Rusya'dan Belarus'a Türk domatesi engeli

Rusya, Belarus üzerinden yasaklı Türk domateslerinin ülkeye girişinin önüne geçmek için bu ülkeden domates ithalatını yasaklama konusunu gündeme aldı. Kayda değer bir üretimi olmayan Belarus, Türk domateslerine konan yasak döneminde "Rusya'ya en fazla domates ihraç eden ülkelerden biri" haline gelmişti. Rus yetkililer, "Türk domatesi Belarus üzerinden menşei değiştirilerek sokuluyor" diye şikayet etmişti.

RBK'nın haberine göre, Rusya Federal Bitki Koruma ve Karantina Servisi (Rosselhoznadzor), Belarus'tan ülkeye domates sevkiyatında yaşanan ciddi artış nedeniyle bu ülkeden domates ithalatına sınırlama getirilebileceğini açıkladı.

Rosselhoznadzor ve Rusya Gümrük Servisi, 7-13 Mart tarihleri arasında Belarus-Rusya sınırında ülkeye yasa dışı sokulmak istenen 12 TIR dolusu domatese el koymuştu.

Federal Gümrük Servisi verilerine göre, Rusya 2017 yılında Belarus'tan 63,3 milyon dolar tutarında 75 bin ton domates ithal etti. Böylece Belarus, Rusya'ya en fazla domates satan ilk beş ülkeden biri haline geldi.

Rusya'nın yasakladığı Türk domateslerinin Belarus üzerinden Rusya'ya sokulduğu daha önce Rus ve Türk yetkililer tarafından açıklanmıştı.

Öte yandan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hafta başında Krasnodar'daki Rusya Ulusal Tarım Üreticileri Forumu'nda konuşurken yerli üreticinin başarısına domates sektörünü örnek gösterdi ve Türk üreticilerin konuya yaklaşımını yorumladı.

"Şu an ne oluyor ve gelecekte ne olacak?" diye sorun Putin şöyle devam etti:

"Domatesi ele alalım. Tük partnerlerimiz, dostlarımız mükemmelen anlıyor ki, şu an bizim kendi yerli üretimimiz gelişiyor. Zamanla onlar için daha da zor olacak. Çünkü Rusya topraklarında üretilen ürün tabii ki daha ucuz olacak. Kaliteye gelince, kullanılan teknolojilerle bizimkisi daha geri kalmayacak.

Burada daha ucuz çünkü bizimkisi tüketiciye daha yakın. Denizi aşıp getirmek gerekmiyor (Karadeniz sevkiyatı kast ediliyor). Bizde maliyetle iligili bazı faktörlerin daha ucuz olması fiyatı düşürüyor. Vergi, enerji ve diğer şeyler.  O yüzden bu (domates) net ve özel bir örnek. Bu durumi pratikte her tür mal ve tarımsal ürün için geçerli."

Öte yandan aynı forumda Putin'e  hitaben konulan Rusya Tarım Bakanı Aleksandr Tkaçev Türkiye'den domates ithalatının düşük seyretmesini piyasada Türk domatesine talebin olmamasına bağladı.

Tüm Rusya Tarımsal Üreticiler Forumu'nda konuşan Tkaçev, Türkiye'den 50 bin ton domates ithal etme yönünde verilen izne rağmen, ithalat miktarının 10 bin tonda kaldığını söyledi. Bakana göre, Türk domatesi kaliteli yerli domatese yenik düştü.

Uçak krizi nedeniyle konulan yasağın ardından Türkiye ilk kez geçtiğimiz kasım ayında Rusya'ya domates satmaya başlamıştı. Türkiye'nin ısrarları sonucunda Rusya 50 bin tonluk ürün ithaline izin vermişti.

Rusya Meyve-Sebze Birliği baş uzmanı Kirill Laşin Türk üreticilerin Rusya'da eski satış rakamlarını yakalamasının kolay olmayacağını söylüyor. Laşin'e göre, eski tedarik zincirlerinin yeniden kurulabilmesi için yıllar gerekiyor.

Konuyu haberleştiren Rossiyskaya Gazeta'ya göre, Rus pazarlarında Türk domatesinin yerini Azerbaycan, Çin, Ermenistan ve Fas gibi ülkelerden gelen domatesler almış durumda.