Dr. Ekrem Öncü [email protected]

Kâr dağıtımı sınırlaması sorunu kanun düzeyinde netliğe kavuşmuştur!

7244 sayılı Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun bugünkü Resmi Gazete’de yayımlandı. Kanunda özellikle alacakları ötelenmesine yönelik düzenlemeler bulunmaktadır.

Ticaret Bakanlığı tarafından Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne (TOBB)  iletilen 31.03.2020 tarihli yazıda, Kovid-19 virüsü nedeniyle sermaye şirketlerinin özkaynaklarını korumasının önemine işaret edilerek, 28.11.2012 tarihli ve 28481 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkında Yönetmeliği'nin"  13/5 inci maddesine dayanılarak, kamunun iştiraki olan şirketler hariç olmak üzere, sermaye şirketlerinin 2019 yılı hesap dönemine ilişkin olarak bu yıl gerçekleştirilecek genel kurul toplantılarında gündeme alınacak nakit kâr payı dağıtımı kararlarında, “geçmiş yıl kârlarının dağıtıma konu edilmemesi, dağıtım tutarının 2019 yılı net dönem karının %25'ini aşmaması ve yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilmemesi” hususları belirtilmekte idi.

6 Nisan 2020 tarihli ve “Ticaret Bakanlığı kâr dağıtım oranını sınırlayabilir mi?” başlıklı yazımızda, Ticaret Bakanlığı’nın böyle bir yetkisi bulunmadığını ele almıştık.

Nitekim, bugünkü Resmi Gazete’de 7244 sayılı Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 12’nci maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa Geçici 13’üncü madde eklenerek konu kanun düzeyinde düzenlenmiş ve açıklığa kavuşmuştur.

6102 sayılı TTK’na eklenen Geçici 13’üncü madde uyarınca;

Sermaye şirketlerinde, 30/9/2020 tarihine kadar 2019 yılı net dönem kârının yalnızca yüzde yirmi beşine (%25) kadarının dağıtımına karar verilebilir, geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler dağıtıma konu edilemez, genel kurulca yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemez. Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ile diğer kamu tüzel kişilerinin ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait fonların, doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu şirketler hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz. Bu fıkrada belirtilen süreyi üç ay uzatmaya ve kısaltmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Genel kurulca 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem kârının yüzde yirmi beşini aşan kısma ilişkin ödemeler birinci fıkrada belirtilen sürenin sonuna yani 30/9/2020 tarihine kadar ertelenir.

Bu maddenin kapsamına giren sermaye şirketlerine ilişkin istisnalar ile uygulamaya dair usul ve esasları belirlemeye ise, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü almak suretiyle Ticaret Bakanlığı yetkilidir.

Bu düzenleme uyarınca,

- 2019 yılı net dönem kârının yalnızca yüzde yirmi beşine (%25) kadarının dağıtımına karar verilebilir,

- Geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler dağıtıma konu edilemez,

- Genel kurulca yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemez,

- Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ile diğer kamu tüzel kişilerinin ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait fonların, doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu şirketler hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz,

- Genel kurulca 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem kârının yüzde yirmi beşini aşan kısma ilişkin ödemeler birinci fıkrada belirtilen sürenin sonuna yani 30/9/2020 tarihine kadar ertelenir.

Halka açık ya da kapalı, limited ya da anonim şirket ayrımı yapılmaksızın bütün sermaye şirketleri bu düzenlemeden etkilenmektedir. Ancak, kar dağıtımı sınırı kapsamına giren sermaye şirketlerine ilişkin istisnalar ile uygulamaya dair usul ve esasları belirlemeye, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü almak suretiyle Ticaret Bakanlığı’na kanunda yetki verilmiştir. Muhtemelen çıkabilecek sorunlara karşı bakanlık bu yetkisini kullanacaktır.