Riyal sert değer kaybetti: İran'da büyük protesto

İran'ın başkenti Tahran'da üniversite öğrencilerinin önünü çektiği gruplar, riyalin sert değer kaybı ve ekonomideki kötü gidiş nedeniyle protesto gösterilerne başladı. Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Farzin’in istifa ettiği yönündeki haberler de gösterileri durduramadı. Yönetimden çare olarak resmi tatil devreye sokuldu. İran yönetimi, 21 eyalette soğuk havaları bahane ederek resmi tatil ilan etti. Valilikler; okul, üniversite ve banka gibi resmi kurumların çarşamba günü tatil edileceğini açıkladı.

Pezeşkiyan'ın ofisinden açıklama

Bazı İran basın organlarının Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın ofisinden bir yetkiliye dayandırdığı ve Farzin’in istifasını sunduğunu öne süren haberlerin ardından açıklama yapan Merkez Bankası, haberlerin gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

Çelişkili açıklamalar, başkent Tahran’da esnaf ve dükkan sahiplerinin protestolarının ikinci gününde ortaya çıktı. Görgü tanıkları ve sosyal medyada paylaşılan görüntülere göre kent merkezinde yüzlerce iş yeri kepenk kapattı.

Bazı göstericiler rejim ve hükümet aleyhine sloganlar attı. Göstericiler, riyaldeki hızlı değer kaybının durdurulması ve fiyat istikrarının sağlanması için hükümetten acil önlem alınmasını talep etti.

Şiraz ve Kirmanşah eyaletleri de bugün protestolara sahne oldu. 

En son kitlesel eylem 2022-2023 yılları arasında olmuştu

Ülke son olarak Tahran'da 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin başörtüsünü düzgün takmadığı gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra ölümüyle patlak veren ve çok sayıda kişinin ölümüne yol açan 2022-2023 yıllarındaki kitlesel eylemlere sahne olmuştu.

21 eyalette soğuk hava gerekçesiyle resmi tatil ilan edildi

İran'ın bazı şehirlerinde ekonomik sorunlar nedeniyle gösteriler sürerken, soğuk hava gerekçe gösterilerek 21 eyalette resmi kurumların yarın için tatil edildiği duyuruldu.

Fotoğraflar: (X)

Fars Haber Ajansı'na göre ilgili valilikler; okul, üniversite ve banka gibi resmi kurumların çarşamba günü tatil edileceğini açıkladı.

31 eyaletin bulunduğu İran'da, soğuk hava nedeniyle tatil ilan edilen eyaletlerin Tahran'ın yanı sıra Hemedan, Kum, Elburz, Merkezi, Yezd, Lorestan, Kuzey Horasan, Razavi Horasan, Kirmanşah, Kürdistan, Erdebil, Zencan, İlam, Kirman, Kohgiluye-Buyer Ahmed, Fars, Çaharmahal ve Bahtiyari, Doğu Azerbaycan, Mazenderan ve Geylan olduğu bildirildi.

İran Hükümet Sözcüsü: Protestoları, krizleri ve zorlukları görüyoruz, resmi olarak tanıyoruz

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, başkentte 3'üncü gününe giren protestolar hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Muhacerani, "Protestoları, krizleri ve zorlukları görüyoruz, duyuyoruz ve resmi olarak tanıyoruz." ifadelerini kullandı.

Halkın geçimini sağlamakta zorlandığını ve hükümet olarak bu durumun farkında olduklarını dile getiren Muhacerani, "Hükümet sert sesleri bile sabırla dinleyecektir. Çünkü halkımızın yeterince sabırlı olduğuna inanıyoruz. Çünkü seslerini yükselttikleri zaman bu üzerlerine uygulanan yüksek baskıyı göstermektedir." diye konuştu.

Muhacerani, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın, protestocuların temsilcileriyle diyalog kurulması talimatı verdiğine işaret ederek, ekonomik sorunları ve krizleri, halk ile bütünleşmek için bir fırsat olarak gördüklerini söyledi.

Protestoları, geçim sıkıntılarına karşı verilen doğal bir tepki olarak nitelendiren Muhacerani, "Protesto meşru ve anayasamızda tanımlanmış barışçıl bir haktır. Hepimiz ülke bütünlüğü için katkı sunmalıyız." şeklinde konuştu.

İran'ın başkenti Tahran'da dövizdeki artış ve ekonomik sorunlar nedeniyle 28 Aralık'ta binlerce kişi gösteri düzenlemiş, rejim aleyhine sloganların atıldığı protestolara polis müdahale etmişti.

Tahran'da protestoların bugün de sürdüğü ve emniyet güçlerinin yoğun tedbir aldığı belirtiliyor.

İran Meclis Başkanı Kalibaf: "Kötü niyetli çevreler, protestoları şiddete dönüştürmek istiyor"
İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Mecliste milletvekillerine hitabında, başkent Tahran'da 3'üncü gününe giren protestolara değindi.

Kalibaf, "Kötü niyetli çevreler ve örgütlü akımlar, halkın her türlü talep ve protestosunu, sahadaki eğitimli unsurlarını kullanarak kargaşa ve şiddete dönüştürmek istiyor." dedi.

Halkın itirazlarına hoşgörü, sorumluluk bilinci ve tam bir hesap verebilirlikle yaklaşılması gerektiğini dile getiren Kalibaf, şu ifadeleri kullandı:

"Halkın geçim sorunlarına ilişkin kaygı ve itirazlar, tam anlamıyla sorumluluk üstlenilerek karşılanmalı. Özellikle esnaf temsilcileriyle diyalog kurulması, halkın satın alma gücünün artırılması ve ekonomik karar alma süreçlerinin düzeltilmesi ekseninde gerekli adımların atılması, yürütme makamlarının gündeminde yer almalıdır."

İran'ın başkenti Tahran'da dövizdeki artış ve ekonomik sorunlar nedeniyle 28 Aralık'ta binlerce kişinin katılımıyla protesto düzenlemiş, rejim aleyhine sloganların atıldığı eyleme polis müdahale etmişti.

Tahran'da protestoların bugün de sürdüğü ve emniyet güçlerinin yoğun tedbir aldığı belirtiliyor.

Protestolar 3. gününde sürerken, Yargı Erki Sözcüsü halka "itidal" çağrısı yaptı

İran'ın başkenti Tahran'da ekonomik sorunlar nedeniyle pazar günü başlayan protestolar başkentin yanı sıra Şiraz ve Kirmanşah'da devam ederken, Yargı Erki Sözcüsü Asgar Cihangir halka sağduyu çağrısında bulundu.

Sosyal medyaya yansıyan görüntülere göre, söz konusu protestolar, Tahran dışında bazı kentlere de sıçradı.

Şiraz ve Kirmanşah'da ekonomik sorunlar nedeniyle sokaklara çıkan yüzlerce kişi, rejim karşıtı sloganlar attı.

Tahran'daki bazı üniversitelerde öğrenciler rejim karşıtı sloganlar atarak protesto düzenlerken, başkentin en büyük çarşısı Büyük Kapalı Çarşı'da bazı esnaf kepenk kapattı, yürüyüşe geçen eylemcilere ise polis müdahale etti.

"Düşmanların istismarına zemin hazırlayabilecek protestolara yönelmeyin"

Öte yandan Yargı Erki Sözcüsü Cihangir, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, halkı, sağduyulu olmaya davet etti.

İranlı İşçiler Haber Ajansı'na (ILNA) göre Yargı Erki Sözcüsü Cihangir, "Düşmanların istismarına zemin hazırlayabilecek protestolara yönelmek yerine, yasal yolların izlenmesi ve somut çözüm önerilerinin sunulması gerekir." dedi.

Halkın veya esnafın, herhangi bir konuda itirazları varsa bunu yasal yollarla dile getirmeleri gerektiğini belirten Cihangir, şu ifadeleri kullandı:

"Yasal izinler alınmadan yapılan sokak protestoları hukuki nitelik taşımaz . Bir protestonun meşruiyeti, ancak kanunda öngörülen kurallar ve izinler çerçevesinde gerçekleştirilmesiyle mümkündür. Vatandaşlara, itidal ve sağduyu çağrısında bulunuyorum."

İran'ın başkenti Tahran'da dövizdeki artış ve ekonomik sorunlar nedeniyle 28 Aralık Pazar günü binlerce kişinin katılımıyla protesto düzenlenmiş, rejim aleyhine sloganların atıldığı eyleme polis müdahale etmişti.

Riyalde rekor düşüş

İran para birimi riyal, resmi olmayan piyasada rekor düşük seviyelere geriledi. Piyasa tahminlerine göre riyal, 1 ABD doları karşısında yaklaşık 1,4 milyon, 1 euro karşısında ise 1,7 milyon riyal seviyesinde işlem görüyor.

Değer kaybı enflasyonu körüklerken temel tüketim maddelerinin fiyatlarını da hızla artırdı. Günlük sert fiyat dalgalanmaları nedeniyle bazı esnafın satışları durdurduğu belirtildi.

İran ekonomisi, uzun süredir Batı yaptırımlarının baskısı altında bulunuyor. Tahran’ın nükleer programı nedeniyle yeniden devreye giren uluslararası yaptırımlar ve ABD ile yürütülen müzakerelerde yaşanan tıkanıklık, İran'da ekonomik sıkıntıları daha da derinleştirdi.

Buna ek olarak, yılın başlarında İsrail ile yaşanan 12 gün süren çatışmaların da ekonomik yükü artırdığı ifade ediliyor.

Cumhurbaşkanından diyalog çağrısı

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, başkent Tahran'da döviz kurundaki fahiş artışı protesto edenlerin temsilcileriyle diyalog kurulması talimatı verdiğini söyledi.

Halkın ekonomi konusunda yaşadığı sorunların temel kaygısı olduğunu belirten Pezeşkiyan, “İçişleri Bakanı’na, protestocuların temsilcileriyle diyalog yoluyla görüşmesini ve onların haklı taleplerini dinlemesi talimatını verdim. Hükümet, sorunların giderilmesi için harekete geçecektir” dedi.

Pezeşkiyan ayrıca, bankacılık sisteminin düzeltilmesi ile halkın satın alma gücünün korunması için gerekli olan önlemleri alacaklarını dile getirdi.

Öte yandan Yargı Erki Başkanı Ejei, Tahran'da Yüksek Yargı Şurası toplantısındaki konuşmasında, söz konusu protestolara değinerek, döviz piyasasında "spekülatif hareketlere neden olanlarla mücadele edileceğini belirtti.

İran’da riyal tarihe karıştı: Tümen resmi para birimi oldu