Enerji şoku ECB’nin faiz artışı hızını kesebilir

Avrupa’da enerji fiyatlarında yaşanan yeni sıçrama, ECB’nin faiz artış hızını kesebilir. ECB Yönetim Kurulu Üyesi Philip Lane, enerji şokunun enflasyonu yukarı iterken talebi ve ekonomik büyümeyi zayıflatmasının, faiz artışlarının daha sınırlı kalmasına yol açabileceğini söyledi.

Lane, Frankfurt’ta düzenlenen ECB Para Politikası Konferansı’nda yaptığı konuşmada, enerji arzındaki ikinci şokun enflasyon görünümü açısından yukarı, ekonomik büyüme açısından ise aşağı yönlü risk oluşturduğunu belirtti.

Lane, enerji fiyatlarındaki artışın yalnızca enflasyon üzerindeki doğrudan etkisinin değil, ekonomik faaliyet ve talep üzerinden ortaya çıkabilecek dolaylı sonuçlarının da dikkate alınması gerektiğine işaret etti.

TALEPTEKİ ZAYIFLAMA SIKILAŞMA İHTİYACINI AZALTABİLİR

Lane’e göre enerji fiyatlarındaki yükseliş, enerji kullanan sektörlerde ekonomik faaliyeti yavaşlatırken Euro Bölgesi gibi net enerji ithalatçısı ekonomilerde hane halklarının reel gelirini ve şirketlerin kârlarını azaltıyor.

Jeopolitik gerilimlerin yarattığı belirsizlik de tüketicilerin daha fazla tasarrufa yönelmesine ve şirketlerin yatırımlarını ertelemesine neden olabiliyor. Finansal koşulların sıkılaşması ve kredi arzının azalması halinde talep üzerindeki baskı daha da güçlenebiliyor.

Lane, bu “talep yıkımı” kanallarının, diğer koşulların değişmemesi halinde enflasyonu hedefe döndürmek için para politikasında gereken ayarlamanın boyutunu sınırlayabileceğini belirtti.

ENERJİDE İKİNCİ DALGA UYARISI

Lane, temmuz ayından bu yana petrol fiyatlarında belirgin bir yükseliş yaşandığını, rafineri marjlarının güçlü şekilde arttığını ve doğal gaz fiyatlarında kalıcı bir sıçrama görüldüğünü kaydetti.

Vadeli piyasalardaki fiyatlamaların da petrol ve doğal gaz fiyatlarının 2027 ve 2028 dönemindeki gerilemesinin daha önce beklenenden sınırlı olabileceğine işaret ettiğini aktardı.

Lane, enerji arzı şokundaki bu ikinci dalganın enflasyon açısından yukarı, büyüme açısından aşağı yönlü risk oluşturduğunu ve etkilerin yakından izlenmesi gerektiğini vurguladı.

2027 VE 2028'DE MALİYE POLİTİKASI SIKILAŞACAK

Euro Bölgesi’nde maliye politikası 2026 yılında ekonomik büyümeye destek verirken gelecek iki yılda bu etkinin tersine dönmesi bekleniyor.

ECB uzmanlarının tahminlerine göre mali duruşun 2027’de 0,4 puan, 2028’de ise 0,2 puan sıkılaşması öngörülüyor. Lane, bunun gelecek yıllarda ekonomik faaliyet üzerinde ilave baskı yaratabileceğini belirtti.

Uzun vadeli faizlerdeki son yükselişin de ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceğine dikkat çeken Lane, finansal koşullardaki sıkılaşmanın orta vadede enflasyonu aşağı çekici etki yapabileceğini ifade etti.

YAPAY ZEKÂ ÇİFT YÖNLÜ RİSK

Lane’in konuşmasında yapay zekâ yatırımları da para politikası açısından önemli başlıklardan biri oldu.

Yapay zekâ bağlantılı yatırımların Euro Bölgesi’nde dijital hizmetleri, yatırımları ve ihracatı desteklediğini belirten Lane, küresel yapay zekâ yatırım dalgasının aynı zamanda uzun vadeli faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu söyledi.

ECB modellerine göre uzun vadeli faizlerdeki yükseliş ekonomik faaliyeti olumsuz etkilerken orta vadeli enflasyonu da aşağı çekiyor.

LANE: ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ BİR FAİZ ROTASI YOK

ECB, haziran ve eylül dönemlerindeki faiz artırımlarıyla politika faizini yüzde 2’den yüzde 2,50’ye çıkardı.

Lane, enerji arzı şoku ve diğer gelişmeler dikkate alındığında bu artışların ihtiyatlı olduğunu belirtirken, bundan sonraki süreç için önceden belirlenmiş bir faiz patikasının bulunmadığını vurguladı.

Para politikasında mevcut koşullar altında “orta yol” olarak nitelendirdiği ölçülü yaklaşımın uygun olduğunu ifade eden Lane, gelecekteki faiz kararlarının toplantı bazında ve gelen verilere bağlı olarak alınacağını bildirdi.

Lane’in konuşmasındaki değerlendirmeler kişisel görüşlerini yansıtıyor ve ECB Yönetim Konseyi’nin ortak görüşü niteliğini taşımıyor.

UBS: ECB’nin faiz artışları Avrupa bankalarını destekleyebilir

Fed, ECB ve BoJ İçin kritik uyarı: Sıkılaşma riski büyüyor

Avrupa’da faiz alarmı: ECB’den yeni artış sinyali