Sigarada vergi kaçağı zıplattı

Sigaradan alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) hem nispi hem de maktu oranlarda arttırıldı. Sigarada yeni yapılan düzenlemeyle nispi oran yüzde 63’ten 69’a çıkarken, maktu oran da 0.1325 liradan 0.1450 liraya çıktı. Böylece paket başına ÖTV’nin payı 2.65 liradan 2.9 liraya çıktı. Şimdi bu artışların sigara fiyatlarına yansıması gerekiyor. Sigara vergilerine yapılan artış kaçakçılığı artırıyor. Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’nın (KOM) verilerine göre 2008 yılında 10.6 milyon paket, 2009 yılında 10.1 milyon paket kaçak sigara yakalandı. Vergilerin arttırıldığı 2010 yılında ise neredeyse 4 kat artışla 43.5 milyon paket kaçak sigara yakalandı. 2010 yılında kaçak sigara satışı internette bile yayıldı. 2010 yılında kaçak sigara satışı için kurulan bir internet sitesinin ‘bilgi’ bölümünde, “Tütüne zam devam ettiği sürece Prestige gibi ucuz yollu kacak sigara alıcaz diyenlerin platformu!” ifadesi dikkat çekti. Bazı sigaraların karton fiyatları sitede yer alıyor.
5.5 milyar liralık paket içinde sigaraya yapılan artıştan beklenen gelir 2 milyar 753 milyon lira. Maliye vergiyi arttırdığı için şimdi sigara firmaları da sigaralara ne oranda zam yapacağına karar verecek. Geçmişte vergi artışlarını fiyatlara yansıtmamakta direnen sigara firmaları ile Maliye çeşitli defalar karşı karşıya geldiler. Ancak Maliye Bakanlığı artışın aynı oranda yapılması gerektiğini aksi takdirde yeni artış da yapabileceğini vurgulayınca firmalar artışları fiyatlara yansıttılar. Ancak bu durum kaçakçılığı arttırdı.
KOM’un verilerine göre, sigara kaçakçılığı ciddi oranda ivme kazandı. KOM’a göre kaçak sigara Irak, İran ve Suriye’den geliyor, Van-Ağrı-Artvin’den Türkiye’ye giriyor. Van’da 3.6 milyon paket, Şanlıurfa’da 3.2 milyon paket, İstanbul’da 3.2 milyon paket kaçak sigara yakalandı. Ağustos ayında Diyarbakır KOM yakaladığı kaçak sigaralardan numuneler alarak özel bir sağlık merkezinde inceletti. Vergi yükünün yüzde 80’in üstünde olduğu sigarada kaçak sigarayla elde edilen kâr yüzde 700’e kadar çıkabiliyor. Bir paket kaçak sigara Irak’ta 60 kuruşa bulunabiliyor. Türkiye’de ise son artışlardan sonra en ucuz sigaranın 2.9 liranın üstünde olması gerekecek.

Dolaylı vergide sınıra yaklaştık
Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği Başkanı Ümit Boyner, dolaylı vergilerin kolay toplanan vergiler olduğunu belirterek, “Ancak her vergi kaynağının bir sınırı vardır ve o sınıra yaklaşıyoruz” dedi. Boyner, İstanbul Sanayici ve İş Adamları Dernekleri Federasyonu’nun, TÜRKONFED’e katılım töreni öncesi düzenlenen toplantıda konuştu. Boyner, hem düşük gelirli grupların refahı, hem vergi geliri dağılımındaki çarpıklığın giderilmesi için yeni ve kapsamlı bir vergi reformunun artık çok elzem olduğunu söyledi. Boyner, Orta Vadeli Program ile ilgili olarak “Türkiye’nin fark yaratması açısından çok önemli” dedi.
İlginç zam yorumu: Bir hikmeti vardır
Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, lüks oto, cep telefonu, alkol ve sigaradaki ÖTV oranlarının arttırılarak zam yapılmasını, “Bunlar, toplumun fakir kesimlerini ilgilendiren sektörler değil” diyerek değerlendirdi. Cep telefonunu ‘emzik’e benzeten Arınç, zamların gerekli olduğu için yapıldığını söyledi. Arınç, Kanal D’de yayımlanan “32. Gün” programında zamlara ilişkin soru üzerine, “74 milyonu tek tek ilgilendiren bir konu değil. Zam yapılan sektörlere, üretimlere diyelim, bunlar belki sizin gibi Türkiye’de birkaç kişiyi ilgilendiriyor” dedi. Arınç, “Bu yapılanlarda bir hikmet mutlaka aranmalıdır, gerekli olduğu için yapılmıştır. Bunlar, toplumun fakir kesimlerini ilgilendiren sektörler değil” ifadesini kullandı. Bülent Arınç sigara zammı için ise “Ama sigara öldürür. Yani biz aslında onların sağlığına biraz daha katkı sağlıyoruz” diye konuştu.

radikal