Türkiye için riskler neler? İran'daki ateş bölgeyi nasıl etkiler

İran'da, ekonomideki kötü gidişe olan öfke, 2025'in son günlerinde sokağa taştı. Başkent Tahran'da 28 Aralık'ta başlayan protesto gösterileri kısa sürede ülkenin geneline yayıldı. Yaptırımların da etkisiyle ekonomide yaşanan çöküşe rağmen rejimin dış politikaya öncelik vermesi de toplumsal öfkeyi artırdı. İran'ı saran bu ateşin rejim değişikliği hatta bölünme getireceği konuşuluyor. Olası bir bölünme, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölge ülkelerini nasıl etkiler? Bu sorunun yanıtını Türkiye Gazetesi'nde Osman Sağırlı imzasıyla yer alan analiz haber veriyor. 

Osman Sağırlı'nın haberi özetle şöyle:

İran’da süregelen sokak hareketleri, artık yalnızca rejime yönelik protestolar olmaktan çıkarak ülkenin siyasal bütünlüğünü, etnik dengelerini ve yönetilebilirliğini sorgulatan derin bir krize dönüştü. Ekonomik çöküş, yaptırımlar ve rejimin dış politikalara öncelik vermesi, toplumsal öfkeyi kalıcı hâle getirdi. Bu süreç, İran’ı zayıflatırken bölge genelinde yeni kırılma hatlarını da tetikliyor.

Ortadoğu'da güç dengeleri değişecek

İran’daki istikrarsızlık, şüphesiz Ortadoğu güç dengelerini doğrudan etkileyecek. Tahran’ın zayıflamasının Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen’deki vekil yapıların çözülmesine veya kontrolsüzleşmesine yol açması büyük ihtimal. Bu durum, çatışmaların yayılma riskini artırırken İsrail–ABD hattını kısa vadede rahatlatsa da uzun vadede kontrolsüz milisler ve yeni güvenlik tehditleri üretme kapasitesi taşıyor. 

Enerji güvenli darbe alır

Enerji güvenliği, krizin en hassas başlıklarından biri. İran’daki her iç sarsıntı, Hürmüz Boğazı’nı daha kırılgan hâle getiriyor. Petrol ve doğalgaz akışındaki belirsizlik küresel fiyat dalgalanmalarını da tetikleme potansiyeline sahip. Körfez ülkeleri için bu durumun, rakibin zayıflamasından çok bölgesel kaos anlamına gelmesi de kaçınılmaz.

Türkiye için doğrudan güvenlik riski

Türkiye açısından İran’daki çöküş ihtimali doğrudan güvenlik riski taşıyor. Zayıflayan devlet otoritesinin sınır hattında silahlı hareketlilik, kaçakçılık ve kontrolsüz alanlar yaratması kaçınılmaz. Ayrıca İran kaynaklı olası bir göç dalgası, Türkiye’nin güvenlik ve sosyal kapasitesini zorlayacak yeni bir kriz başlığına dönüşme riski taşıyor.

Çin'in enerji yatırımları için risk

Küresel düzeyde ise Rusya Kafkasya ve Suriye hattında belirsizlikle karşılaşırken, Çin’in enerji yatırımları ve tedarik zincirine de yeni riskler getirmesi kaçınılmaz olur.

Avrupa'ya yeni göç dalgası getirecek

İran'ın bölünmesi Avrupa için de riskler taşıyor. Avrupa'nın hem enerji şoku hem de yeni göç baskısıyla karşı karşıya kalması kaçınılmaz.

İran’daki ateşin, yalnızca Tahran’ı değil, Ortadoğu’dan Avrupa’ya uzanan geniş bir coğrafyayı etkileyen çok katmanlı bir kriz kaynağı olması kesin. Bu krizin, bölgeye istikrar değil, sınırları aşan bir belirsizlik ve güvenlik riski getireceği de yadsınamaz. 

İran krizi derinleşiyor: Trump’a askeri müdahale brifingi

İran'dan ABD’ye gözdağı: “Ateşe ateşle karşılık veririz”

Hamaney: İran geri adım atmayacak

Trump’tan İran’a sert uyarı: Göstericiler öldürülürse çok ağır vururuz