya'da rafineri üretimi yıllık yüzde 34 düşüşle günlük 3,3 milyon varile inerken Orta Doğu'daki işlem hacmi yüzde 23 azalarak günlük 7 milyon varilin altına geriledi. Çin'in rafine ürün ihracatını durdurması da küresel arz üzerindeki baskıyı artırdı.

Dizeldeki yükseliş ABD'de büyümeyi yavaşlatabilir

JPMorgan, dizelin taşımacılıktan inşaata ve tarıma kadar pek çok sektörde temel bir işletme girdisi olduğunu, bu nedenle fiyat artışlarının üretim maliyetlerine birden fazla kanaldan yansıdığını belirtti.

Kurumun tahminlerine göre, dizel fiyatının tarihsel ortalama olan galon başına 3-4 dolar seviyesinden kalıcı olarak 10 dolara yükselmesi, ABD ekonomisinin 2027 yılına ilişkin görünümünü önemli ölçüde bozabilir. Böyle bir senaryoda ekonomik büyümenin yüzde 1,5-2,0 olan baz tahmin aralığından yüzde 0-0,5 seviyesine gerileyebileceği, çekirdek enflasyonun yüzde 3,0-3,2 civarına çıkabileceği ve işsizlik oranının 0,5-1 puan artabileceği öngörülüyor.

Raporda, önümüzdeki dönemde takip edilmesi gereken başlıca riskler arasında kış aylarında talebin artması, rafinerilerde ertelenen bakım çalışmaları ve plansız arızalar nedeniyle günlük yaklaşık 500 bin varillik kapasitenin devre dışı kalması, düşük stok seviyeleri ve jeopolitik gerilimin tırmanması sıralandı.

Kriz başladığından bu yana dünya genelinde 500 milyon varilden fazla stok petrolün tüketildiği belirtilirken, Stratejik Petrol Rezervi de dahil olmak üzere ABD ham petrol stoklarının 1980'lerin ortasından bu yana görülen en düşük seviyelerde bulunduğu ifade edildi.

Petrol fiyatlarında düşüş beklentisi sürüyor, riskler yukarı yönlü

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Brent petrol fiyatının gelecek yıl varil başına yaklaşık 74 dolara gerilemesini bekliyor. JPMorgan ise mevcut çatışmanın çözüme kavuşması halinde petrol fiyatlarının gelecek yılın ortalarında yaklaşık 80 dolara düşebileceğini tahmin ediyor. Bununla birlikte kurum, fiyatlar üzerindeki risklerin ağırlıklı olarak yukarı yönlü olduğuna işaret ediyor.

Yatırım stratejisi açısından JPMorgan, enflasyona karşı dayanıklılık gösteren varlıklara, fiyatlama gücüne sahip kaliteli şirketlere ve seçici enerji yatırımlarına ağırlık verilmesini öneriyor. Buna karşılık, dizel maliyetlerine yüksek ölçüde bağımlı olan taşımacılık, inşaat ve tarım sektörlerinde temkinli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini belirtiyor.

ABD'li şirketten Trump'a tarife davası

JPMorgan’dan ABD’ye faiz uyarısı!

JPMorgan CEO’su Dimon’dan ABD ekonomisi için kritik uyarı: Riskler büyüyor