Orban gitti, veto kalktı! AB'den Ukrayna'ya 90 milyar euro

Avrupa Birliği, Macaristan'ın uyguladığı vetoyu geri çekmesiyle birlikte Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euro değerindeki kredi desteğine resmi onayını verdi. Euronews tarafından paylaşılan bilgilere göre, Başbakan Viktor Orban'ın görev süresinin son döneminde AB dengelerini zorlayan tutumu nedeniyle tırmanan gerginlik, bu kararla birlikte son buldu.

Kredi onay süreci perşembe günü tamamlandı

Büyükelçiler nezdinde çarşamba günü başlatılan iç prosedürler, perşembe günü nihai sonuca bağlandı. AB bütçesinde değişiklik yapılmasını gerektiren ve oy birliğiyle kabul edilmesi şart olan son düzenleme, herhangi bir itirazla karşılaşmadan onaylanmış oldu.

Petrol akışının yeniden başlaması krizin çözümünde etkili oldu

Bu kritik gelişme, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin Macaristan ve Slovakya'ya düşük maliyetli Rus petrolü sağlayan Druzhba boru hattındaki onarımların bittiğini duyurmasından kısa süre sonra gerçekleşti. Orban, şubat ayında 90 milyar euroluk yardım paketini bloke ederken temel gerekçe olarak bu hattaki kesintiyi göstermişti. Diğer AB liderleri, bu hamleyi "kabul edilemez bir şantaj" olarak nitelendirerek sert tepki göstermişlerdi.

Macaristan'daki iktidar değişimi tıkanıklığı giderdi

Orban'ın aralık ayında onay vermesine rağmen sonradan vetoya başvurması, Brüksel hattında büyük bir güven kaybına yol açmıştı. Ancak Macaristan'da 16 yılın ardından yaşanan hükümet değişikliği, süreci hızlandırdı. Seçim kampanyasında Zelenskiy ile yaşadığı gerginliği kullanan Orban, hukukun üstünlüğü sözü veren Peter Magyar karşısında yenilgiye uğradı.

Konsey başkanlığı fırsat penceresini değerlendirdi

Dönem başkanlığını yürüten Güney Kıbrıs, Zelenskiy'nin petrol hattına dair açıklamasından hemen önce kredi paketini büyükelçilerin gündemine taşıyarak diplomatik bir manevra yaptı. Zelenskiy, engelin aşılmasının doğru bir sinyal olduğunu belirterek, Rusya'yı barışa zorlamak için bu tür desteklerin kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

İlk ödemelerin en kısa sürede yapılması bekleniyor

Mali programdan sorumlu olan Avrupa Komisyonu, hukuki altyapının hazır olduğunu ve Kiev'e ilk transferin "hızlı bir şekilde" gerçekleştirileceğini bildirdi. Komisyonun bu operasyon için halihazırda nakit rezervine sahip olduğu aktarıldı.

Yardım paketi reform şartına bağlandı

2026 yılı için planlanan 45 milyar euroluk desteğin 16,7 milyar eurosu mali, 28,3 milyar eurosu ise askeri yardımlara ayrılacak. Ancak bu ödemelerin devamlılığı, Kiev'in gerçekleştireceği reformlara ve yolsuzlukla mücadele performansına bağlı olacak.

Askeri desteklerde yerli üretim şartı aranacak

Kredinin savunma sanayisini ilgilendiren kısmında, kaynakların Avrupa içindeki üreticilere gitmesini sağlamak adına yerli üretim zorunluluğu getirilecek. Geriye kalan 45 milyar euroluk kısmın ise 2027 yılında Ukrayna'nın finansal ihtiyaçlarını karşılamak üzere kullanılması öngörülüyor.

Borç yükü ve geri ödeme koşulları netleşti

Ortak borçlanma sistemine dahil olmayan Macaristan, Slovakya ve Çekya dışındaki 24 ülke, yıllık 3 milyar euro civarındaki faiz yükünü paylaşacak. 90 milyar euroluk kredinin geri ödenmesi ise ancak Rusya'nın savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesi durumunda söz konusu olacak. Rusya'nın bu ihtimali reddetmesi durumunda, AB dondurulmuş haldeki 210 milyar euroluk Rus varlıklarını kullanma hakkını saklı tutuyor.

Macaristan’da Orban dönemi sona eriyor: Seçimi Magyar kazandı

Macaristan Başbakanı Orban'dan Grönland açıklaması: NATO’da tartışılabilir