Avrupa sokaklarında öfke dinmiyor! Protestolar birçok ülkeye yayıldı

Fransa, İspanya ve Portekiz başta olmak üzere Avrupa’nın birçok ülkesinde protestolar giderek yayılıyor. Eğitim sistemindeki aksaklıklar, yükselen konut fiyatları ve hayat pahalılığına tepki gösteren gençler ve aktivistler, taleplerini duyurmak için sokaklara çıkıyor. Avrupa genelinde artan yaşam maliyetleri ve eğitim alanındaki sorunlar, kitlesel gösterileri beraberinde getiriyor. Fransa, İspanya ve Portekiz’in yanı sıra İtalya ve Arnavutluk’ta da farklı gerekçelerle düzenlenen protestolar gündemdeki yerini koruyor.

Fransa’da eğitim sistemi ve hayat pahalılığı tepkisi

Fransa’da lise öğrencileri; uzun ders saatleri, öğretmen eksikliği, bakımsız sınıflar ve üniversiteye geçiş sistemindeki şeffaflık sorunlarına karşı eylemler düzenliyor. Zaman zaman şiddet olaylarına dönüşen gösterilerde öğrenciler ile polis arasında çatışmalar yaşandı. Öğretmen kadrolarındaki açıkların kapatılamaması nedeniyle bazı öğrencilerin aylar boyunca derslere erişemediği belirtiliyor.

Öğrencilerin başlattığı yürüyüşlere daha sonra farklı gruplar da katıldı. Göstericiler, artan yaşam giderlerine tepki gösterirken Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasıyla yükselen akaryakıt fiyatlarını da gündeme taşıdı.

Fransa’nın önde gelen sendikalarından Genel İş Konfederasyonu (CGT) da protestolara destek verdi. Sendika; fiyatların düşürülmesi, emekli aylıklarının artırılması ve çalışanların ücretlerinde iyileştirme yapılması çağrısında bulundu.

İki dönemdir cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Emmanuel Macron ise Elysée Sarayı’ndaki görev süresinin son dönemine yaklaşıyor.

İspanya’da konut krizi protestoları büyüttü

İspanya’da aktivistler, yükselen konut fiyatlarına karşı eylül ayında sokaklara çıktı.

Protestoların başlamasında, bir yatırım fonunun kira bedelini yüzde 230 artırmasının ardından 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın evinden çıkarılması etkili oldu. Abascal, hastaneye kaldırılmasından iki hafta sonra yaşamını yitirdi.

Göstericiler, kira fiyatlarının düşürülmesini, tahliyelerin durdurulmasını ve yatırım fonlarının konut satın almasının yasaklanmasını istedi.

Portekiz’de konut fiyatlarındaki artış gündemde

Portekiz’de de benzer taleplerle yüzlerce kişi cumartesi günü başkent Lizbon’un merkezinde bir araya geldi.

Resmî verilere göre ülkede konut fiyatları 2015-2024 döneminde yüzde 124 yükseldi. Böylece Portekiz’deki artış, Avrupa Birliği genelindeki ortalamanın yaklaşık iki katına ulaştı.

Milano’daki gösteriler şiddetlendi

Konut harcamalarının hane bütçeleri üzerindeki yükü, İtalya’nın Milano kentinde düzenlenen yürüyüşlerin de ana gündem başlıklarından biri oldu.

Cumartesi günü başlayan gösteri ilk etapta barışçıl şekilde ilerledi. Ancak daha sonra yüzlerini gizleyen bazı kişilerin çevik kuvvet polislerine taş, kaldırım taşı ve çeşitli cisimler fırlatmasıyla olaylar şiddetlendi. Göstericilerin masa ve benzeri eşyalardan kurulan barikatları ateşe verdiği bildirildi.

Öte yandan Arnavutluk’ta Başbakan Edi Rama’ya karşı düzenlenen protestolar, pazar günü altıncı gününe girdi. Göstericiler; yolsuzluk iddialarına, iş imkânlarının yetersizliğine ve eğitim kalitesindeki düşüşe tepki gösterdi.

Protestolar ne zaman başladı?

Fransa’daki eğitim odaklı gösteriler, eğitim-öğretim yılının başlamasından yaklaşık bir hafta sonra, eylül ayının sonlarında başladı. Eylemler geçen süre içerisinde yoğunlaşırken cumartesi günü en yüksek seviyelerinden birine ulaştı.

Cumartesi günü İtalya, Portekiz ve Belçika’da hayat pahalılığına karşı düzenlenen protestolar da başladı.

Arnavutluk’taki gösteriler ise yaz aylarından bu yana devam ediyor. Protestoların fitilini, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in desteklediği lüks bir kıyı projesi ateşledi.

Hükümetler hangi adımları attı?

Fransa hükümeti, eğitim sistemindeki personel açığını azaltmak amacıyla 3 bin ek ücretli yedek öğretmeni görevlendireceğini duyurdu. Ayrıca okulların yönetimine ilişkin karar alma süreçlerinde öğrencilere de söz hakkı verilmesi planlanıyor.

Hükümet, gelecek yılın bütçesi kapsamında daha önce gündeme getirdiği bazı üniversite kayıt ücretlerini artırma planlarından da vazgeçti. Eylül ortasında düzenlenen akaryakıt protestolarının ardından belirli sektörlere yönelik benzin sübvansiyonlarının artırılacağı açıklandı.

İspanya’da ise Sosyalist Başbakan Pedro Sanchez, kiracıların korunmasını amaçlayan acil konut düzenlemelerini yasalaştırmaya çalıştı. Ancak öneriler, parlamentoda sağ ve aşırı sağ partilerin oylarıyla reddedildi.

Bunun üzerine Sanchez, 29 Kasım’da erken seçim yapılması çağrısında bulundu. Sanchez, yeni reformları hayata geçirmek için daha geniş bir ilerici çoğunluğa ihtiyaç duyduklarını ifade etti.

Protestolar sona erecek mi?

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kilit bakanlarıyla gerçekleştirdiği kriz toplantısının ardından dün akşam halka seslenerek kontrolsüz şiddeti eleştirdi. Ülkede cumhurbaşkanlığı seçimlerinin Nisan 2027’de yapılması bekleniyor.

İspanya’daki gösterilerin ise hükümetin konut düzenlemelerinin en azından bir bölümünü parlamentonun daimi kurulu aracılığıyla kabul ettirebilmesi durumunda seçimlerden önce sona ermesi ihtimal dahilinde. Parlamentonun oturumda olmadığı dönemlerde çalışmalarını sürdüren bu özel kurul, bazı düzenlemelerin ilerletilmesine imkân tanıyor.

Sanchez’in sosyalistleri ile muhafazakâr Halk Partisi de gelecek ay yapılacak seçimleri kazanmaları durumunda konut üretimini artırma ve barınma sorununa öncelik verme sözü verdi. Avrupa’nın farklı ülkelerinde büyüyen protestoların seyrinde, hükümetlerin atacağı adımların ve ekonomik koşulların belirleyici olması bekleniyor.

Fransa’daki kriz Avrupa piyasalarını sarstı!

Fransa İçişleri Bakanı'nın istifası Macron'dan döndü