Hikmet Baydar [email protected]

Borsada neler oluyor?

Ocak 2020 ayında 1200 seviyeleri civarında işlem gören BIST 100 hisse senetleri pandemi paniğiyle birlikte hızlı bir düşüş göstererek 17/03/2020 günü 819 endeks seviyelerine kadar gevşedi. Daha sonra gelen alımlarla dalgalı bir seyirle yaklaşık 10 ay içerisinde 1557 endeks seviyelerine kadar ciddi bir yükseliş gerçekleştirdi.

Bu süreç içerisinde ağırlıklı olarak sanayi şirketleri prim yaparken, hisse senedi bazında ciddi hareketler yaşandı. Öyle ki bazı hisse senetleri birkaç kat yükseldi. Dövizdeki düşüşü de dikkate alırsak dolar bazında ciddi karlar yazılmış oldu.

Peki bu kadar sert hareketler neden kaynaklandı?

Global piyasalarda faizlerin çok düşük olması, sabit getirili enstrümanlarda ve türevlerinde getiri marjının kalmaması nedeniyle piyasalar getiri ihtiyacını gidermek için hisse senedi piyasalarına yöneldiler. Tüm Dünya’da dolar bazında rekorlar kırılırken, kur belirsizliği nedeniyle yabancı yatırımcının pek de istekli olmadığı Borsa İstanbul, kervana kurda istikrar kazanmaya başlanılınca, girmiş oldu. Aslında TL bazında kırılan rekorlar hala dolar bazındaki rekorlardan çok aşağıdadır. Tüm Dünya ile karşılaştırmaya kalkarsak hala dolar bazında gidecek yolu bulunuyor.

Ancak, bu kadar hızlı yükselmesi birçok hisse senedinde sert yukarı hareketlerin yaşanması oldukça dikkat çekici. Neredeyse ne alsanız yükseliyor havası oldukça etkileyici. Bu olayın benzerini Körfez krizi öncesinde de gözlemlemiştik. Ne alırsanız alın yükseliyordu. Teknik risk göstergeleri risk seviyesi açısında rekorlar yazdığı bugünlerde dikkatli olmak gerekiyor.

Borsalar gerçekten bu değerleri hak ediyor mu?

Global anlamda büyüme sorunu varken, hatta İngiltere ve Avrupa bölgesinde %9 ve %7’nin üzerinde daralma beklenirken şirketlerin bundan olumsuz etkilenmemesi mümkün değil. Alınan tedbirler nedeniyle hizmet sektörü ciddi yara alırken ilaç firmaları aşı haberleriyle prim yapmış durumda. Kredilerin takip süresi 3 aydan 6 aya çıkarıldığı için kayıtlarda şirketlerin problemlerini göremeyebiliriz. Ancak karlılıklarda ciddi bir erozyon olması sürpriz olmayacaktır. 2021 yılında global anlamda büyüme beklenmesi nedeniyle yaraların sarılacağı umulmaktadır. Ancak ertelenen borçların dönem borçlarıyla aynı zamana yığılması, kredi yapılandırmaları nedeniyle yüksek faiz maliyetleri ile artan emtia fiyatları nedeniyle maliyetlerin artması firmaların karını eritebilir. Bu durumda yakın bir gelecekte mevcut piyasa değerinin fazla olma ihtimali yüksektir. Ancak aracı kurumların hedef fiyatları yukarı çekmesi aynı zamanda fiyat yarışını da hızlandırmaktadır.

Global anlamda enflasyon artışı nedeniyle oluşabilecek maliyet enflasyonu faiz artırımlarını gündeme getirirse borsalarda ciddi bir sarkma ihtimali artacaktır. Bu nedenle de emtia fiyatlarındaki oynaklıkları tedirginlikle takip ediyoruz. Metal, altın,gümüş ve petrol fiyatlarındaki artış yanında birçok hammaddede de benzer zıplamalar olması gelecekte enflasyonun yükseleceğinin ayak sesleri olabilir. Yakın zamanda olmasa da 2021 yılının ortalarında bu konu Dünya gündemine oturabilir.

Aldığımız risklere dikkat etmemizde fayda var..Attığımız taş, ürküttüğümüz kuşa değmelidir.

Saygılarımla,