Lübnan altın satarak bankaları kurtarmayı planlıyor

Finansingundemi.com – Dış Haberler Servisi

Lübnan hükümeti, çöken bankacılık sistemini ayağa kaldırmak ve mevduat sahiplerinin kayıplarını telafi etmek için ülkenin altın rezervlerinin bir bölümünü kullanma olasılığını masaya yatırdı. Ekonomik kriz derinleşirken, halk birikimlerini korumak adına hızla altın ve gümüşe yöneliyor.

Yaklaşık 6,5 milyon nüfusa sahip Lübnan, 2026’ya yüksek enflasyon, zayıflayan devlet kapasitesi ve geciken yapısal reformlarla girdi. 2019 sonunda patlayan ağır mali kriz bankacılık sistemini çökertti; mevduatlar erirken nüfusun yaklaşık yarısı yoksulluk sınırının altına indi. Yıllara yayılan yolsuzluk, kötü yönetim ve kamu kaynaklarının israfı tabloyu ağırlaştırdı. Finans sektöründeki tahmini kayıp 70 milyar dolar seviyesinde; 2024’te İsrail–Hizbullah çatışmasının ekonomiye getirdiği ek yükün ise yaklaşık 11 milyar dolar olduğu ifade ediliyor.

ALTIN REZERVLERİNİN DURUMU

Beyrut Merkez Bankası, 1960’lardan bu yana yaklaşık 286 ton (yaklaşık 9 milyon ons) altını elinde tutuyor. Bu miktar, Ortadoğu’da Suudi Arabistan’ın ardından ikinci büyük rezerv. Altın fiyatları küresel jeopolitik gerilimler ve para politikalarına ilişkin beklentilerle tarihi zirveleri gördü; ons fiyatı bir süre 5.354 dolar seviyesine yaklaşsa da sonrasında 5.000 doların altına geriledi. Değerlemedeki bu dalgalanmalar, yıllardır “dokunulmaz varlık” kabul edilen rezervleri yeniden ülke gündeminin merkezine taşıdı.

HUKUKİ ENGELLER VE SİYASİ TARTIŞMA

Hükümet, bankaların yeniden sermayelendirilmesi ve tasarruf sahiplerinin zararlarının kısmen telafisi için rezervlerin bir kısmından yararlanma fikrini değerlendiriyor. Ancak 1986’da iç savaş koşullarında kabul edilen ve devlet altınlarının satışını yasaklayan yasa, bu seçeneğin önündeki temel engel. Herhangi bir kullanım için parlamentonun onayı gerekiyor. Yaklaşan seçim takvimi ve siyasi bölünmüşlük nedeniyle kısa vadede böyle bir adım beklenmiyor. Meclis Başkanı Nebih Berri de tartışmayı “uygulanabilir değil” diyerek şimdilik kapattı.

FARKLI GÖRÜŞLER

Bankacılık çevrelerinden bazı isimler, döviz krizinde buharlaşan mevduatların bir kısmını karşılamak için altın rezervlerinin devreye sokulmasını savunuyor. Muhalif görüş ise ülkenin en stratejik kamu varlığının banka kurtarma amacıyla eritilmesine karşı çıkıyor. Bazı ekonomistler, kapsamlı yapısal reformlarla eşzamanlı olmak şartıyla, rezervlerin küçük bir bölümünün elektrik altyapısı, eğitim ve sağlık gibi verimlilik artırıcı kalemlere yönlendirilebileceğini dile getiriyor.

HALKIN TEPKİSİ

Resmî tartışmalar sürerken, bankalarda birikimlerini kaybeden çok sayıda yurttaş tasarruflarını korumak için altın ve gümüşe yöneliyor. Beyrut’un kuzeyindeki değerli metal piyasalarında sikke, madalyon ve külçe taleplerinde kuyruklar oluştu; artan talep nedeniyle teslimatlar kimi zaman aylar sonrasına sarkıyor. Değerli metal ticareti yapan Boghos SAL’in yöneticisi Chris Boghos, “Kayıplarını telafi etmeye çalışanlar için altın güvenli liman değil, tek liman,” sözleriyle durumu özetliyor. Bölgenin kültürel alışkanlıkları da eğilimi destekliyor: Enflasyona karşı tarihsel bir siper olarak görülen altın, evlilik törenlerinde takı geleneği üzerinden de hanehalkı tasarruflarında payını koruyor. Beyrut’taki çarşılarda alışveriş yapan birçok kişi, altın takıların kriz döneminde yarattığı psikolojik güvene vurgu yapıyor.

Merkez Bankalarının altın alımı azaldı! Tek istisna bu ülke

Altın ve gümüş piyasasında sert fiyat hareketleri