Mahfi Eğilmez’den dikkat çeken işsizlik analizi

Usta İktisatçı Mahfi Eğilmez, kendi blogunda yayımladığı yazısında Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) işgücü verilerini masaya yatırdı.

TUİK'in Temmuz ayına ilişkin mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 0,5 puan artarak yüzde 8,1’e yükseldiği ve işsiz sayısı 2 milyon 860 bin kişi olduğu biliniyor. Mahfi Eğilmez ise kamuoyunda ağırlıklı olarak bu verinin öne çıktığını ancak işgücü piyasasındaki tablonun yalnızca işsizlik oranına bakılarak değerlendirilmesinin eksik kalacağını belirtti.

İşsizlik yüzde 8,1 ama atıl işgücü yüzde 30,6

Dar tanımlı işsizlik oranının belirli kriterleri karşılayan kişileri kapsadığına dikkat çeken Eğilmez, çalışmayan, iş arayan ve çalışmaya hazır olanların bu grupta değerlendirildiğini belirtti.

Buna karşılık iş aramaktan vazgeçen ya da aktif olarak iş aramadığı için işsiz sayılmayan bazı kesimler yüzde 8,1’lik oranın dışında kalıyor.

Eğilmez, bunun açıklanan işsizlik oranının yanlış olduğu anlamına gelmediğini, ancak söz konusu oranın işgücü piyasasının tamamını tek başına göstermediğini vurguladı.

Daha geniş kapsamlı göstergelerden olan atıl işgücü oranı ise Temmuz ayında 1,8 puan artarak yüzde 30,6’ya çıktı.

"Gerçek işsizlik" olarak okumak doğru değil

Eğilmez, yüzde 30,6’lık atıl işgücü oranının doğrudan "gerçek işsizlik oranı" olarak adlandırılmasının da doğru olmayacağına dikkat çekti.

Atıl işgücü göstergesi, işsizlerin yanı sıra potansiyel işgücünü ve zamana bağlı eksik istihdamı da kapsıyor.

Bu nedenle yüzde 8,1 ile yüzde 30,6'nın birbirine alternatif iki işsizlik oranı olmadığını belirten Eğilmez, iki göstergenin işgücü piyasasının farklı bölümlerini ortaya koyduğunu ifade etti.

İstihdam bir ayda 388 bin kişi azaldı

Eğilmez’in dikkat çektiği bir başka nokta ise istihdamdaki gerileme oldu.

Temmuz ayında istihdam edilenlerin sayısı 388 bin kişi azalarak 32 milyon 362 bine düştü. İstihdam oranı da 0,6 puanlık gerilemeyle yüzde 48,3’e indi.

Aynı dönemde toplam işgücü 238 bin kişi azalarak 35 milyon 222 bine gerilerken, işgücüne katılma oranı yüzde 52,5 oldu.

Eğilmez’e göre bu nedenle işgücü piyasasını değerlendirirken yalnızca işsiz sayısındaki değişime değil, istihdamın ve işgücüne katılımın hangi yönde hareket ettiğine de bakılması gerekiyor.

Genç kadınlarda işsizlik yüzde 20,3

Temmuz verilerinde genç işsizliğindeki yükseliş de dikkat çekti.

15-24 yaş grubunda işsizlik oranı bir önceki aya göre 1,5 puan artarak yüzde 14,5’e çıktı.

Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 11,3 olarak hesaplanırken, genç kadınlarda oran yüzde 20,3’e ulaştı.

Eğilmez, genç kadınlardaki işsizlik oranının genç erkeklerin neredeyse iki katına ulaşmasının, kadınların işgücü piyasasına girişinde karşılaşılan sorunlara işaret ettiğini belirtti.

Kadınlarda işgücüne katılım erkeklerin yarısı düzeyinde

Kadın ve erkekler arasındaki fark yalnızca işsizlik oranıyla sınırlı kalmadı.

Temmuz ayında işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda yüzde 10,6 oldu.

İşgücüne katılım oranı ise erkeklerde yüzde 70,3 olarak ölçülürken kadınlarda yüzde 35,2 seviyesinde kaldı. Kadınların istihdam oranı da yüzde 31,4 olarak gerçekleşti.

Eğilmez, bu nedenle kadınların işgücü piyasasındaki durumunun yalnızca işsiz kadınların sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti. İşgücüne hiç dahil olmayan kadınların büyüklüğü de tablonun önemli bir bölümünü oluşturuyor.

İşgücü piyasasında tek bir gösterge yeterli değil

Eğilmez’in değerlendirmesine göre yüzde 8,1’lik işsizlik oranı ile yüzde 30,6’lık atıl işgücü oranı arasında tercih yapmak yerine her iki verinin neyi ölçtüğüne bakmak gerekiyor.

Dar tanımlı işsizlik standart tanıma göre işsizleri ortaya koyarken, atıl işgücü göstergesi kullanılabilecek daha geniş işgücü potansiyelini kapsıyor.

Bu nedenle Türkiye’de istihdam piyasasının durumunu değerlendirirken işsizlik oranının yanı sıra atıl işgücü, istihdam oranı ve işgücüne katılım oranının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Eğilmez’in değerlendirmesi, işgücü piyasasındaki görünümün tek bir oran üzerinden okunmasının tablonun önemli bir bölümünün gözden kaçmasına yol açabileceğini ortaya koyuyor.

Türkiye'de işsizlik oranında artış

TÜİK açıkladı: 2. çeyrek işsizlik rakamları

Mahfi Eğilmez’den ‘rezerv’ analizi: Ne pahasına artıyor?