İki büyük şehire “Hyde Park” önerisi

Başbakanlık İnsan Hakları eski Başkanı ve RTÜK üyesi Prof. Dr. Hasan Fendoğlu, İngiltere’de ifade özgürlüğünün kürsüsü olarak bilinen, bireysel ve toplu eylemlere, konserlere ve festivallere de ev sahipliği yapan Hyde Park’ın benzerinin İstanbul ve Ankara’da oluşturulmasını önerdi

Başbakanlık İnsan Hakları eski Başkanı ve RTÜK üyesi Prof. Dr. Hasan Fendoğlu, İngiltere’de ifade özgürlüğünün beşiği olarak bilinen ve Karl Marks, Lenin, George Orwell gibi ünlü kişilerin de kullandığı Hyde Park’ın benzerlerinin İstanbul ve Ankara’da oluşturulmasını önerdi.  Fendoğlu, toplantılara katılan insanların mimlenmesi kuşkusunun Türkiye için soru işareti olduğuna da dikkat çekti. Başbakanlık İnsan Hakları eski Başkanı ve RTÜK üyesi Fendoğlu, içinde bürokrat, akademisyen ve diplomatların da söz sahibi olduğu Başkent’in önde gelen düşünce kuruluşları arasındaki Stratejik Düşünce Enstitüsü’nün (SDE) yayın organında ilginç bir yazı kaleme aldı. Yazısında ifade özgürlüğüne özgü mekanları yakın plana alan Fendoğlu, halen İngiltere, Avustralya, Kanada, Hollanda, Singapur, Trinidad ve Tobago gibi ülkelerde Londra’daki Hyde Park benzeri özgür konuşma mekanlarının bulunduğunu belirtti. “Hyde Park Speaker’s Corner” veya “Özgür Konuşma Mekanı” denilen bu alanların dünyada tartışıldığına dikkat çeken Fendoğlu, şöyle devam etti: “Sosyal ilişkilerin geliştirilmesi ve farklı fikirlerin dinlenmesinin diğer görüşlere karşı tolerans düzeyinin yükseltilmesine katkısı olacaktır. Birey ve grupların kendilerini sosyal ve psikolojik açıdan rahatlatması doğrudur. Bu durum toplumsal bilinç düzeyinin yükseltilmesi bakımından yararlı olacaktır. Çünkü toplumumuzda bilinç düzeyinin yükselmesi,  ancak farklı fikirlere karşı tolerans ve hoşgörü düzeyinin artması ile mümkündür.” MİMLENME KUŞKUSU
Günümüzde böyle bir platforma rağbet olup olmayacağının dünyada tartışıldığını belirten Fendoğlu, Avustralya’da zaman içerinde böyle bir mekanın popülaritesini kaybettiğini kaydetti. Fendoğlu, bu mekanların Türkiye için “sakıncalarını” ise şöyle anlattı: “Bu gibi toplantılara katılan insanların mimlenmesi ve tespit edilmesi kuşkusu da ülkemizde soru işaretidir. Toplumsal kargaşalara sebep olma olasılığı yüksektir. Nitekim bu uygulamanın yapıldığı Hollanda ve Tayland’da kargaşalar olmuş ve sonuçta başarıya ulaşamamıştır. Tayland’daki ‘speakers corner’ kapatılmıştır” dedi. GENÇLİK VE GÜLHANE PARKLARI UYGUN
Fendoğlu, bu mekanların Türkiye’de üniversiteler gibi herkesin rahatça girip kendi düşüncelerini savunmaları mümkün olmayan yerlere kurulmasına ise karşı çıktı. “Bu tür mekanlar Türkiye’de de açılacaksa, halkın, resmi öğrenim yerleri olan üniversiteler gibi herkesin rahatça girip kendi düşüncelerini savunmaları mümkün olmayan yerler uygun mekan değildir” diyen Fendoğlu, Ankara’da Gençlik Parkı; İstanbul’da ise Gülhane Parkı gibi herkesin girebileceği yerlerin daha uygun olacağını savundu. Yazısında karşıt görüşe de yer veren Fendoğlu, bu görüşü savunanların “özgür konuşma mekanlarına” gerek olmadığını ve insanların elde etmek istedikleri bilgiye zaten internet, televizyon ve çeşitli medya araçlarıyla ulaştığını kaydetti. MARKS’TAN ORWELL’A
Dünyaca ünlü İngiltere’deki Hyde Park’ta 1855 yılında “Pazar günleri alışveriş yasağı getiren kanun”a karşı Speakers’ Corner’da, ilk gösteri yapıldı. Burası daha sonra “konuşma köşesi” olarak kabul edildi. Bu mekanı Karl Marks, Lenin, George Orwell gibi ünlü kişiler de kullandı. Turistler tarafından da ilgi gören bu mekanda konuşulanlar, yasalardan muaf tutulmuyor. İngiltere ve diğer ülkelerdeki benzer mekanlarda toplum huzurunu bozabilecek nitelikte, kişi haklarına saldırı niteliğinde veya yasalara aykırı konuşmalar yapılamıyor. Emniyet görevlileri, açıkça suç veya anlamlı bir şikayet olmadıkça konuşmayı, eylemi ya da benzeri etkinliği kesmiyor.  (Gazeteport)