Hindistan'da Merkez Bankası çağrısı milyarlarca dolar getirdi

Hindistan'ın yurt dışında yaşayan vatandaşlarının birikimlerini ülkeye kazandırmak amacıyla hayata geçirdiği döviz toplama programı, öngörülerin üzerinde sonuç verdi. Uygulama sayesinde kısa sürede milyarlarca dolarlık yabancı para girişi sağlanırken, bu gelişme ülkenin ekonomik dengelerine de önemli katkı sundu.

İngiliz Financial Times'ın aktardığına göre, Hindistan Merkez Bankası (RBI), haziran ayında başlatılan program kapsamında bugüne kadar ülkeye 40,8 milyar dolarlık döviz girişi gerçekleştiğini açıkladı.

Hindistan'ın yurt dışında yaşayan vatandaşlarından döviz temin etmeye yönelik bu yöntemi 1990 yılından bu yana yalnızca beşinci kez devreye aldığı belirtildi.

Enerji ihtiyacının önemli bölümünü Körfez ülkelerinden ithal ettiği petrolle karşılayan Hindistan, İran'daki çatışmaların ardından yükselen enerji maliyetleri nedeniyle ekonomik baskıyla karşı karşıya bulunuyor. Bu süreçte Hindistan rupisi de yıl başından bu yana dolar karşısında yüzde 6 değer kaybederek Asya'nın en zayıf performans gösteren para birimleri arasında yer aldı. Ayrıca ülkenin cari işlemler dengesinin üst üste üçüncü mali yılda açık vermesi bekleniyor.

Kamu bankaları diasporaya yöneldi

Ekonomi uzmanları, Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman'ın kamu bankalarına yurt dışında yaşayan Hint vatandaşlarına yönelik çalışmalarını hızlandırmaları çağrısının ardından programa ilginin tahminlerin üzerine çıktığını belirtti.

Bankalar, diaspora mevduatlarına cazip faiz oranları sunarken, yatırılan döviz karşılığında ilave kredi kullanma imkanı da sağladı.

Bank of Baroda Başekonomisti Madan Sabnavis, elde edilen 40,8 milyar dolarlık girişin beklentileri önemli ölçüde aştığını belirterek, eylül ayına kadar toplam tutarın 60 milyar dolara yaklaşabileceğini söyledi.

Sabnavis, bu seviyenin Hindistan'ın mevcut döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 10'una denk geldiğini vurgulayarak, bazı bankaların ilk yatırılan mevduarın 19 katına kadar finansman sağlayabildiğini ifade etti. Başarıda hem bu kaldıraç imkanının hem de yüksek faiz tekliflerinin etkili olduğu kaydedildi.

RBI faiz oranını değiştirmedi

Güçlü döviz girişleri, yıllık enflasyonun haziranda yüzde 4,4 ile son 18 ayın zirvesine çıkmasına rağmen RBI'ın politika faizini çarşamba günü yüzde 5,25 seviyesinde sabit bırakmasına imkan tanıdı.

Enflasyondaki yükselişte hükümetin akaryakıt fiyatlarına yaptığı zamların etkili olduğu belirtilirken, RBI Başkanı Sanjay Malhotra, diasporadan gelen döviz girişlerinin güçlü seyrettiğini ancak bu programa ilişkin belirlenmiş bir hedef bulunmadığını söyledi.

Malhotra, ilerleyen dönemde de benzer ölçekte döviz girişlerinin sürmesini beklediklerini dile getirdi.

Program eylül sonuna kadar sürecek

Yurt dışındaki Hint vatandaşlarından sağlanan kaynağın önemli bölümü, RBI'ın döviz cinsinden yerleşik olmayan vatandaş mevduatı programı aracılığıyla ülkeye aktarıldı.

Eylül ayı sonuna kadar devam edecek uygulamada kur riskinden doğan maliyet RBI tarafından karşılanıyor. Böylece bankalar, diaspora mevduatlarına daha yüksek faiz sunabiliyor.

Bunun yanında dış ticaret finansmanı ve yurt dışı döviz kredilerine yönelik swap imkanları sayesinde 4 milyar doların üzerinde ek kaynak sağlandı. Söz konusu uygulamaların 2026 sonuna kadar devam edeceği bildirildi.

Daha önce kriz dönemlerinde uygulanmıştı

Hindistan Merkez Bankası, benzer döviz toplama yöntemini geçmişte de ekonomik kırılganlığın arttığı dönemlerde kullandı.

Bu uygulama ilk kez 1991 yılında, ülkenin tarihindeki en ağır ödemeler dengesi krizlerinden biri sırasında devreye alınmıştı. Söz konusu kriz, Hindistan'ın korumacı ekonomi politikalarından daha açık bir ekonomik yapıya geçiş sürecini başlatmıştı.

Program son olarak ise 2013 yılında, ABD Merkez Bankası'nın sıkı para politikasına geçeceği beklentisiyle gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışlarının hızlandığı dönemde uygulanmış ve yaklaşık 34 milyar dolarlık kaynak sağlanmıştı.

Diaspora nüfusu 37 milyona ulaştı

Nomura'nın Hindistan ve Japonya hariç Asya Başekonomisti Sonal Varma, programın başarısında yurt dışında yaşayan Hint vatandaşlarının sayısındaki hızlı artışın önemli rol oynadığını ifade etti.

2013 yılından bu yana diaspora nüfusunun yüzde 70 artarak 37 milyona ulaştığını belirten Varma, Hindistan'ın artık çok daha geniş bir servet havuzuna erişebildiğini söyledi.

Varma, program kapsamında sağlanacak toplam kaynağın 90 milyar dolara kadar yükselebileceğini öngördü.

Döviz rezervlerine aynı ölçüde yansımadı

Ülkeye giren döviz miktarı yüksek olmasına rağmen bunun tamamı rezervlere aynı oranda yansımadı.

Bazı ekonomistler, RBI'ın gelen dövizin bir kısmını rupiyi desteklemek ve haziranda 100 milyar doları aşan kısa vadeli dolar pozisyonunu azaltmak amacıyla kullanmış olabileceğini değerlendirdi.

ABD ve İsrail'in şubat sonunda İran'a yönelik saldırılarından sonra Hindistan'ın döviz rezervlerinin net 46 milyar dolar gerilediği belirtilirken, 24 Temmuz itibarıyla rezervlerin 682 milyar dolar seviyesinde bulunduğu açıklandı.

Haziran ortasında ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran ile varılan kırılgan mutabakatı duyurmasının ardından rezervlerde yaklaşık 10 milyar dolarlık artış yaşansa da söz konusu anlaşmanın geçen ay bozulduğu ifade edildi.

Uzmanlar temkinli iyimser

Pantheon Economics Gelişmekte Olan Asya Başekonomisti Miguel Chanco, rupinin hazirandan bu yana büyük ölçüde yatay seyretmesine rağmen programın başarısı konusunda kesin hüküm vermek için henüz erken olduğunu söyledi.

Chanco, uygulamanın ABD ile İran arasındaki mutabakat sürecine denk gelmesinin Hindistan lehine bir ortam oluşturduğunu, bunun da petrol fiyatlarının gerilemesine ve dış denge görünümünün iyileşmesine katkı sunduğunu ifade etti.

Ancak programın gerçek başarısının, ülkenin döviz rezervlerini kalıcı şekilde istikrara kavuşturup kavuşturamayacağıyla ölçüleceğini vurguladı.

Goldman Sachs Hindistan Başekonomisti Santanu Sengupta ise ülkeye gelen dolarların belirli bir gecikmeyle RBI bilançosuna işlendiğini ve piyasaya rupi likiditesinin aşamalı olarak verildiğini belirtti.

Sengupta, bu nedenle söz konusu döviz girişlerinin spot döviz piyasasında rupinin kuruna doğrudan etki oluşturmasının beklenmediğini ifade etti.

Nomura Başekonomisti Sonal Varma da kısa vadeli sermaye girişlerinin Hindistan'ın yapısal ödemeler dengesi sorunlarını çözmeyeceğini ancak merkez bankasına zaman kazandırdığını belirterek, bu sürecin daha oynak sermaye hareketleri ve dalgalı enerji fiyatlarına karşı orta vadeli politikalar geliştirmek için değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Hindistanlı dev, Erkunt Traktör'ü satıp üstüne milyarlar ödeyecek

Doğuş İnşaat’tan Hindistan’da hukuk zaferi

ABD ile Hindistan el sıkıştı: Geçici ticaret anlaşması

Hindistan Rusya'dan petrol alımını durdurdu