Enerji krizi gelişmiş ülkelerde maaşları eritti!

İran savaşıyla birlikte derinleşen enerji krizi ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim, gelişmiş ekonomilerde enflasyon baskısını yeniden artırdı. Petrol ve ulaşım maliyetlerindeki sert yükseliş, ücret artışlarının önüne geçerken çalışanların reel gelirlerindeki toparlanma süreci yeniden sekteye uğramaya başladı.

Financial Times’ın haberine göre ABD, İngiltere ve Euro Bölgesi başta olmak üzere birçok ülkede tüketiciler artan enerji ve seyahat maliyetleri nedeniyle alım gücü kaybı yaşıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki krizin küresel enerji arzını tehdit etmesi, fiyatların hızla yükselmesine neden olurken maaşlardaki nominal artışlar bu baskıyı karşılamakta yetersiz kalıyor.

ABD’de fiyat artışları ücretleri geride bıraktı

ABD ekonomisinde nisan ayında yıllık enflasyon yüzde 3,8 seviyesine yükselirken, ortalama saatlik kazançlardaki artış yüzde 3,6’da kaldı. Böylece yaklaşık iki yıl aradan sonra ilk kez tüketici fiyatları ücret artışlarını aşmış oldu.

KPMG US Başekonomisti Diane Swonk, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel tedarik zincirlerinde ciddi bozulmalara yol açtığını belirterek, Hürmüz Boğazı kısa sürede açılsa bile enerji maliyetlerinin eski seviyelerine dönmesinin zor olduğunu ifade etti.

İngiltere ve Euro Bölgesi’nde baskı artıyor

İngiltere’de ikramiyeler hariç reel ücretler mart ayına kadar olan üç aylık dönemde yıllık bazda yalnızca yüzde 0,1 yükseldi. Ekonomistler, önümüzdeki dönemde enflasyonun yeniden hız kazanması ve işe alımların yavaşlamasıyla birlikte reel ücretlerin yeniden negatif bölgeye geçebileceğini değerlendiriyor.

Euro Bölgesi’nde ise enerji kaynaklı maliyet artışları, çalışanların 2022’de yaşanan yüksek enflasyon sonrası kaybettikleri satın alma gücünü yeni yeni toparlamaya başladığı bir dönemde yeni bir risk unsuru olarak öne çıkıyor. Pantheon Macroeconomics’ten Claus Vistesen, 2026 yılında Euro Bölgesi genelinde reel ücret artışlarının sıfıra yakın seyredeceğini, mali imkanları daha sınırlı ülkelerde ise durumun daha ağır hissedilebileceğini söyledi.

Ekonomiler için çifte risk uyarısı

Uzmanlara göre reel ücretlerdeki zayıflama ekonomik büyüme açısından iki yönlü tehdit oluşturuyor. Artan yaşam maliyetleri nedeniyle hanehalklarının harcamalarını kısmak zorunda kalması ekonomik aktiviteyi yavaşlatabilir. Diğer taraftan çalışanların daha yüksek maaş talepleri, enerji fiyatları gerilese bile enflasyonun kalıcı hale gelmesine neden olabilir.

JPMorgan Baş ABD Ekonomisti Michael Feroli ise reel ücretlerdeki baskının büyük ölçüde Orta Doğu’daki çatışmalardan kaynaklandığını belirterek, Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle açılması ve enerji fiyatlarının düşüşe geçmesi halinde ücretlerde yeniden toparlanma görülebileceğini ifade etti. Ancak ekonomistler, yüksek enflasyonun şirketlerin kâr marjlarını daraltarak istihdam üzerinde de baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.

Enerji maliyetleri Avrupa ticaretini vurdu

Bakan Şimşek: Enerji fiyatları ticaret üzerinde baskı oluşturuyor

Enerji fiyatlarındaki sıçrama küresel devlerin kârını uçurdu