Leva’nın iktidarı bitti! Bulgaristan, Euro Bölgesi'nde...

Bulgaristan'ı Avrupa ana akımına taşıyan oyunun son hamlesi NATO ve Avrupa Birliği (AB) üyeliğinden, Schengen bölgesine ve şimdi de euro bölgesine katılım oldu. Nüfusun daha yaşlı, kırsalda yaşayan ve daha muhafazakâr kesimler için Bulgar levasının euro ile değiştirilmesi kaygıya yol açıyor.

Kamuoyu yoklamaları, Bulgaristan'ın 6,5 milyonluk nüfusunun yeni para birimi konusunda aşağı yukarı eşit olarak ikiye bölündüğünü gösteriyor ve siyasi çalkantılar geçişi kolaylaştırmıyor. Başbakan Rosen Zhelyazkov'un koalisyon hükümeti, 2026 bütçesine karşı düzenlenen kitlesel protestoların ardından 11 Aralık'ta yapılan güven oylamasını kaybetti.

Bulgaristan son dört yılda yedi seçim yaptı ve sekizinci seçimin de gelecek yılın başlarında yapılması muhtemel görünüyor. Cumhurbaşkanı Rumen Radev tarafından euro'nun kabul edilmesi için referandum önerilmişti ama görevden ayrılan hükümet bunu reddetmişti.

1 ŞUBAT’TAN İTİBAREN LEVA YASAK

Aslan anlamına gelen leva, 1881'den beri Bulgaristan'ın para birimi ama 1997'den beri önce Alman markına, ardından euroya endekslendi. Ocak ayı boyunca hem leva hem de euro ile ödeme yapılabilecek ama para üzeri üstü euro olarak verilmek zorunda. 1 Şubat'tan itibaren de leva ile ödeme yapılmasına artık izin verilmeyecek.

1 euro yaklaşık iki leva değerinde. Fiyatların yukarıya doğru yuvarlanacağı yönündeki kamuoyu endişelerine yanıt olarak, tüketicileri korumak için ayrıntılı denetim mekanizmaları oluşturuldu. Bazı fiyatlar da aşağı yuvarlandı. Örneğin Başkent Sofya'daki toplu ulaşım maliyetinin biraz düşmesi bekleniyor.

BBC Türkçe’nin haberine göre Yeni euro madeni paralarının arka yüzündeki tasarım, Bulgaristan'ın egemenliğini kaybettiği yönündeki endişeleri gidermek amacıyla seçildi. 1 euroluk bozuk parada Rila'lı Aziz İvan, iki euroluk madeni parada ise 18. yüzyıl keşişi ve ulusal uyanışın savunucusu Hilendarlı Paisius yer alıyor. Daha küçük değerli euro sentlerde, 8. yüzyıldan kalma bir kaya kabartmasından esinlenerek, erken Bulgar devletinin sembolü olan Madara atlısının resmi bulunuyor.

GELİR EŞİTSİZLİĞİNDE AB BİRİNCİSİ

Kişi başına düşen GSYH, ortalamanın yaklaşık yüzde 66’sı ile AB’nin en düşüğü olmaya devam ediyor; aynı dönemde birliğe katılan komşu Romanya’da bu oran yüzde 77. Ayrıca Bulgaristan, 2007’den bu yana büyük ölçüde değişmeden kalan, birlik içindeki en yüksek gelir eşitsizliğine sahip ülke.

Forbes’in haberine göre başkent Sofya’daki ortalama ücret, AB’nin en yoksul bölgesi olan kuzeydoğudakinin iki katı. Sofya’daki bağımsız düşünce kuruluşu Demokrasi Araştırmaları Merkezi’nin kıdemli analisti Goran Georgiev, “Birçok Batı yanlısı Bulgar, iyilik gücü olmasını bekledikleri AB’nin, sistemik yolsuzluğu meşrulaştıran bir role indirgeniyor gibi görünmesinden hayal kırıklığı duyuyor” dedi.

Bulgarlar, yolsuzluk karşıtı protestolardan paylarına düşeni fazlasıyla aldı. 2013’te on binlerce kişi, o dönem genç bir medya patronu olan Peevski’nin Ulusal Güvenlik Ajansı başkanlığına atanmasına karşı sokaklara döküldü. Peevski ertesi gün görevden çekildi, ancak gösteriler bir yıldan fazla sürdü. 2020’de dönemin Başbakanı Borissov ve güçlü başsavcı Ivan Geşev’e karşı yükselen yeni öfke dalgası, Borissov’un GERB partisinin yıllar süren hakimiyetini sona erdirdi. Bu da o günden beri istikrarlı bir hükümet çıkaramayan siyasi çalkantıyı tetikledi.

Bulgaristan'ın ilk yerel euroları görücüye çıktı

Bulgaristan'ın euroya geçme tarihi belli oldu

Bulgaristan, euroya geçişte tüm kriterleri karşıladı

Bulgaristan, AB'de konut fiyat artışında lider