İngiltere'de Brexit’in faturası ağır oldu: 1 trilyon sterlinlik kayıp

İngiltere, 23 Haziran 2016’da gerçekleştirilen referandumda en büyük ticaret ortağı olan Avrupa Birliği’nden ayrılma yönünde karar vermesinin ardından geçen 10 yıllık süreçte, 1 trilyon sterlini aşan potansiyel ekonomik fırsattan mahrum kaldı.

Aradan geçen on yılda Brexit’in yaklaşık 3 trilyon sterlin (4 trilyon dolar) büyüklüğündeki İngiliz ekonomisi üzerindeki etkileri tartışılmaya devam ederken, uzmanlar söz konusu etkinin ani bir şoktan ziyade zaman içinde biriken ve giderek ağırlaşan ekonomik baskılar şeklinde hissedildiğini belirtiyor.

“Britanya’nın ayrılığı” anlamına gelen Brexit, 10 yıl önce yapılan referandumda seçmenlerin yüzde 52’sini oluşturan yaklaşık 17 milyon kişinin AB’den çıkış yönünde oy kullanmasıyla kabul edilmişti. Ancak ayrılık sürecinin tamamlanması yaklaşık beş yıl sürdü. Araştırma şirketi Ipsos’un son anketine göre ise İngiliz halkının yüzde 52’si ülkenin yeniden AB’ye katılmasını desteklerken, yüzde 33’lük kesim buna karşı çıkıyor.

AB’den ayrılmasına rağmen İngiliz ürünleri Avrupa pazarına girerken gümrük vergisiyle karşılaşmıyor. Buna karşın ihracatçılar, gümrük işlemleri, sınır sertifikaları ve bazı vize uygulamaları gibi tarife dışı engellerin ticareti zorlaştırdığını ifade ediyor.

Nisan 2025-Nisan 2026 döneminde İngiltere’nin toplam dış ticaret hacmi 1,9 trilyon sterline ulaştı. Bunun 941 milyar sterlinini ihracat, yaklaşık 989 milyar sterlinini ise ithalat oluşturdu. Aynı dönemde ihracat yıllık bazda yüzde 3, ithalat ise yüzde 5,4 artış kaydetti. Toplam ticaret hacminin yaklaşık 860 milyar sterlinlik kısmı AB ile yapılan ticaretten oluşurken, İngiltere’nin AB’ye ihracatı 385,4 milyar sterlin, AB’den ithalatı ise 474,1 milyar sterlin seviyesinde gerçekleşti.

Brexit ekonomiyi küçülttü

İngiltere’nin Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR) ve çeşitli kurumların hesaplamalarına göre Brexit, ülke ekonomisinin büyüklüğünü yüzde 4 ila yüzde 8 arasında azaltırken, ekonomik büyümenin zayıflamasına, yaşam maliyetlerinin yükselmesine ve verimlilik kayıplarına neden oldu.

Stanford Üniversitesi Ekonomi Politikası Araştırmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan analizde, Brexit’in 2025 yılı itibarıyla İngiltere’nin gayrisafi yurt içi hasılasını yüzde 6 ila yüzde 8 arasında düşürdüğü ve bu etkinin yıllar içinde kademeli olarak arttığı ortaya kondu. Araştırmada ayrıca yatırımların yüzde 12-18, istihdamın yüzde 3-4 ve verimliliğin de benzer oranlarda gerilediği tahmin edildi.

Yatırımlar beklentilerin altında kaldı

Düşünce kuruluşu Institute for Government’ın kıdemli araştırmacılarından Giles Wilkes, Brexit’in İngiltere’de yatırımları ulaşabileceği seviyenin yaklaşık yüzde 10 altında bıraktığını belirtti.

Brexit’in ani bir ekonomik çöküş yaratmadığını vurgulayan Wilkes, geniş kapsamlı ve uzun vadeli ekonomik hataların etkilerinin zaman içinde biriken çok sayıdaki olumsuzlukla ortaya çıktığını ifade etti. Wilkes, bazı tahminlerin kaybedilen büyümenin yüzde 8’e kadar ulaştığını gösterdiğini, OBR’nin daha düşük olan resmi tahmininin bile son 10 yılda 1 trilyon sterlinin üzerinde kaçırılmış ekonomik fırsata işaret ettiğini söyledi.

İngiltere Başbakanı Starmer istifa etti

İngiltere'de politika faizi sabit kaldı