Otomotiv sektöründe işte şirketlerin en önemli sorunu

Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), otomotiv satış sonrası pazarının yılın üçüncü çeyreğini, üyelerinin katılımıyla düzenlediği anket çalışmasıyla değerlendirdi.

Dernekten yapılan açıklamaya göre OSS, "2026 Yılı Üçüncü Çeyrek Sektörel Değerlendirme Anketi"nin sonuçlarını paylaştı.

Buna göre, otomotiv satış sonrası pazarında yılın üçüncü çeyreğinde yurt içi satışlar, 2025'in aynı dönemine kıyasla dolar bazında ortalama yüzde 0,03 arttı. Dağıtıcı üyelerin satışları dolar bazında yüzde 2,61 düşerken üretici üyelerin satışlarında dolar bazında yüzde 3,18 artış gerçekleşti.

Yurt içi satışlarda önceki dönemde öngörülen yüzde 1,33'lük büyüme beklentisinin altında kalınması, sektördeki zayıf talep koşullarının sürdüğüne işaret etti.

Ankete göre yılın üçüncü çeyreğinde üyelerin stokları bir önceki çeyreğe göre ortalama yüzde 0,23 azaldı. Dağıtıcı üyelerin stoklarında yüzde 1,14 gerileme yaşanırken üretici üyelerin stokları yüzde 0,85 arttı. Sektörün en önemli gündem maddelerinden biri olan tahsilat süreçlerinde ise olumsuz görünüm belirginleşti.

Bir önceki ankette 39,9 seviyesinde olan tahsilat süreçlerine ilişkin ortalama değerlendirme puanı, üçüncü çeyrekte 37,5'e geriledi.

Derneğin üçüncü çeyrek anketinde sektörün karşı karşıya kaldığı sorunlar da ayrıntılı biçimde değerlendirildi. Yılın ilk çeyreğinde maliyet artışları sektörün en önemli sorunu olarak öne çıkarken üçüncü çeyrekte nakit akışında yaşanan problemler ilk sıraya yükseldi.

Ankete katılan üyelerin yüzde 80,9'u nakit akışında yaşanan problemleri sektörün en önemli sorunları arasında gösterdi. Maliyetlerdeki aşırı artış yüzde 70,6 ile ikinci sırada yer alırken iş ve ciro kaybı yüzde 52,9 ile üçüncü sıraya yerleşti. Üyelerin yüzde 47,1'i kargo maliyetlerindeki artış ve teslimatlarda yaşanan gecikmeleri önemli sorunlar arasında değerlendirirken yüzde 26,5'i gümrüklerde yaşanan problemleri, yüzde 25'i ise tedarik sorunlarını işaret etti.

Mevzuat değişiklikleri ve istihdamda yaşanan problemler yüzde 17,6'şar oranla öne çıkarken döviz kurlarındaki hareketliliği sorun olarak belirten üyelerin oranı yüzde 10,3 oldu.

Üretici üyelerin ortalama kapasite kullanım oranı yüzde 68,06 oldu

Ankete göre gelecek üç ay içinde yeni yatırım yapmayı planlayan üyelerin oranı, bir önceki çeyrekteki yüzde 20,3 seviyesinden yüzde 14,7'ye geriledi. Üretici üyelerde yeni yatırım yapmayı düşünenlerin oranı yüzde 28,6'dan yüzde 22,6'ya düşerken dağıtıcı üyelerde bu oran yüzde 13,9'dan yüzde 8,1'e indi.

Ankete katılan üyelerin yüzde 52,9'u 2026'nın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre istihdamını koruduğunu belirtirken yüzde 22,1'i çalışan sayısını artırdığını, yüzde 25'i ise istihdamında azalma yaşandığını ifade etti. Üretici üyelerin yüzde 25,8'i, dağıtıcı üyelerin ise yüzde 24,3'ü istihdamda azalma olduğunu bildirdi. Buna karşılık istihdam artışı üretici üyelerde yüzde 22,6, dağıtıcı üyelerde yüzde 21,6 seviyesinde gerçekleşti.

Ankete göre üyeler, bu yılın son çeyreğinde yurt içi satışların 2025'in aynı dönemine göre dolar bazında ortalama yüzde 1,30 azalacağını öngördü. Dağıtıcı üyelerin satışlarında dolar bazında yüzde 2,81 düşüş beklenirken üretici üyelerde dolar bazında yüzde 0,50 sınırlı artış tahmini paylaşıldı.

Yılın üçüncü çeyreğinde üretici üyelerin ortalama kapasite kullanım oranı yüzde 68,06 seviyesinde gerçekleşti. Bir önceki ankette yüzde 73,93 olan kapasite kullanım oranı, üçüncü çeyrekte 5,87 puan geriledi. Üretici üyelerin üretimi, 2025'in üçüncü çeyreğine göre ortalama yüzde 0,68 azaldı. Aynı dönemde ihracatta da dolar bazında yüzde 0,16 sınırlı gerileme yaşandı. Üretim ve ihracat verilerindeki yatay seyir ile kapasite kullanım oranındaki düşüş, sektörün mevcut koşullarda büyüme ivmesi kazanmakta zorlandığını gösterdi.

"Yatırım iştahının yeniden güçlendirilmesini son derece önemli buluyoruz"

Açıklamada görüşlerine yer verilen OSS Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, yılın üçüncü çeyreğine ilişkin sonuçların sektör açısından özellikle finansal koşulların ve nakit akışı yönetiminin kritik hale geldiğini ortaya koyduğunu belirtti.

Önceki dönemlerde maliyet artışlarının en önemli gündem maddesi olduğuna işaret eden Özçete, şu ifadeleri kullandı:

"Bugün üyelerimizin yüzde 80,9'u nakit akışında sorun yaşadığını ifade ediyor. Tahsilat süreçlerindeki bozulma, işletmelerin finansal planlamasını ve operasyonel kabiliyetlerini doğrudan etkiliyor. Maliyetler, yüksek seviyelerini korurken talepteki zayıf seyir ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler, şirketlerimizin hareket alanını daraltıyor. Otomotiv satış sonrası pazarı, sahip olduğu üretim gücü, dağıtım altyapısı ve geniş hizmet ağıyla ekonomimiz açısından stratejik bir öneme sahip. Bu nedenle sektörümüzün finansal sürdürülebilirliğini destekleyecek koşulların oluşturulması büyük önem taşıyor."

Özçete, artan maliyetlerin ve ekonomik belirsizliklerin yatırım kararları üzerindeki etkisine dikkati çekerek, "Şirketlerimizin yeni kapasite oluşturabilmesi, teknolojik dönüşüme ayak uydurabilmesi ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü koruyabilmesi için yatırımlarını sürdürebilmesi gerekiyor. Mevcut koşullarda işletmeler, öncelikle finansal dengelerini korumaya odaklanıyor ancak uzun vadeli büyüme açısından yatırım iştahının yeniden güçlendirilmesini son derece önemli buluyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Sektörün mevcut koşullara rağmen sahip olduğu güçlü yönlere de değinen Özçete, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Otomotiv satış sonrası pazarı, değişen ekonomik koşullara uyum sağlama kabiliyeti ve güçlü sektörel birikimiyle Türkiye ekonomisi açısından stratejik önemini koruyor. Üçüncü çeyrekte üretici üyelerimizin dolar bazında yurt içi satışlarında yüzde 3,18 artış yaşanması ve üyelerimizin yüzde 75'inin istihdam seviyelerini koruması veya artırması, mevcut koşullarda önemli göstergeler olarak öne çıkıyor. Son çeyreğe yönelik beklentiler, sektörümüzde temkinli görünümün devam edeceğini gösteriyor."

Özçete, üretim ve ihracatta sınırlı daralma yaşansa da otomotiv satış sonrası sanayisinin güçlü bilgi birikimine, üretim altyapısına ve uluslararası rekabet deneyimine sahip olduğunu belirterek, Türkiye'nin otomotiv satış sonrası ürünlerinde önemli bir üretim ve tedarik merkezi konumunda olduğunu vurguladı.

Alman otomotivinde yönetici kıyımı

Otomotiv devlerinde alarm! İstihdam tehlikede

Avrupalı otomotiv devlerinden Türkiye çağrısı

Otomotiv sektöründe sancılı dönüşüm: Gençler araç sahipliğinden uzaklaşıyor

Otomotiv devlerinden savunma atağı