Milletvekili dokunulmazlığı nasıl kaldırılıyor

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’na yaptığı dokunulmazlık çağrısının ardından, dokunulmazlıklar yeniden gündeme geldi. Milletvekilinin kendisi dokunulmazlığının kaldırılmasını talep etse dahi, bu yeterli değil. Bunun kararı önce Adalet- Anayasa Karma Komisyonu, ardından da Genel Kurul'da veriliyor.

Anayasa ve ilgili kanunlara göre, milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması süreci, milletvekili hakkında soruşturma yürüten savcının, soruşturmaya devam etmek ya da dava açabilmek için TBMM'den dokunulmazlığın kaldırılmasını istemesiyle başlar. Savcılık tarafından hazırlanan fezleke önce Adalet Bakanlığı'na gönderilir. Adalet Bakanlığı'nda yapılan değerlendirmenin ardından, TBMM Başkanlığı'na gelen dosya, incelenmek üzere Meclis Anayasa Komisyonu’na oradan da Anayasa ve Adalet Karma Komisyonu'na sevk edilir. Karma Komisyon Başkanı önce bir hazırlık komisyonu kurar. Hazırlık komisyonları, hakkında fezleke olan milletvekillerinin sözlü ya da yazılı ifadelerine başvurur. Bu komisyon dosyayı inceler ve kararını en geç 1 ay içinde verir.

GENEL KURUL'DA KARAR ALINIR

Ardından hazırlık komisyonunun raporu ve fezleke, Karma Komisyon tarafından incelenir. Bu aşamada iki ihtimal ortaya çıkar. Komisyon dokunulmazlığın kaldırılmasını dönem sonuna erteleyebilir ya da dokunulmazlığın kaldırılması yönünde kanaat oluşturabilir. Bu aşamadan sonra rapor TBMM Genel Kurulu'nda okunur, 10 gün içinde itiraz edilmezse kesinleşir. Olumlu ya da olumsuz karara yapılacak itiraz yine Genel Kurul'da görüşülür. Ve son aşama; Karma Komisyon dokunulmazlığın kaldırılması yönünde görüş bildirdiyse, Meclis Genel Kurul'u toplanır ve salt çoğunlukla karar alır.

MİLLETVEKİLİNİN KARARI YETERLİ DEĞİL

Milletvekilinin kendisi dokunulmazlığının kaldırılmasını talep etse dahi, bu yeterli değildir. Hazırlık komisyonu aşamasından itibaren, milletvekili istediği her safhada kendini savunma hakkına sahiptir. Bu hakkı, bir başka milletvekili aracılığıyla da kullanabilir. Dokunulmazlık kaldırılırsa, dosya savcılığa döner ve savcı soruşturmasına devam eder. Milletvekilinin artık dokunulmazlığı yoktur; ama vekillik sıfatı ve görevi devam eder. Eğer dokunulmazlık kaldırılmazsa, soruşturma dosyası savcılıkta kalır. Milletvekilinin görev süresi sona erdikten sonra soruşturma devam eder.