Suudi Arabistan'ın askeri harcamaları eğitim ve sağlık harcamalarını geçti

Ülkede son 5 yıldaki askeri harcamalar 273 milyar doları bulurken bu miktarın da devlet giderlerinin yüzde 20,9'unu oluşturduğu ifade ediliyor.

Eğitim harcamaları 271 milyar dolarla devletin toplam harcamalarının yüzde 20,7'sini, sağlık harcamaları ise 202 milyar dolarla genel harcamaların yüzde 15,4'ünü oluşturuyor. ABD, özellikle Donald Trump'ın Ocak 2017'de göreve gelmesinden bu yana Suudi Arabistan'ın ana silah tedarikçisi olarak görülüyor.

Trump, ilk yurt dışı ziyaretini Mayıs 2017'de Suudi Arabistan'a gerçekleştirdi ve burada iki ülke arasında silah anlaşması imzalandı. 110 milyar dolarlık anlaşma ayrıca Suudi Arabistan'ın, ABD'nin farklı sektörlerinde 10 yıl boyunca yapacağı ve bir milyon ABD'liye istihdam alanı açacak toplam 470 milyar dolarlık yatırımı da kapsıyor.

Askeri harcama bütçesi

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri 26 Mart 2015'ten bu yana Yemen'de İran destekli Husilere operasyonlar düzenleyerek Yemen hükümetine destek veriyor.

Bu anlamda askeri harcamaları artan Suudi Arabistan, son iki yılda bu konuda biraz geri adım attı. 2019 yılında 51 milyar dolar olan askeri harcama bütçesini bu yıl 48,5 milyar dolara düşürdü.

Suudi Arabistan Maliye Bakanlığının açıkladığı 2020 bütçesine göre, askeri harcamalara ayrılan bütçe eğitimden sonra ikinci sırada yer aldı.

Ülkede yılın ilk çeyreğinin bütçesinin yüzde 23,5'inden fazlasını teşkil eden 14,2 milyar doları askeri alanda harcandı ve böylece bu dönemde en büyük harcama askeri alanda yapılmış oldu.

Silah ithalatı

Suudi Arabistan'ın koalisyon güçleri bünyesinde Yemen'de operasyonlara katılmaya başladığı 2015'ten itibaren silah ithalatı 17,69 milyar doları buldu.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) küresel askeri harcamalar raporuna göre, Suudi Arabistan'ın silah ithalatı bu dönemde yüzde 8,7 arttı. 2015'te 3,38 milyar dolar olan silah ithalatı, 2019'da 3,67 milyar dolara yükseldi.

Edinilen bilgilere göre, Suudi Arabistan ABD'den söz konusu sürede (2015-2019) 13,1 milyar dolar silah ithalatı yaptı ve bu meblağ 5 yıllık ithalatın yüzde 73,5'ini oluşturuyor.

Suudi Arabistan, özellikle Trump'ın göreve başlamasından sonra ABD'nin bölgedeki en yakın müttefiklerinden biri oldu. SIPRI'ye göre, Suudi Arabistan, 2019'da 61,9 milyar dolar askeri harcamayla küresel askeri harcamalarda dünyada 5'inci sırada yer aldı.

Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı olan Suudi Arabistan, petrol üretiminde ise 3'üncü sırada yer alıyor ve bu nedenle 2014'ün ortasından bu yana gelirleri zarar görüyor, 2020'nin ilk çeyreğinde yeni tip korona virüs (Kovid-19) nedeniyle ham petrolün üçte iki değer kaybetmesiyle zarar daha da derinleşti.

Suudi Arabistan, 18 Mayıs'ta, Kovid-19 nedeniyle petrol fiyatlarının düşmesi üzerine gelirlerinin azalması sonucu son zamanlarda uygulamaya koyduğu tasarruf politikaları çerçevesinde haziran ayından itibaren vatandaşlarına ödediği hayat pahalılığı destek ödemelerini durdurma kararı aldı.

Karar çerçevesinde beklenen bütçe açığını azaltmak için katma değer vergisi de Temmuz 2020'den itibaren yüzde 5'ten yüzde 15'e çıkarıldı.

Suudi Arabistan'ın silah aldığı ülkeler

Suudi Arabistan; ABD, İngiltere, Fransa, İspanya, Kanada, Almanya, İtalya başta olmak üzere 20'den fazla ülkeden silah ithal ediyor.

Söz konusu dönemde 2,22 milyar dolar tutarında silah satışıyla yüzde 12,6'lık payı alan İngiltere, ABD'den sonra Suudi Arabistan'ın en büyük ikinci silah tedarikçisi durumunda.