Merkez Bankalarının altın alımı azaldı! Tek istisna bu ülke

Dünya Altın Konseyi (WGC) verilerine göre, 2022, 2023 ve 2024’teki rekor seviyelerin ardından net altın alımı 2025’te 863 ton olarak gerçekleşti ve 1.000 ton eşiğinin altına indi. WGC, bu gelişmenin merkez bankalarının altın fiyatlarındaki güçlü yükselişe tamamen kayıtsız kalmadığını gösterdiğini belirtti. Yüksek fiyat seviyelerinin daha temkinli bir yaklaşımı beraberinde getirdiği, ancak altının uzun vadeli stratejik öneminin korunduğu vurgulandı. Merkez bankaları altın alımını azaltırken Polonya ise rekor altın alımıyla dikkat çekti. Polonya'nın altın alımını yüzde 14 oranında artırması, "Savaş hazırlığı mı" sorusunu gündeme getirdi.

24 merkez bankasının incelendiği çalışmada 22’sinin altın rezervlerini artırdığı, toplam alımların büyük bölümünün ise yedi kurum tarafından gerçekleştirildiği kaydedildi.

DSP’nin yayımladığı Netra raporunda, merkez bankalarının altın alımlarının küresel rezerv varlıkları içinde ABD dolarına karşı artan temkinli yaklaşımı yansıttığı ifade edildi. Piyasa değerlemesi etkisiyle altının, rezerv varlıkları arasında ABD Hazine tahvillerinin önüne geçtiği belirtildi.

Ancak raporda, getirisi olmayan bir varlık olan altının merkez bankalarının rezervlerinde ne ölçüde yer alacağı sorusunun önemini koruduğu kaydedildi.

WGC ayrıca birçok büyük merkez bankasının önümüzdeki yıllarda altın rezervlerini artırma planı olduğunu bildirdi. Bu durum, altının risk yönetimi ve çeşitlendirme stratejilerinde temel bir varlık olmaya devam ettiğini gösteriyor.

Toplam talep ise rekor kırdı

Merkez bankalarının alımları yavaşlasa da toplam altın talebi 2025’te ilk kez 5.000 tonu aştı. Altın fiyatı yıl boyunca 53 kez yeni tarihi zirveye ulaştı. Yüzde 45’lik fiyat artışı, yaklaşık 555 milyar dolarlık servet artışı yarattı.

Talep artışının başlıca kaynağı yatırımcı ilgisi oldu. Küresel altın ETF’lerinin varlıkları 801 ton artarak tarihteki en güçlü ikinci yılını yaşadı. Külçe ve sikke talebi ise son 12 yılın en yüksek seviyesine çıktı.

Liderlik ETF'lere geçti

DSP raporuna göre, 2021-2024 döneminde net satış yapan altın ETF’leri, Haziran 2025’ten itibaren yeniden alıma geçti. 2025’in ikinci yarısında ETF’ler 400 ton altın satın aldı. Bu süreçte merkez bankası alımlarındaki yavaşlama dikkat çekti.

Böylece altın piyasasındaki yükselişin liderliği merkez bankalarından ETF’lere geçti. Raporda, ETF’lerin genellikle son dönemdeki yüksek getirileri takip ettiği ve momentum odaklı hareket ettiği ifade edildi.

2025’te külçe, sikke, madalya ve ETF’leri kapsayan toplam yatırım talebi yüzde 84 arttı.

TCMB 6'ncı sıraya düştü, Polonya'dan büyük alım?

Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi Polonya'nın merkez bankası, geçen yıl net altın alımını bir önceki yıla göre yüzde 14 artışla 102 tona çıkardı. Böylece Doğu Avrupa ülkesi, üst üste ikinci yılda da dünyada bu alanda zirvede yer aldı.

Altın rezervi 550 tona ulaşan Polonya Merkez Bankası, önümüzdeki dönemde rezervlerine 150 ton altın daha ekleme kararı aldı.

Merkez bankalarının altın alımı 2024'te 1045 ton iken 2025'te 863 tona geriledi.

Jeopoltik şartlara vurgu

Bankanın yönetim kurulu üyesi Artur Sobon, geçen ay yaptığı açıklamada "Birincil hedefimiz, bu istikrarsız jeopolitik dönem için uygun bir portföy oluşturmak ve Polonya'ya istikrar, güvenlik ve güvenilirlik sağlamaktır" dedi. Hızla artan fiyatların kendilerini alım kararlarından vazgeçirmeyeceğine işaret eden Sobon, "Fiyat bizim için öncelikli bir husus değil" ifadelerini kullandı.

Sobon ayrıca, "Yeni hedefimiz göz önüne alındığında, altın alımları konusunda merkez bankaları arasında lider konumunumuzu korumamız muhtemeldir" dedi.

Bloomberg, konuyla ilgili haberinde "Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı, Doğu Avrupa'da jeopolitik bir fay hattı oluşturarak, Polonya ve eski komünist komşularının birçoğunun NATO ve Avrupa Birliği'ne katılmasına rağmen güvenlik risklerini artırdı" yorumuna yer verdi. Sobon'a göre, bu daha riskli ortamda Polonya'nın altın rezervleri daha da önem kazanıyor.

"Coğrafi konumumuzu gizleyemeyiz ve altın şüphesiz Polonya devletinin güvenilirliğini ve mali istikrarını güçlendiriyor" diyen Sobon, "Polonya'nın tarihsel deneyimlerinden sonra, Polonyalıları altın rezervlerine sahip olmanın önemine ikna etmemize gerek yok" değerlendirmesinde bulundu.

Altın da dahil olmak üzere Polonya'nın resmi rezerv varlıkları, AB'ye katıldığı 2004 yılındaki 36 milyar dolara kıyasla şu anda yaklaşık 271 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Polonya'nın altınları Londra ve New York'ta

Adam Glapinski, Polonya'nın altın rezervlerinin yaklaşık üçte birini ülke içinde tutmayı, geri kalanını ise Londra ve New York arasında eşit olarak bölmeyi planladığını söyledi. Sobon'a göre şu anda altının yaklaşık yüzde 80'i yurt dışında tutuluyor.

Polonya Merkez Bankası'nın altın fiyatlarının geleceğine ilişkin yorum yapmasının doğru olmadığını belirten yetkili, mevcut küresel durumun Soğuk Savaş'ın sonundaki durumdan çok farklı olduğunu, o dönemde altın fiyatlarının uluslararası gerilimlerle birlikte düştüğünü de sözlerine ekledi.

Merkez bankalarının alımları, altın fiyatlarında son yıllardaki hızlı yükselişin en önemli itici güçlerinden biri oldu. Rusya'nın Ukrayna'yı tamamen işgal etmesinin ardından döviz rezervlerinin dondurulmasıyla birlikte 2022'de alım hızı arttı.

TCMB altıncı sırada yer aldı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025'te nette 40,2 ton altın alımıyla bu alanda dünyada altıncı sırada yer aldı.

Altında aylık 12 tonluk ithalat kotası uygulamasının kaçakçılığa ve dolayısıyla da ülkeden kaynağı belirsiz döviz çıkışına neden olması üzerine TCMB, ekim ayında altın alımlarını durdurmuştu.

2022 yılında 129,1 tonluk alımla ilk sırada yer alan TCMB, seçim yılı olan 2023'te nette 60,4 tonluk satışa imza atmış, 2024'te ise rezervine 44,8 ton altın eklemişti.

2025'te merkez bankaları arasında altın alımında Kazakistan 57 tonla ikinci, Azerbaycan 53,4 tonla ikinci, Brezilya 42,8 tonla üçüncü sırada yer aldı. (Nefes)

Altın ve gümüş piyasasında sert fiyat hareketleri

Bankalarda altın fırtınası: Mevduatta rekor pay