Memura Haberal maddesi

Plan-Bütçe Komisyonu’na sunulan yeni tasarıya göre, hakim ve savcıların bir soruşturma veya davayla ilgili işlemleri ve verdikleri her türlü karar nedeniyle ancak devlet aleyhine tazminat davası açılabilecek. Prof. Dr. Mehmet Haberal’ın 9 hakimi 1500’er lira tazminata mahkûm ettirmesiyle gündeme gelen ‘hakimlere ceza’ tehdidi böylece ortadan kaldırılacak. Ergenekon sanıklarının açtığı mevcut davalar da Yargıtay’dan alınıyor.

HÜKÜMET, TBMM Plan-Bütçe Komisyonu’nda şimdiden 150 maddeye yaklaşan torba düzenlemeleri sürpriz bir teklifle genişletti. Prof. Dr. Mehmet Haberal’ın 9 hakimi 1500’er lira tazminata mahkûm ettirmesiyle gündeme gelen “hakimlere ceza” tehdidini ortadan kaldırmak amacıyla tüm hakim ve savcıların tazminat cezalarını devlet ödeyecek. Hakim ve savcılara dava açılma şartları daraltılırken, Ergenekon sanıklarının açtığı mevcut davalar da Yargıtay’dan alınıyor. Ak Parti yönetimi, Ak Parti Bolu Milletvekili Fatih Metin ve arkadaşlarının imzasıyla yeni torba teklifini Meclis Başkanlığı’na sundu. Teklif, TBMM Plan-Bütçe Komisyonu’nda genel torba düzenlemesiyle birleştirilecek.

Sadece devlete dava

Yeni teklife göre, hakim ve savcıların bir soruşturma veya davayla ilgili işlemleri ve verdikleri her türlü karar nedeniyle ancak devlet aleyhine tazminat davası açılabilecek. Kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk nedenlerine dayanılarak da olsa hakim veya savcı aleyhine tazminat davası açılamayacak. Hakimin sorumlu gösterilebilmesi için kayırma, taraf tutma, kin veya düşmanlık, sağlanan bir menfaat, tutanakların veya kararların tahrif edilmesi, söylenmeyen bir sözün karara etki etmesi gibi somut bulgular istenecek. Ayrıca süre şartları aranacak. Soruşturmadaki bir işlem veya karardan veya mahkemede hüküm verilmesinden sonra 6 ay içinde dava açılabilecek. Devlet, isterse kişisel sorumluluğunu gördüğü hakim veya savcıya 1 yıl içinde tazminatı ödetebilecek. Bu işlem için de rücu davası da açılacak. Bu hükümlerden HSYK müfettişleri, adalet müfettişleri de yararlanacak.

Yargıtay bakamayacak

Yasa yürürlüğe girdiğinde görülmekte olan davalar, kesinleşmemiş hükümler, temyiz ve karar düzeltme süresi geçmeyenlere de uygulanacak. Ergenekon sanıklarının açtığı 14 dava ile Haberal’ın henüz kesinleşmemiş davaları da bu kapsama girecek.
Yargıtay’daki bu tür davaların tamamı yetkili asliye hukuk mahkemelerine devredilecek. Yargıtay’ın bu davalara doğrudan bakmasının önüne geçmek amacıyla görev alanı da yeniden tanımlanıyor. Yargıtay Kanunu’nda görevlerin yazıldığı 13’üncü maddeden “görevden doğan tazminat davaları” ifadesi çıkarılıyor.

Devlet memurdan alabilecek

Devlet Memurları Yasası ile İdari Yargılama Yasası da değiştirilerek, tüm kamu görevlileri aleyhine ileri sürülecek suçlamalar için devlete dava açılması düzenleniyor. Buna göre memurlar aleyhine, kişisel kusura dayanarak dahi olsa tazminat davası açılamayacak. Kişiler, bir kamu görevinin eylemi nedeniyle uğradıkları zararlar için devletten tazminat isteyecek. Devlet isterse tazminat miktarını memurdan tahsil edebilecek.

Partilere harcama rahatlığı

TORBA teklifteki diğer düzenlemeler şöyle: Anayasa Mahkemesi’nin, parti harcamaları nedeniyle CHP’yi mahkûm ettiği nedenler ortadan kaldırılıyor. Anayasa Mahkemesi’nin siyasi parti hesaplarına ilişkin denetimleri, parti amaçlarına dönük faaliyetleri daraltacak veya bu faaliyetlerin yerindeliğini önleyecek şekilde yapılamayacak. Partiler, amaçlarına ulaşmak için gerekli gördükleri her faaliyet için harcama yapabilecekler. Partiler, mal ve hizmet alımında, yapım işlerinde istediği ihale yöntemini kullanabilecek. Partiler, fatura dışında harcamayı gösteren diğer belgeler de kullanabilecek.
Kaybolan, yırtılan, yanma gibi durumlarda tasdikli örnek de kabul edilecek. Partilerin çalıştırdıkları kişilere ödedikleri sağlık ve sosyal yardım giderleri ile yurtiçi ve yurtdışı seyahatlere ilişkin konaklama, yol masrafları ve diğer zorunlu harcamaları da gider kaydedilebilecek.

Bülent SARIOĞLU / HÜRRİYET