Vergi pompa fiyatının belirleyici unsuru

Akaryakıt pompa fiyatlarının oluşumu ve değişimi konusunda PETDER'den yapılan yazılı açıklamada, Türkiye'de petrolün tamamına yakın kısmının ithal edildiği ve dünya petrol fiyatlarındaki hareketlerden yurtiçi fiyatların da aynı şekilde etkilendiği, pompaya yansıyan akaryakıt fiyatlarının çok önemli bir kısmının da vergilerden oluştuğuna dikkat çekildi.
Geçen yıl varili ortalama 62 dolar olan ham petrol fiyatının bugünlerde 90 dolar düzeyine ulaşarak geçen yıl ortalamasına göre yüzde 47 düzeyinde artış gösterdiğine işaret edilen açıklamada, aynı şekilde Akdeniz piyasalarında geçen yıl ortalaması ton başına 591 dolar olan benzin fiyatlarının da aralık ayında 850 dolar/ton düzeyine ulaşarak geçen yıl ortalamasına göre yüzde 44 artış gösterdiği kaydedildi.
Dünya petrol piyasalarında ortaya çıkan bu fiyat artışlarının iç piyasa fiyatlarına yandığı ifade edilen açıklamada, ''Şöyle ki 2009 yılı İstanbul Avrupa yakası en yüksek 95 oktan kurşunsuz benzin pompa fiyatı ortalaması, 3,16 lira/litre iken, şimdilerde 3,84 lira/litre düzeyine ulaşmış ve en yüksek pompa fiyatlarında sadece yüzde 21,5'lik bir artış gerçekleşmiştir'' denildi.
Açıklamada, bugün içinde bulunulan ve büyük ölçüde dünya petrol fiyatlarındaki dönemsel artıştan kaynaklanan ve özelikle benzin fiyatları üzerinde yoğunlaşan bu gelişmelerin ve neden olduğu tartışmaların sektör oyuncuları tarafından da esasen istenmeyen gelişmeler olduğu ifade edildi.

VERGİ, POMPA FİYATININ EN BELİRLEYİCİ UNSURU

Açıklamada, otomotiv yakıtlarındaki pompa fiyatlarını belirleyen en önemli unsurun vergi olduğu belirtilerek, şöyle denildi:
''2010 yılı ortalaması olarak, sadece vergiler benzinde litre başına 2,45 lira olup benzinin pompadaki fiyatının yaklaşık yüzde 67'sini oluşturmaktadır. 2009 yılı başında 1,92 lira/litre olan İstanbul Avrupa yakası 95 oktan en yüksek benzin fiyatı içindeki vergiler toplamı günümüzde 2,48 lira/litreye ulaşarak yüzde 29'luk bir artış göstermiştir.
Vergiler diğer ülkelerle karşılaştırıldığında Türkiye'nin benzinde dünyada en yüksek vergi uygulayan ülke konumunda olduğu görülmektedir. Avrupa komisyonunun periyodik olarak yayınladığı enerji ürünlerindeki vergiler incelendiğinde, Türkiye'nin Avrupa'da kendisinden sonra en yüksek vergi uygulayan ülkesi olan Hollanda'ya göre bile yüzde 29 daha fazla vergi uyguladığı görülmektedir.''

-10 NUMARA YAĞ SORUNU-

Açıklamada, yüksek verginin yanı sıra akaryakıtlar ile diğer muadili ürünleri vergileri arasında büyük farkların ciddi vergi kaybı sonucu doğuran kaçak ve kayıtdışı faaliyetleri de beraberinde getirdiğine dikkat çekildi.
Bu çerçevede yılda 1,5 milyar lira civarında vergi kaybı sonucu doğuran 10 numaralı yağ sorunun bu konuya önemli bir örnek çektiği belirtilen açıklamada, ''Motorin ile yağlama müstahzarları arasındaki ÖTV farkının kapatılmasıyla 10 numara yağ sorunu kesin olarak çözülebilecektir'' denildi.

-SEKTÖRDE REKABET VAR-

10 Aralık 2010 tarihi itibariyle İstanbul'un Avrupa yakasında pompada uygulanan indirim yapılmamış en yüksek benzin fiyatının içnideki dünya fiyatı ile vergiler toplamının yüzde 90,3 olduğu kaydedilen açıklamada, fiyatın geriye kalan yüzde 9,7'lik kısmının ise benzinin rafineriden veya uluslararası piyasalardan alınarak tüketiciye kadar ulaştıran zinciri içindeki dağıtıcı ve bayi tarafından sunulan tüm hizmetleri içerdiği vurgulandı.
Açıklamada şöyle denildi:
''Ülkemiz akaryakıt fiyatları vergiler ve dünya fiyatları bir kenara bırakılırsa rekabetçidir ve tamamen serbest piyasa koşullarında ve tam bir rekabet ortamı içinde gelişmektedir. Sektörde hem hizmetlerde, hem de fiyatlarda iskonto, promosyon ve vade olarak yoğun bir rekabet yaşanmaktadır. Tüketiciler dağıtım sektöründeki hizmet, kalite ve fiyat rekabetinden büyük ölçüde yararlanmaktadır.''
PETDER'e göre 6 Aralık 2010 tarihi itibariyle Avrupa Komisyonu Enerji Bülteninde 95 oktan kurşunsuz benzin içindeki vergilerin Avrupa ülkelerinde ve Türkiye'de şöyle yer alıyor:


ÜLKE 95 OKTAN KURŞUNSUZ BENZİNDEKİ VERGİ (Avro/Litre)
Türkiye 1,25
Hollanda 0,97
Yunanistan 0,97
İngiltere 0,90
İsveç 0,90
Finlandiya 0,89
Almanya 0,89
Danimarka 0,86
Belçika 0,86
Fransa 0,83
AB 16 Ülke 0,83
Portekiz 0,83
AB 27 Ülke 0,82
İtalya 0,80
İrlanda 0,79
Çek Cumhuriyeti 0,73
Slovakya 0,72
Slovenya 0,71
Avusturya 0,69
Macaristan 0,69
Malta 0,66
Letonya 0,64
İspanya 0,63
Polonya 0,62
Lüksemburg 0,62
Estonya 0,61
Romanya 0,56
Litvanya 0,56
Bulgaristan 0,53
Kıbrıs 0,51