50 milyar TL’lik nefes kredisi de iş dünyasına yetmedi!

Firma başına 5 milyon TL üst limit açıklanarak devreye alınan 50 milyar TL'lik Nefes Kredisi, reel sektörün beklentilerini karşılayamadı. Şube başına düşen kredi miktarının 250 bin TL ile 1 milyon TL arasında kalması, işletmelerin finansmana erişimini zorlaştırırken KGF kesintileri de kredi maliyetlerini artırdı. İş dünyası, yeni kredi paketinin en az 200 milyar TL büyüklüğünde olması gerektiğini savunuyor.

Sıkı para politikası ve yüksek finansman maliyetleri nedeniyle nakit akışı bozulan işletmeler, yeni Nefes Kredisi paketinden beklediği desteği bulamadı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Kredi Garanti Fonu (KGF) iş birliğiyle hazırlanan 50 milyar TL'lik kredi paketinde, açıklanan üst limit ile işletmelerin fiilen ulaşabildiği tutarlar arasındaki fark tartışma konusu oldu.

Son iki yılda beş ayrı paket halinde toplam 176 milyar TL'lik kredi hacmine ulaşan Nefes Kredisi'nin yeni etabında firma başına azami 5 milyon TL kredi imkânı duyurulmuştu. Ancak şubelere tanımlanan düşük kotalar ve çeşitli kesintiler nedeniyle bu tutara ulaşmak birçok işletme için güçleşti.

ŞUBE BAŞINA DÜŞEN KREDİ MİKTARI ERİDİ

Pakete dahil olan sekiz kamu ve özel bankanın yurt genelinde yaklaşık 6 bin 550 şubesi bulunuyor. 50 milyar TL'lik kaynağın şubelere eşit dağıtılması durumunda şube başına ortalama 7,63 milyon TL kaynak düşmesi gerekiyor.

Ancak KGF Özkaynak Kefalet Programı kapsamında yapılan kesintiler ve önceki dönemlerde takibe düşen kredilerin yeni limitlerden mahsup edilmesi, kullanılabilir kaynağı önemli ölçüde azaltıyor.

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, toplam kredi hacminin yüzde 7'sine karşılık gelen yaklaşık 3,5 milyar TL, olası risklere karşı koruma teminatı olarak bloke ediliyor. Diğer kesintiler de eklendiğinde standart şubelere kalan kredi limitinin 250 bin TL ile 1 milyon TL arasında değiştiği belirtiliyor.

Bu tablo, firma başına 5 milyon TL olarak duyurulan üst limitin uygulamada kullanılmasını zorlaştırıyor.

İŞ DÜNYASINDAN 200 MİLYAR TL'LİK PAKET ÇAĞRISI

TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat, mevcut ekonomik koşullarda 50 milyar TL'lik kaynağın reel sektörün ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olduğunu belirtti.

Sanayinin yoğun olduğu bölgelerde dahi şube kotalarının yetersiz kaldığını ifade eden Fayat, İstanbul Güneşli'deki bir kamu bankası şubesine yalnızca 1 milyon TL limit tanımlandığını aktardı.

Fayat, firma başına 5 milyon TL üst limit açıklanmasına rağmen şubeye gelen toplam kaynağın 1 milyon TL olmasının işletmeler açısından yeterli olmadığını vurguladı. Mevcut kredi hacminin en az 200 milyar TL seviyesine çıkarılması gerektiğini dile getirdi.

KGF KOMİSYONU KREDİ MALİYETİNİ ARTIRIYOR

Kredi paketine yönelik eleştirilerin bir diğer önemli başlığını ise KGF komisyonları oluşturuyor.

Şeref Fayat, 36 ay vadeli kredi kullanımında anapara üzerinden her yıl alınan yüzde 1,5 oranındaki KGF komisyonunun toplam maliyeti yüzde 37-39 seviyesine taşıyabildiğine dikkat çekti.

Ayrıca SGK ve vergi borcu bulunmadığına ilişkin şartların, nakit sıkışıklığı yaşayan küçük işletmelerin krediye ulaşmasını zorlaştırdığını ifade etti.

ŞUBE KOTASI BİR VEYA İKİ İŞLETMEYE YETİYOR

İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel de kredi paketindeki kaynak dağılımının sahadaki yansımalarına dikkat çekti.

Önel, bazı şubelere 250 bin TL ile 500 bin TL arasında limit tanımlandığını ve bu tutarların yalnızca bir veya iki işletmenin ihtiyacını karşılayabildiğini belirtti.

KGF koruma fonu için ayrılan kaynak ve önceki dönemlerde takibe düşen kredilerin mahsup edilmesinin bankalara kalan limiti daralttığını kaydeden Önel, yıllık yüzde 1,5 oranındaki komisyon yükünün de işletmeler üzerindeki maliyeti artırdığını söyledi.

Önel, KGF komisyonunun işletmeler yerine Hazine veya TOBB tarafından karşılanması gerektiğini savundu.

SANAYİCİDEN DİKKAT ÇEKEN BENZETME: NEFES DEĞİL, OKSİJEN TÜPÜ LAZIM

Ayakkabı Yan Sanayicileri Derneği (AYSAD) Başkanı Sait Salıcı ise önceki kredi paketlerinden yararlanan işletmelerin yeni pakette 5 milyon TL'lik tamamlama sınırı nedeniyle yeterli finansmana ulaşamadığını belirtti.

İşletmelerin ulaşabildiği 500 bin TL ile 750 bin TL arasındaki tutarların kira, enerji ve personel giderlerini karşılamakta dahi yetersiz kaldığını ifade eden Salıcı, bankaların kredi değerlendirme kriterlerinin de finansmana erişimi zorlaştırdığını söyledi.

Vergi borcu bulunan veya kredi notu bozulan işletmelerin sistem dışında kalabildiğine dikkat çeken Salıcı, mevcut kaynağın yeni yatırım ve üretim yerine geçmiş dönem borçlarının kapatılmasında kullanıldığını dile getirdi.

Salıcı, reel sektörün içinde bulunduğu finansman sıkıntısına dikkat çekerek bir sonraki kredi paketinin adının Nefes değil, Oksijen Tüpü olması gerektiğini ifade etti.

Yeni düzenleme nasıl yansıyacak? Krediler ucuzlayacak mı?