Ünlü ekonomistten kritik analiz: Bu bir ekonomik intihar

Ekonomist Michael Hudson, İran savaşı sonrasında dünyanın savaş öncesi düzene geri dönemeyeceğini söyledi. Hudson, Glenn Diesen’in sorularını yanıtlarken çatışmanın yalnızca İran’la sınırlı olmadığını; petrol, enerji, gübre ve stratejik ihracat kalemleri nedeniyle doğrudan küresel sonuçlar doğurduğunu anlattı. Hudson’a göre yaşananlar, ekonomik ve jeopolitik dengelerde kalıcı bir kırılma anlamına geliyor. Mevcut düzenin yavaş bir zayıflama değil, ani bir kopuş yaşadığını savunan Hudson; IMF, Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler ve mevcut savaş-hukuk mimarisinin yerine nasıl bir para, ticaret ve güvenlik sistemi kurulacağı sorusunun ise hâlâ yanıtsız olduğunu söyledi.

OdaTV'nin haberine göre, Hudson, röportajın merkezine ABD’nin enerji yolları ve petrol ihracatı üzerindeki denetim arayışını yerleştirdi. Ona göre Washington’un İran’a yönelik baskısı nükleer başlıktan çok, petrol akışı ve deniz boğazları üzerinde hakimiyet kurma hedefiyle bağlantılı. Hudson, ABD’nin İran, Venezuela ve Rusya’ya yönelik yaptırımlarını da aynı stratejinin parçaları olarak yorumladı; Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu petrolünün kontrolünün dünya ekonomisi üzerinde boğucu bir kaldıraç yaratmak için kullanıldığını ileri sürdü. 

Borsalardaki toparlanma görüntüsünü de yanıltıcı

Söyleşide en çarpıcı başlıklardan biri, Hudson’un yaklaşan ekonomik sarsıntıya ilişkin değerlendirmeleri oldu. Hudson, savaşın etkileri hafiflese bile petrol, helyum ve gübre tedarikindeki kesintilerin kısa sürede telafi edilemeyeceğini, bu nedenle dünyanın 1930’lardaki Büyük Buhran’dan bu yana görülen en ağır ekonomik daralmaya sürüklenebileceğini savundu. Borsalardaki toparlanma görüntüsünü de yanıltıcı bulan Hudson, İran’daki yıkımın onarılması ve ödeme zincirlerinin yeniden kurulmasının aylar, hatta daha uzun zaman alacağını belirtti.

Finansal “Ponzi” düzeni sarsılıyor

Hudson, enerji krizini yalnızca emtia fiyatlarıyla sınırlı görmedi. ABD ekonomisinin uzun süredir borç genişlemesi, varlık fiyatları ve düşük faiz ortamı üzerine kurulduğunu söyleyen Hudson, yükselen faizler ve enerji-girdi zincirindeki kopuşların bankacılık ve finans sistemi içinde temerrüt dalgası yaratabileceğini öne sürdü. Ona göre petrol, gaz, amonyak, kükürt ve gübre ödemelerindeki kırılma yalnızca ticareti değil, borç çevrimini de bozarak finansal “Ponzi” düzenini sarsıyor.

Büyüme ekseni Avrupa ve ABD’den Asya’ya kaydı

Röportajın bir başka bölümünde Hudson, Batı’nın sanayisizleşmesi ile Asya merkezli yeni blok arasındaki ayrışmaya dikkat çekti. “Orta Doğu” yerine giderek daha fazla “Batı Asya” ifadesinin kullanılmasını da sembolik bulan Hudson, büyüme ekseninin Avrupa ve ABD’den Asya’ya kaydığını savundu. Avrupa’nın yüksek enerji maliyetleri, artan askeri yük ve gerileyen üretim gücü nedeniyle daha sert bir darboğaza gireceğini öne süren Hudson, bu tablonun NATO ve Avrupa Birliği’nin geleceğini de tartışmalı hale getirebileceğini söyledi.

Hudson, ucuz enerjiye erişimini kaybeden Avrupa ülkelerinin hızla sanayisizleşmesinin tam anlamıyla bir "ekonomik intihar" olduğunu belirtiyor.

Şimşek: Savaş etkileri yönetilebilir

Martın sürpriz kazandıranı: Savaşta dengeler değişti

Orta Doğu’da ‘savaş sigortası’ yarışı

Cevdet Yılmaz: Ekonomi politikaları savaş sonrası döneme hazırlanmalı

Rubio, Hürmüz Boğazı'nın savaşın ardından "bir şekilde" açılacağını söyledi