İTB Başkanı Işınsu Kestelli'den 'gıda piyasası' uyarısı

İzmir Ticaret Borsası'nın (İTB) Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın enerji fiyatları, jeopolitik gelişmeler ve ticaret akışlarındaki değişimler yoluyla küresel gıda piyasalarındaki dengeyi hızla bozabileceğine dikkati çekti.

Borsanın nisan ayı toplantısında konuşan Kestelli, dünya ekonomisinin yeni ve zorlu bir eşikten geçtiğini söyledi.

Orta Doğu'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan gerilimin halen sürdüğünü ifade eden Kestelli, iyimser seyreden küresel beklentilerin hızla zayıflamasına ve belirsizliklerin derinleşmesine yol açtığını belirtti.

Dünya ekonomisinin daha düşük tempolu bir büyüme ve kolay kolay gerilemeyen, dirençli bir enflasyonla karşı karşıya kaldığını anlatan Kestelli, "Türkiye ekonomisi, bu süreçte kontrollü ve temkinli bir denge arayışı içerisinde. IMF, 2026 yılı için Türkiye'nin büyüme beklentisini yüzde 3,4 seviyesinde öngörüyor. Oysa yılın başında bu oran yüzde 4'ün üzerindeydi. Ne yazık ki bölgesel gerilimler, ticaret yollarında yaşanan aksamalar ve artan maliyet baskıları, bu beklentilerin aşağı yönlü revize edilmesine neden oldu." dedi.

Kestelli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan yeni düzenlemelerin bu açıdan son derece hayati nitelik taşıdığını, ihtiyaç duyulan yapısal dönüşüme katkı sunacağını dile getirdi.

İran-ABD gerilimiyle petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin tarım sektörünü doğrudan etkilediğini bildiren Kestelli, şunları kaydetti:

"Küresel gıda fiyat endeksi, küresel gıda fiyatlarında yeniden ivmelenen bir artış eğilimine işaret ediyor. Artış tüm ürün gruplarına yayılmış olmakla birlikte çok da dengeli olduğunu söyleyebilmemiz mümkün değil. Tahıl, et ve süt ürünlerinde sınırlı artışlar görülürken, bitkisel yağlarda yüzde 5'in, şeker fiyatlarında ise yüzde 7'nin üzerinde artış yaşandı. Bu durum, bazı ürünlerde çok daha güçlü bir maliyet ve talep baskısı oluştuğunu açıkça gösteriyor. Bu sürecin arkasındaki temel unsur, yine enerji fiyatları. Özellikle İran-ABD gerilimi ile birlikte petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş, tarım sektörünü doğrudan etkiliyor. Enerji maliyetlerindeki artış, gübre, üretim ve lojistik giderlerini artırırken aynı zamanda biyoyakıt talebini yükselterek tarım ürünlerini enerji piyasasının bir parçası haline getiriyor."

Kestelli, bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki sert artışların yalnızca tarımsal nedenlerle değil, aynı zamanda jeopolitik gelişmelerin yansıması olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.

Bugün küresel gıda piyasalarında bir denge bulunduğunun altını çizen Kestelli, şöyle devam etti.

"Ancak gıda piyasasındaki dengenin oldukça kırılgan olduğu da yadsınamaz bir gerçek. Enerji fiyatları, jeopolitik gelişmeler ve ticaret akışlarındaki değişimlerin gıda piyasasındaki dengeyi hızla bozabileceğini her daim göz önünde bulundurmalıyız. Gelinen noktada en önemli risk fiyat seviyesinden ziyade belirsizliktir. Gıda piyasaları artık yalnızca üretimle değil enerji, jeopolitik ve ticaret dinamikleriyle birlikte şekillenmektedir. Bu nedenle gıda güvenliği konusu da yalnızca üretimi artırma değil, riskleri etkin şekilde yönetme meselesi haline gelmiştir."

Kestelli, küresel ticaretin geleceğini belirleyecek önemli bir dönüşüm sürecine girildiğini, Avrupa Birliği'nin Dijital Ürün Pasaportu uygulamasıyla ticarette yeni bir dönemin kapısını araladığını sözlerine ekledi.

Mehmet Şimşek'ten gıda ve hizmet enflasyonu mesajı

Dünya gıda fiyatları yükselişini sürdürdü

UEA Başkanı Birol: Dünya enerji haritası yeniden dizayn edilebilir