Üretici zararda, gözler USK’da: Sütte ‘acil’ talep

Çiğ süt üreticileri, artan girdi maliyetleri ve güncellenmeyen tavsiye fiyatları nedeniyle zor günler geçiriyor. Sektör temsilcileri, üretimin sürdürülebilirliği için fiyat düzenlemesinin artık kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Başkanı Müslüm Doğru, çiğ süt üretim maliyetinin eylül itibarıyla litre başına 29,34 TL’ye yükseldiğini, mevcut tavsiye fiyatıyla arasındaki farkın 5,04 TL’ye ulaştığını belirterek fiyat güncellemesinin daha fazla geciktirilmemesi gerektiğini söyledi. Ulusal Süt Konseyi'nin (USK) 1 Mayıs’tan itibaren geçerli olmak üzere çiğ süt tavsiye satış fiyatını litre başına net 24,30 TL olarak belirlediğini hatırlatan Doğru, girdi maliyetleri her gün artarken çiğ süt fiyatlarının 7 ay önceki seviyelerde kalmasının, üretimin sürdürülebilirliğini tehlikeye attığını, USK’nın kasım ayında acilen fiyatı güncellemesini beklediklerini dile getirdi.

Üretici baskılanıyor, raf fiyatları yükseliyor

Ekonomim'den Veysel Ağdar'ın haberine göre, ekim ayının sonuna gelinmesine rağmen USK’dan açıklama yapılmamasının sektörde Konsey’e duyulan güveni sarstığını savunan Doğru, süt üreticisinin maliyetinin yüzde 17,2 altında sattığını, çiğ süt üreticisinin gelirinin artmamasına karşın süt ve süt ürünlerindeki fiyat yükselişinin devam ettiğine dikkat çekti. Doğru, enflasyonla mücadele kapsamında üretici fiyatlarının baskılanmasının sonuç vermediğini savunarak bu yaklaşımın üreticinin sektörden çekilme riskini artırdığını ifade etti.

Yem satışlarında yüzde 20 düşüş

Üreticinin yaşadığı ekonomik sıkıntının göstergelerinden birinin yem satışlarında yaşanan düşüş olduğunu belirten Doğru, geçen yılın aynı dönemine göre yem satışlarının yaklaşık yüzde 15-20 gerilediğini söyledi. Birçok işletmenin artık üretimi artırmak yerine mevcut faaliyetlerini sürdürebilmeye odaklandığını kaydeden Doğru, fiyat güncellemesinin daha fazla geciktirilmemesi gerektiğini vurguladı. Üreticinin zararına üretim yapmaya zorlanmasının işletmelerin küçülmesine ve damızlık hayvan varlığının azalmasına yol açabileceği uyarısında bulunan Doğru, sürdürülebilir üretim için maliyetleri karşılayacak bir fiyat politikasına ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Maliyet hesaplamaları farklı

TÜSEDAD ile USK’nın çiğ süt üretim maliyeti hesaplamaları arasındaki fark, Eylül 2026’da litre başına 6,16 TL’ye ulaştı. Ekim 2025’te TÜSEDAD maliyeti 23,09 TL, USK maliyeti 17,52 TL olarak hesaplarken, Şubat 2026’da iki kurum arasındaki fark 7,19 TL ile en yüksek düzeye çıktı. Eylül 2026 itibarıyla TÜSEDAD’ın 29,34 TL’lik maliyet hesabına karşılık USK’nın 23,18 TL’lik hesabı, iki kurumun maliyet hesaplamaları arasındaki ayrışmayı ortaya koydu. USK’nın referans fiyatının 2025 Ekim ve 2026 Ocak aylarında 19,60 TL, 22 Ocak’ta 22,22 TL ve Mayıs 2026’da 24,30 TL olarak açıklanması da üreticinin maliyetlerini karşılama düzeyini tartışmaya açtı. Mayıs ayında referans fiyat TÜSEDAD’ın hesapladığı maliyetin 3,01 TL altında kalırken, USK’nın maliyet hesabının 2,12 TL üzerinde gerçekleşti. Rakamlar, çiğ süt fiyatlandırmasında maliyet hesaplama yöntemlerinin ve üreticinin sürdürülebilirliğinin önemini gündeme taşıyor.