İki savaş, bir çatışma, bir isyan! Jeopolitik gerilim yayılıyor

Rusya-Ukrayna savaşıyla Avrupa’nın kuzey ve doğusunda yoğunlaşan güvenlik sorunlarına, Orta Doğu’da büyüyen askeri gerilim ve Batı Avrupa’da artan toplumsal tepkiler eşlik ediyor. Washington ile Tahran arasında nükleer faaliyetler üzerinden yaşanan restleşme, Yemen’deki çatışmaların Suudi Arabistan’a sıçraması ve Fransa’da hayat pahalılığına karşı Sarı Yelekliler hareketinin yeniden güç kazanması, küresel istikrarsızlığın farklı bölgelerde derinleştiğine işaret ediyor. Hürmüz Boğazı’nın yeniden ulaşıma açılması için diplomatik girişimler devam ederken, tarafların karşılıklı askeri tehditleri de sürüyor.

Diplomatik görüşmeler sürerken askeri söylemler sertleşiyor

ABD ile İran arasındaki gerilim, Tahran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’nın geleceği ekseninde yükselişini sürdürüyor. Washington yönetimi, askeri operasyonların devam edebileceği mesajını verirken İran, yeni saldırılara karşı hazırlıklı olduğunu ancak diplomatik çözüm seçeneğini de değerlendirdiğini bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik saldırılar sonucunda ülkenin nükleer kapasitesini ortadan kaldırdıklarını iddia ederek Amerikan askerlerinin bölgede bir süre daha kalabileceğini belirtti. İran’ın yeniden silahlanmasının önüne geçmekte kararlı olduklarını vurgulayan Trump, sürecin tamamlanmasının ardından ABD’de benzin fiyatlarının önceki seviyelerin de altına gerileyebileceğini öne sürdü.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de İran’ın müzakerelerde nükleer hedeflerinden vazgeçmesi gerektiğini savundu. Aksi durumda Tahran’ın ağır bir yıkımla karşılaşabileceği uyarısında bulunan Hegseth, İran’ın geniş çaplı bir füze cephaneliği geliştirdiğini ileri sürerek ülkenin hızlı karar alması gerektiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı’nın açılması için yedi günlük plan gündemde

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Bağdat’ta gerçekleştirilen İslam İşbirliği Teşkilatı Dışişleri Bakanları Konseyi’nin 52. Toplantısı kapsamında yaptığı değerlendirmede, ülkesinin tehditler karşısında geri adım atmayacağını dile getirdi. İran’ın savunma hazırlıklarının önceki savaş dönemlerine kıyasla daha güçlü olduğunu belirten Erakçi, geçmiş çatışmalardan önemli deneyimler edindiklerini kaydetti.

Askeri açıklamalara rağmen diplomatik temasların devam ettiğini aktaran Erakçi, İran tarafından New York’ta sunulan yedi aşamalı ve yedi günlük yol haritasının geçerliliğini koruduğunu açıkladı. ABD’nin söz konusu plana ilişkin görüşlerini ilettiğini ve bu değerlendirmelerin incelendiğini belirten Erakçi, Washington’ın samimi bir yaklaşım sergilemesi ve gerekli şartların karşılanması halinde Hürmüz Boğazı’nın birkaç gün içinde yeniden açılabileceğini söyledi.

Rusya-Ukrayna savaşında enerji ve ulaşım altyapısı hedefte

Avrupa’nın kuzey ve doğusunda güvenlik risklerinin merkezinde yer alan Rusya-Ukrayna savaşı, karşılıklı insansız hava aracı (İHA) saldırılarıyla yeni bir aşamaya taşındı. Enerji tesisleri, lojistik merkezleri ve ulaşım ağlarına yönelik operasyonlar, savaşın ekonomik yükünü artırıyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın ülkesindeki enerji altyapısına bir hafta içinde 76 saldırı gerçekleştirdiğini açıkladı. Ukrayna’nın Rusya topraklarına düzenlediği İHA operasyonlarında ise St. Petersburg ve Leningrad bölgesi öne çıktı. Saldırıların ardından Moskova ve St. Petersburg’daki havalimanlarında uçuşlar geçici olarak kısıtlandı.

Yemen’deki çatışmalar Suudi Arabistan’a sıçradı

İran destekli Husiler ile Yemen hükümeti arasındaki çatışmaların yoğunlaşması, Suudi Arabistan’ı da doğrudan etkileyen yeni bir güvenlik krizine dönüştü. Arap Koalisyonu, başkent Riyad ile ülkenin Doğu Bölgesi’nde iki İHA’nın etkisiz hale getirildiğini duyurdu.

Mısır Ulusal Savunma Konseyi, Riyad’a ihtiyaç duyduğu her türlü desteğin verilmesi yönünde karar aldı. Öte yandan, 24 Ekim’de Riyad’da düzenlenmesi planlanan ikinci Avrupa Birliği-Körfez İşbirliği Konseyi Zirvesi ileri bir tarihe ertelendi.

Fransa’da Sarı Yelekliler yeniden sokaklarda: Yağma olayları yaşandı

Fransa’da hayat pahalılığı ve yüksek akaryakıt fiyatlarına yönelik tepkiler, Sarı Yelekliler hareketinin yeniden kitlesel gösteriler düzenlemesine yol açtı. Ülke geneline yayılan protestolara ilişkin Fransa İçişleri Bakanlığı 550 bin kişinin katılım sağladığını bildirirken, organizatörler bu sayının 800 bine ulaştığını ileri sürdü.

Yaklaşık 500 farklı noktada düzenlenen eylemlere lise öğrencilerinin yanı sıra çiftçiler ve iklim aktivistleri de destek verdi. Başbakan Sébastien Lecornu, olaylar sırasında 1.200 kişinin gözaltına alındığını ve 150 polis ile jandarmanın yaralandığını açıkladı.

Paris başta olmak üzere Lyon, Marsilya, Rennes ve Lille kentlerinde göstericiler ile güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşandı. Başkentte ve diğer kentlerde bazı lüks markaların mağazaları yağmalandı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise şiddet olaylarına tepki göstererek kamu binalarına ve iş yerlerine saldıran kişilerin yargı önüne çıkarılacağını bildirdi.