Mahfi Eğilmez’den kredi kartı ödeme verilerinden hareketle alternatif enflasyon hesabı

Finansingundemi.com

Eski Hazine Müsteşarı ve iktisatçı Mahfi Eğilmez, kredi kartı harcamalarına dayalı enflasyon hesaplamasını değerlendirdi. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerinden hareketle yapılan hesaplamaya göre, Ağustos 2026 itibarıyla kredi kartı enflasyonu yüzde 42,2 seviyesine yükseldi. Bu oran, TÜİK’in açıkladığı yüzde 31,51’lik yıllık enflasyonun üzerinde kalırken ENAG’ın yüzde 49,03’lük ölçümünün altında yer aldı.

Kredi kartı kullanımındaki değişimlerin yalnızca harcama eğilimini değil, fiyat hareketlerini de yansıttığına dikkat çeken Eğilmez, farklı enflasyon göstergelerinin ortaya koyduğu tabloyu değerlendirdi. Eğilmez, kredi kartı verilerinin enflasyonu ölçmek için farklı bir bakış açısı sunduğunu vurguladı.

Mahfi Eğilmez’in kendi blogunda yayımladığı yazısı şu şekilde:

"Bankalararası Kart Merkezi (BKM) Kartmetre adı altında her ay kredi kartı ödeme endeksi yayınlıyor. 2015 yılı Nisan ayını 100 baz alan bu endeks bize kredi kartı kullanımının her ay bir önceki aya ve bir önceki yılın aynı ayına göre ne kadar değiştiğini gösteriyor. Böylece bu endeksteki değişimlerden giderek kredi kartı kullanımının değişip değişmediğini görerek harcama eğilimi konusunda bilgi sahibi olabiliyoruz. Kuşkusuz bu endeksteki değişimler bize yalnızca kart kullanımının değişimini değil fiyatların da değişip değişmediğini gösteriyor. Bir başka ifadeyle kart kullanımı hiç artmamış olsa bile fiyatlardaki artış kart kullanımını artmış olarak gösteriyor. Endeks genel kartlı ödeme endeksi ve hane halkı kartlı ödeme endeksi olarak önce ikiye ayrılıyor sonra da bunlar kendi içlerinde nominal ve reel olarak ayrılıyor. Burada genel kartlı ödeme endeksi (nominal) değerleri esas alınmış bulunuyor. 

Aşağıdaki ilk grafik söz konusu endeksteki değişimleri sergiliyor (Endeks verileri BKM Kartmetreden alınmış, endeks değişimleri nominal ve reel endeks farkları alınarak tarafımızca hesaplanmış, böylece kartların kullanımındaki fiziksel artış elimine edilerek yalnızca fiyat artışlarının etkisine odaklanılmıştır. Bu hesaplamalara ilişkin veriler ekte paylaşılmıştır): 

BKM Kartmetre (https://bkm.com.tr/raporlar-ve-yayinlar/kartmetre/) verileri kullanılarak yapılan enflasyon hesabına dayalı bu grafik bize 2021 yılı Eylül ayında başlayan faiz indirimleriyle zirve yapan enflasyonun 2022 Mayıs ayından itibaren Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasının da etkisiyle düşmeye başladığını gösteriyor. Ne var ki faizi düşürerek enflasyonun düşeceğini zanneden bu yaklaşımın enflasyonu KKM ile kontrol almaya çalışmasının maliyeti TCMB’nin üç yılda 2,5 trilyon lira zarar etmesine yol açmıştır. Hazine, bu dönemde TCMB’den alacağı kâr payını alamadığı için faizlerin yükselmesine yol açacak şekilde daha fazla borçlanmak zorunda kalmıştır. 2023 ortalarından itibaren enflasyondaki düşüş, yanlış faiz politikasının terkedilmesiyle başlamıştır. Faiz politikasının düzeltilmesinin ardından KKM de tasfiye edilebilmiştir.

BKM kredi kartı kullanım verileri bize enflasyon etkisinin bütün ölçümlerden daha yüksek olduğunu gösteriyor. BKM kredi kartı kullanımına dayalı enflasyonu diğer enflasyon ölçümleriyle karşılaştıran grafiğe de aşağıda yer veriyoruz:

BKM Kartmatik serisinde elimizdeki son veri Ağustos 2026 olduğu için serileri oraya kadar aldık. Ağustos 2026 itibarıyla TÜFE yüzde 31,51, İTO İstanbul TĞFE yüzde 34,96, ENAG e-TÜFE yüzde 49,03 ve BKM KK Enflasyonu yüzde 42,2’dir. BKM enflasyonu ENAG e-TÜFE ile TÜİK TÜFE arasında dalgalanan bir görünüm sergilemektedir.  

TÜİK TÜFE, ENAG e-TÜFE ve İTO İstanbul TÜFE enflasyonu doğrudan fiyatlar ve mal ve hizmetlerin bütçelerdeki ağırlıkları üzerinden ölçerken BKM KK Enflasyonu kredi kartları kullanımı üzerinden ölçmek gibi farklı bir seçenek sunmaktadır."

Mahfi Eğilmez fon krizinin etkilerini yorumladı

Mahfi Eğilmez açıkladı: 2027'de dünya ve Türkiye ekonomisi nasıl büyüyecek

Mahfi Eğilmez’den liyakat uyarısı: Siyaset, uzmanlığa müdahale ederse...

Mahfi Eğilmez’den dikkat çeken işsizlik analizi

Mahfi Eğilmez’den ‘rezerv’ analizi: Ne pahasına artıyor?