Rusya'ya 'kirli petrol' şoku

Rus petrolünün Avrupa pazarlarına satışında ilginç bir kriz yaşanıyor: Kirli ham petrol ihracatı! SSCB devrinden kalma "Drujba" hattıyla taşınan ham petrol rafinerilerde kullanılamayacak kadar "kirli" çıkınca, alıcılar hattı kapatmaya ve Moskova'ya ultimatom yollayama başladı.

Rus basını "Rusya'ye hem ekonomik zarar verecek, hem de petrol üreticisi olarak itibarını sarsacak bir krizle karşı karşıya olunduğunu" yazıyor. Hatta Vzgald gazetesi, "bazı Rus petrol üreticisi şirketin teknoloji kullanmadaki cimriliklerinin büyük bir soruna neden olduğunu" iddia etti. 

Geçen yıl Rusya'nın federal bütçe gelirlerinin yüzde 45'i, ihracat gelirlerinin yüzde 60'ı ve GSYH'sinin yüzde 20'si petrol ve gazdan geldiği için, bu sorunun büyümeden bir en önce çözülmesi gerektiği vurgulanıyor. 

Her şey hafta başında Belarus’taki bir petrol rafinerisinin, "Rus petrolünün işlendiği sırada makinelerin zarar gördüğünün" açıklanmasıyla başladı. Arızaya, Rusya’dan satın alınan petrolün içinde bulunan yüksek miktardaki organik klorun neden olduğu duyuruldu. 

Önce bu iddianın, Rusya ile karşıklı ekonomik yaptırım restleşmeleriyle tekrar siyasi kriz yaşamaya başlayan Belarus'un "haksız ithamı" olabileceği öne sürüldü.

Belarus resmi haber ajansı Belta, Gomel ilinde bulunan Mozırskiy Petrol Rafinerisi’ne, son birkaç gün içinde, metal korozyonuna yol açan yüksek miktarda organik klor içeren Rus Ural petrolünün sevkiyatının yapıldığını açıkladı. Belarus yetkililer, "Rusya zararımızı karşılamalı, kirli petrol onların hatası" dediler.

Yapılan ilk incelemede, kalitesiz petrol nedeniyle ısı eşanjörü borularının tahrip olduğunun belirlendiği kaydedildi.

Fabika yetkilileri, metal korozyonunun azaltılmasına yönelik önlemlerin alındığını, makinelerinin onarımına başlandığını açıkladı. 

Belarus, kalitesiz, kirli ham petrol yüzünden uğranan zararın 100 milyon dolar olduğunu iddia etti.

Sevkiyatı yapan Rus Transneft şirketi, Belarus’a kalitesiz petrol yollandığını kabul etmek sorunda kaldı. Petrolün, sevkiyatın yapıldığı boru hattındaki yıpranma nedeniyle zarar gördüğü belirtildi.

Sadece Belarus'a değil, oradan transit olarak diğer bazı Avrupa ülkelerinde de ham petrol taşıyan SSCB devrinden kalan eski "Durjba" (Dostluk) boru hattındaki bu sorun daha da büyümeye başladı.

Dün önce batı hattında Polonya ve Almanya, ardından güneye uzanan hatta Çekya, aynı "kalitesiz-kirli petrol" şikayeti ile alımı durdurdular. Polonya, alıcıların zarar görmemesi için Almanya'ya transit sevkiyatı da kestiğini ilan etti.

Rus hükümeti sorunun varlığını kabul etti ve en kısa sürede "normale dönme" sözü verdi. Başbakan Yardımcısı Dmitri Kozak, petrolü üreten şirketlerin kalitesinden sorumlu olduğunu, gerekenin yapılacağını söyledi. Kozak ilgili dört şirkette soruşturma başlatıldığını, sorumluların cezalandırılacağını vurguladı. (Turkrus)