TBMM'ye Fransız modeli geliyor: Milletvekiline maaş cezası!

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) iç tüzükte değişiklik yapılmasına yönelik çalışmalar ivme kazandı. Kulislere yansıyan bilgilere göre, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un iç tüzük reformuna dair verdiği mesajın ardından, Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı aralık ayında Fransa Parlamentosu’nu mercek altına aldı. Bu kapsamda hazırlanan “Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri Raporu” milletvekillerinin bilgisine sunuldu. Hazırlanan raporda, TBMM iç tüzüğünün yenilenerek yasama süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor. Önerilen modelde, Meclis çalışmalarının odağına komisyonlar yerleştiriliyor.

Kanunlar komisyonlarda şekillenecek

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre yeni yaklaşım, yasama kalitesinin yükseltilmesini, denetim mekanizmasının güçlendirilmesini ve bütçe sürecinde Meclis’in etkisinin artırılmasını amaçlıyor. Buna göre, kanun tekliflerinin ana metinleri komisyonlarda hazırlanacak ve komisyon raporları belirleyici olacak. Böylece uzun süredir dile getirilen “Kanunlar yeterince olgunlaşmadan Genel Kurul’a geliyor” eleştirilerinin önüne geçilmesi planlanıyor.

Fransa modeli disiplin sistemi gündemde

Raporda, Fransa Parlamentosu’nda uygulanan disiplin cezası sisteminin TBMM’ye uyarlanması da öneriler arasında yer aldı. Hafiften ağıra doğru dört aşamalı bir disiplin yapısı öngörülüyor. Uyarı ve düzene davet yaptırımlarında yalnızca sözlü ihtar uygulanacak, bu aşamada herhangi bir maddi yaptırım söz konusu olmayacak.

Uyarılar cezasız kalmayacak

“Tutanaklara geçen uyarı” ise mali yaptırımı beraberinde getirecek. Bu durumda, uyarı alan milletvekilinin maaşında bir ay boyunca dörtte bir oranında kesinti yapılması öngörülüyor. Kınama cezasında yarım maaş kesintisi gündeme gelirken, “geçici çıkarma” ya da “Meclis’ten uzaklaştırma” cezalarında iki ay süreyle yarım maaş kesintisi, ayrıca 15 birleşim boyunca Genel Kurul çalışmalarına katılamama ve Meclis binasına giriş yasağı uygulanacak.

Aynı fiilin tekrarı halinde ise bu sürenin 30 birleşime çıkarılması planlanıyor. Söz konusu cezalar, Meclis Başkanı ve Başkanlık Divanı tarafından teklif edilecek; ağır durumlarda Genel Kurul’un onayına sunulacak. Disiplin yaptırımları, kürsüde uygunsuz davranış, hakaret, tehdit ve Meclis düzenini bozma gibi eylemler için devreye girecek.

2018 düzenlemesi AYM’den dönmüştü

Hatırlanacağı üzere, 2018 yılında TBMM iç tüzüğüne, disiplin cezası alan milletvekillerinin maaş ve ödeneklerinde kesinti yapılmasını öngören bir madde eklenmişti. Buna göre, kınama cezası alan bir milletvekilinin bir aylık ödenek ve yolluğunun üçte biri, geçici çıkarma cezası alanın ise üçte ikisi kesilebilecekti. Ancak söz konusu düzenleme, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti.

TBMM'de kavga çıktı

Vatandaşların TBMM'den ilginç istekleri

TBMM'de 11'inci yargı paketi kabul edildi