Ponzi vakaları, third Avenue örneği ve batan fonların tasfiye süreci

Finansal piyasalarda yaşanan dalgalanmanın ardından 7 portföy yönetim şirketine ait 130 yatırım fonunun tasfiyesine karar verildi. Fonlarda yaklaşık 800 milyar TL'lik varlık bulunurken, yatırımcıların gözü paralarının ne zaman ve hangi değer üzerinden ödeneceğine çevrildi. SPK henüz tasfiye sürecinin ayrıntılarını açıklamadı.

130 FON İÇİN TASFİYE KARARI

Finansal piyasalarda yaşanan hareketliliğin ardından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 7 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu ve TEFAS'ta işlem gören yatırım fonlarına yönelik önemli kararlar aldı.

SPK; Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerinin TEFAS'ta işlem gören tüm yatırım fonlarının alım ve satım işlemlerini kapatırken, bu şirketlere ait 130 fonun tasfiyesine karar verdi.

Tasfiye kararı, piyasalarda artan risk algısı ve fonlarda yaşanan yüksek tutarlı çıkışların ardından geldi.

FONLARDA YAKLAŞIK 800 MİLYAR TL'LİK VARLIK BULUNUYOR

Tasfiye kapsamındaki 130 fonda, son dönemde yaşanan değer kayıplarına rağmen yaklaşık 800 milyar TL'lik varlık bulunduğu belirtiliyor. Bu büyüklük, tasfiye sürecinin yalnızca ilgili fonların yatırımcıları açısından değil, piyasanın genel likiditesi açısından da yakından izlenmesine neden oluyor.

Sürecin en önemli başlığını ise söz konusu varlıkların nasıl ve hangi değer üzerinden nakde çevrileceği oluşturuyor.

YATIRIMCILAR ÖDEMELERİN NE ZAMAN YAPILACAĞINI BEKLİYOR

Tasfiye kararının ardından fon yatırımcılarının en önemli gündemi, ellerindeki fon paylarının karşılığının ne zaman ve hangi değer üzerinden ödeneceği oldu.

SPK tarafından tasfiye sürecine ilişkin ayrıntılı yöntem ve takvim henüz açıklanmadı. Bu nedenle yatırımcıların ne zaman ödeme alacağı ve tasfiye sırasında varlıkların hangi değer üzerinden hesaplanacağı konusunda şu aşamada kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor.

TASFİYENİN ZAMANA YAYILMASI GÜNDEMDE

Yaklaşık 800 milyar TL büyüklüğündeki bir portföyün kısa sürede piyasaya satılması, özellikle likiditesi düşük varlıklarda fiyat baskısı oluşturabileceği için tasfiyenin zamana yayılması ihtimali gündeme geliyor.

Fon portföylerinde bulunan varlıkların likidite seviyelerinin farklı olması da sürecin aşamalı yürütülmesini gerektirebilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Değerlendirmede, daha likit varlıklara öncelik verilmesi, yüksek riskli ve likiditesi düşük varlıkların tasfiyesinin ise daha sonraki aşamalara bırakılması olası seçenekler arasında gösteriliyor.

MERKEZ BANKASI'NDAN LİKİDİTE ADIMLARI

Fonlardaki gelişmelerin ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) da piyasadaki likidite sıkışıklığını azaltmaya yönelik adımlar attı.

TCMB haftalık repo fonlamasını artırırken, Bankalararası Para Piyasası'nda bankaların borçlanma limitlerini güncelledi. Ayrıca teminat iskonto oranlarında yapılan düzenlemeyle bankaların aynı teminat karşılığında daha fazla TL likiditesine erişebilmesinin önü açıldı.

Bu adımların ortak amacı, piyasadaki TL likiditesini artırarak nakit sıkışıklığını ve buna bağlı zorunlu menkul kıymet satışlarını azaltmak olarak öne çıktı.

SPK KREDİLİ İŞLEMLERDE ORANI DÜŞÜRDÜ

SPK'nın aldığı bir diğer tedbir, kredili sermaye piyasası işlemlerine yönelik oldu.

Kredili işlemlerde uygulanan asgari özkaynak koruma oranı yüzde 35'ten yüzde 20'ye indirildi. Düzenlemenin, teminat tamamlama çağrılarını ve buna bağlı zorunlu hisse satışlarını azaltmaya yönelik olduğu belirtildi.

SPK ayrıca söz konusu 7 portföy yönetim şirketinin TEFAS'ta işlem gören tüm yatırım fonlarını alım ve satıma kapattı.

BDDK'DAN BANKALARIN SERMAYE YETERLİLİĞİNE YÖNELİK DÜZENLEME

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) da piyasalardaki gelişmelerin ardından bankacılık sistemine yönelik bir düzenleme yaptı.

BDDK, halka açık bankaların 16 Eylül 2026'dan itibaren piyasadan geri alım yoluyla edindikleri kendi hisselerinin yıl sonuna kadar çekirdek sermayeden indirilmemesine imkan tanıdı.
Düzenlemeyle bankaların sermaye yeterliliği oranlarının hesaplanmasında geçici bir esneklik sağlandı.

TASFİYE SÜRECİNDE KRİTİK KONU: VARLIKLARIN DEĞERİ

Tasfiye sürecinde yalnızca fonların büyüklüğü değil, portföydeki varlıkların ne kadar hızlı ve hangi fiyattan nakde çevrilebileceği de önem taşıyor.

Bir varlığın fon bilançosunda belirli bir değerle yer alması, aynı varlığın piyasada aynı değer üzerinden ve kısa sürede satılabileceği anlamına gelmeyebiliyor.

Özellikle likiditesi düşük varlıkların hızlı biçimde satılması durumunda satış fiyatları üzerinde baskı oluşabileceği için tasfiye sürecinin yöntemi yatırımcıların elde edeceği tutar açısından önem taşıyor.

DÜNYADAN THİRD AVENUE ÖRNEĞİ

Benzer bir durum 2015 yılında ABD'deki Third Avenue Focused Credit Fund vakasında yaşandı.

Yüksek getirili ve likiditesi düşük borçlanma araçlarına yatırım yapan fonda yatırımcı çıkışlarının hızlanmasıyla nakit ihtiyacı arttı. Ancak bazı varlıkların kısa sürede satılması fiyat kayıpları riskini beraberinde getirdi.

Fon yönetimi, kalan yatırımcıların daha fazla zarar görmesini önlemek amacıyla geri alımları durdurdu ve tasfiye sürecine girdi. Likit olmayan varlıkların tamamı kısa sürede satılmak yerine tasfiye zamana yayıldı.

Bu örnek, büyük ölçekli fon tasfiyelerinde portföyde görünen varlık değerinin doğrudan ve aynı tutarda nakde dönüşmeyebileceğini gösteriyor.

TÜRKİYE'DEKİ SÜREÇTE GÖZLER SPK'DA

Türkiye'deki tasfiye sürecinde de öncelikle fonların gerçek varlık yapısının, bu varlıkların likidite durumunun ve varsa değerleme sorunlarının ortaya konulması gerekiyor.

Yaklaşık 800 milyar TL'lik varlığın tasfiye sürecinin nasıl yürütüleceği, yatırımcıların ne zaman ödeme alacağı ve varlıkların hangi değerleme yöntemiyle hesaplanacağına ilişkin ayrıntıların

SPK'nın açıklayacağı düzenlemelerle netleşmesi bekleniyor.
Piyasalarda ise TCMB, SPK ve BDDK'nın aldığı tedbirlerin ardından tasfiye sürecinin nasıl ilerleyeceği ve fon satışlarının piyasa fiyatlamalarına etkisi yakından takip ediliyor.

Borsada manipülasyon soruşturması: Çiftçi'den 'Operasyonlar devam edecek' mesajı

Fonların tasfiye süreci nasıl işleyecek, yatırımcılar ne yapmalı?

Emre Tezmen’den sonra Bülent Uygun’a da yurtdışı yasağı geldi

Gazeteci Murat Ağırel’den Gökçek hakkında suç duyurusu