İran ve petrol uyarısı: Küresel ekonomi için 4 kritik senaryo

Finans devi Morgan Stanley, İran kaynaklı jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde ana senaryo olarak gerilimin zamanla azalacağı, enflasyonda geçici bir yükseliş yaşanacağı ve ABD ekonomisinde büyüme eğiliminin süreceği bir tablo öngördü. Banka, bu süreçte ABD Merkez Bankası’nın (Fed) temkinli duruşunu koruyacağını ifade etti.

Bununla birlikte kurum, petrol fiyatlarının seyrine bağlı olarak küresel ekonomi için birbirinden oldukça farklı sonuçlar doğurabilecek dört ayrı alternatif senaryo hazırladı. Raporda, olası gelişmelerin para politikaları ve finansal piyasalar üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği vurgulandı.

En olumlu senaryo: Fed faiz artırımlarına dönebilir

Morgan Stanley’in en iyimser senaryosunda, petrol fiyatlarındaki baskının beklenenden hızlı hafiflemesiyle birlikte tüketici güveninin güç kazanacağı belirtiliyor. Artan servet etkisinin hem harcamaları hem de şirket yatırımlarını desteklemesi beklenirken, enflasyondaki direnç nedeniyle Fed’in 2027 yılında toplam 100 baz puanlık faiz artışına gidebileceği tahmin ediliyor.

Yapay zekâ etkisi: Verimlilik artıyor, işsizlik yükseliyor

İkinci senaryoda ise yapay zekânın ekonomide daha yaygın kullanılmasının üretkenliği artıracağı, ancak iş gücü piyasasında baskı oluşturacağı değerlendiriliyor. Buna göre işsizlik oranının 2026’da yüzde 4,5’e, 2027’de ise yüzde 4,8’e yükselmesi bekleniyor.

Raporda, iş gücü piyasasındaki zayıflama ve verimlilik kaynaklı enflasyon düşüşü nedeniyle Fed’in 2027 yılının başlarında faiz indirimlerine başlayabileceği öngörüsüne yer verildi.

Petrol baskısı sürerse faizler uzun süre değişmeyebilir

Üçüncü senaryoda enerji maliyetlerinin yüksek seyretmeye devam ettiği ve petrol kaynaklı enflasyon baskısının kalıcı hale geldiği bir görünüm öne çıkıyor. Bu tabloda çekirdek PCE enflasyonunun 2026’da yüzde 3,1, 2027’de ise yüzde 2,8 seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor.

Ekonomik büyümenin güçlü olmaması nedeniyle Fed’in agresif sıkılaşmaya gitmeyeceği, ancak enflasyondaki katılığın da faiz indirimi için yeterli alan bırakmayacağı belirtiliyor. Bu nedenle politika faizinin 2027 sonuna kadar yüzde 3,50-3,75 bandında sabit tutulabileceği ifade edildi.

En sert senaryo: Petrol 160 dolara çıkabilir

Morgan Stanley’in en olumsuz senaryosunda petrol fiyatlarının 2026’nın üçüncü çeyreğine kadar varil başına 140 ila 160 dolar seviyesine yükselmesi bekleniyor. Bankaya göre böyle bir enerji şoku, hanehalkının harcama gücünü zayıflatırken küresel tedarik zincirlerinde ciddi bozulmalara yol açabilir.

Raporda, talepte yaşanabilecek sert daralmanın dünya ekonomisini küresel resesyona sürükleyebileceği uyarısı yapıldı. Banka ayrıca bu senaryonun hem riskli varlıklar hem de enerji talebi açısından en olumsuz tabloyu oluşturduğunu belirtti.

Morgan Stanley, önümüzdeki 18 aylık süreçte enerji piyasaları ve ekonomi politikaları açısından oldukça geniş bir risk aralığı bulunduğunu ifade ederken, yatırımcılar için agresif yönlü pozisyonlar yerine daha temkinli ve esnek stratejilerin ön plana çıkabileceğini kaydetti.

Goldman Sachs’tan dikkat çeken dolar tahmini

New York borsası günü karışık seyirle tamamladı

Trump’ın Fed adayı Warsh'un Yönetim Kurulu üyeliği onaylandı