Yol haritası için Harvard’dan destek

9. Sanayi Kongresi için Türkiye’ye gelen Harvard Üniversitesi Uluslararası Kalkınma Merkezi Direktörü Prof. Ricardo Hausmann’ın verdiği bilgiye göre bugün en zengin ülke Amerika, en fakir ülke Kongo’dan 387 kat daha zengin.
İyi haber: Son 200 yılda hızlı büyüyen ülkelerle yavaş büyüyenler arasında oluşan refah uçurumunun, küresel kriz sonrasındaki yeni dönemde giderek kapanacak olması. Burada Türkiye için önemli bir fırsat var; tabii yeni yol haritasını nasıl çizeceğine bağlı olarak...
Harvard’da Prof. Dani Rodrik’le aynı kürsüde çalışan Prof. Hausmann,
Türkiye hakkında birkaç yazı okuyup,
bir-iki kişiyle konuşarak yüzeysel bilgilerle ahkâm kesen çoğu yabancı konuşmacından çok farklıydı. 



Türk öğrencilerle...
Prof. Hausmann, Harvard’da öğrenim gören bir sürü Türk öğrenciyle değişik çalışmalar yaptıktan sonra geldiği Sanayi Kongresi’nde Türkiye’nin dünyadaki yeri, ne tür imkânları olduğu, hangi kategoriye girdiği, hangi şehrimizin hangi yönüyle öne çıkabileceğine kadar, ciddi bilgi ve analize dayanan, oldukça teknik bir sunum yaptı. Hausmann’ın grafik ve tablolardan oluşan 85 slaytın eşliğinde yaptığı konuşmanın ana çerçevesini, kendi sözleriyle sizlere aktarmaya çalışacağım:
“Kriz sonrasında dünyada gözlenen büyüme eğilimi devam edecek. Yükselen pazarlar daha hızlı büyüyecek. Dolayısıyla siz de artık hedef pazarlarınızı düşünürken, yeni bir tüketici grubuna hitap edeceğinizi unutmayın. İlle Avrupalı’ya mal satacağım diye, onların aldığı malları üretmeye devam ederseniz zararlı çıkabilirsiniz.
-  Avrupa Birliği’nin, sizin fonksiyonunuzu yapabilecek bir ülkesi, Polonyası var. Siz AB hedefine fazla bel bağlamayın. Zaten önümüzdeki 10-15 yıl içinde genişleyen pazarlar ve artacak orta sınıf, Doğu’da olacak. Siz de kalkınma stratejinizi hazırlarken, muhakkak bu yeni pazarları daha fazla dikkate alın. 

Tüketici yapısı değişiyor
-  Ekonomik büyüme Batı’dan Doğu’ya kaydığına göre sizin ürettiğiniz ürünler için en iyi pazarlar hangileri olabilir? Oraların tüketicisi ne tür ürünleri tercih eder?
Bunu saptayarak yeni bir ihracat yönlendirmesi yapın.
-  Türkiye açısından kritik soru, Türkiye’nin ihraç ettiği ürünlerle, en fazla ihracat yaptığı ülkelerin ithal ettiği ürünlerin ne kadar örtüştüğüdür. Böyle baktığımızda en fazla ihracatı yaptığınız Almanya’nın, sizin sattıklarınızdan farklı ürünler ithal ettiğini, buna karşılık Hindistan’la bu konuda büyük uyum gösterdiğinizi göreceksiniz. 

Çin’i bırak, Hindistan’a bak
-  Hindistan’ın ithal ettiği ve edeceği ürün kompozisyonu, Türkiye’nin ürettiği ve üretebileceği ürün yelpazesine çok daha fazla uyuyor. Hindistan, Türkiye için Çin’den çok daha iyi bir pazar olabilir. 
-  Eskiden hızlı büyüyen ülkelerin kişi başına milli geliri de yüksekti; ancak Çin ve Hindistan gibi ülkelerde kişi başına GSMH, büyümeyle aynı oranda artmıyor. Bu durum, tüketici yapısında da bir değişikliğe neden oluyor.
-  2020’de Çin ekonomisi, dünya ekonomisinin büyümesine ABD’den daha fazla katkı yapacak; ancak Çinliler, o kadar zengin olmayacak. Bu durum, bundan sonra hızlı büyüyecek diğer ülkeler için de geçerli olacak.

Meral Tamer Milliyet