Grönland kaynaklı riskler küresel piyasaları baskılıyor

Yılın ilk ayında etkisini artıran jeopolitik riskler ve ticari gerilimler küresel piyasalarda risk algısının yükselmesine yol açıyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, ABD'nin Grönland'ı alma girişimine karşı çıktıkları gerekçesiyle 8 Avrupa ülkesine gümrük vergisi uygulayacağını açıklamasının ardından yükselen ticari ve jeopolitik gerilimler küresel piyasalarda belirsizliğin artmasına neden oldu.

Trump'ın söz konusu gümrük vergilerini uygulamaya devam edip etmeyeceği yatırımcılar tarafından merakla bekleniyor. Ancak ABD'nin Venezuela'ya yönelik saldırısı göz önünde bulundurulduğunda ABD'nin Grönland'a da askeri harekat yapabileceğine dair endişeler yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oluyor.

Başkan Trump, NBC'ye yaptığı açıklamada, ABD'yi Avrupa Birliği ve NATO ülkeleri ile karşı karşıya getiren Grönland'ı ilhak girişimi hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Grönland'ı ele geçirmek için güç kullanıp kullanmayacağı sorusuna Trump, "Yorum yok." yanıtını verdi.

Küresel jeopolitik ve siyasi gerilimlerin yanı sıra şirketlerin açıklayacağı bilançolar da piyasaların odağında yer alıyor. Yatırımcılar, özellikle geçen hafta büyük bankaların kazançlarının karışık sonuçlar vermesinin ardından, ABD ekonomisindeki şirketlerin durumuna dair daha fazla ipucu elde edebilmek için bilançoları yakından takip edecek.

Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,1'den yüzde 3,3'e çıkardı.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ise ABD'nin Avrupalı müttefiklerine Grönland ile ilgili gümrük vergisi uygulama tehdidinin, Avrupa'daki jeopolitik riskleri artırdığını bildirdi.

Bu arada Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) Yıllık Toplantılarının 56'ncısı "Diyalog Ruhu" temasıyla dün Davos'ta başladı. Trump'ın Davosta yapacağı açıklamaların da piyasaların yönü üzerinde belirleyici olabileceği tahmin ediliyor.

İran kaynaklı jeopolitik riskler de küresel piyasalarda satış baskısını artıran başka bir unsur olarak öne çıkıyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısının 4 bin 29'a yükseldiğini duyurdu.

Diğer taraftan ABD Yüksek Mahkemesinin bugün karar paketini açıklaması bekleniyor. Bekleyen önemli davalar arasında, Trump'ın gümrük vergisi tarifelerinin yasallığını ele alan bir dava da bulunuyor.

Ticaret savaşı endişelerinin yeniden canlanmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,26, dolar endeksi yüzde 0,5 azalışla 98,9 seviyesinde seyrediyor.

Jeopolitik gerginliklerin etkisiyle bugün 4 bin 697,7 dolarla rekor seviyeyi gören altının onsu dünkü kapanışın yüzde 0,6 üzerinde 4 bin 696,5 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,3 azalışla 63,4 dolarda seyrediyor.

ABD'de dün borsalar "Martin Luther King Jr. Günü" dolayısıyla işleme kapalıydı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

Avrupa borsaları misilleme haberleriyle negatif seyretti

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu sözcülerinden Olof Gill, ABD'nin Grönland'a destek sağlayan Avrupa ülkelerine ilave gümrük vergileri uygulaması halinde buna karşılık vermeye hazır olduklarını ve AB'nin ekonomik çıkarlarını korumak için gerekli her şeyi yapacaklarını açıkladı.

Ayrıca, AB ülkelerinin, Trump'ın Grönland nedeniyle ek tarife uygulama kararına 93 milyar avroluk gümrük vergisini de içeren misilleme yapmaya hazırlandığı yönünde haberler yayımlandı.

Diğer taraftan AB liderleri, Trump'ın Grönland'a destek sağlayan ülkelere ilave gümrük vergisi uygulama kararının ardından 22 Ocak'ta olağanüstü zirvede bir araya gelecek.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde kasımda yüzde 2,1 olan yıllık enflasyon, aralıkta yüzde 1,9'a indi. Enflasyon, aralıkta aylık bazda ise yüzde 0,2 oldu.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,39, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,32, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,78 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,34 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

Asya borsaları Güney Kore hariç negatif seyrediyor

Asya borsalarında da jeopolitik riskler ve Japonya'daki siyasi gelişmelerin ışığında negatif bir seyir izleniyor.

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, erken genel seçim için Temsilciler Meclisi'nin 23 Ocak'ta feshedileceğini açıklamasının ardından bugün Japonya borsasında düşüşler öne çıktı.

Japonya piyasaları daha önce daha fazla mali teşvik beklentisini olumlu karşılarken, artan harcamaların nasıl finanse edeceği konusunda şüpheler tahvil piyasasında satış baskısına neden oldu.

Öte yandan Japonya Merkez Bankasının (BoJ) cuma günkü faiz kararı toplantısında büyüme tahminlerini artıracağı ve bundan sonrası için faiz artırımlarına hazır olacağı mesajı vermesi bekleniyor.

Takaiçi'nin mali genişlemeyi savunması ve bunun enflasyonist baskıları artıracağına dair endişeler de BoJ'un bundan sonra faiz artırımına gitmesine yol açabilecek nedenler arasında yer alıyor.

Bu arada Çin Merkez Bankası 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını da yüzde 3,50'te sabit bıraktı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 Çin'de Şanghay bileşik endeksi de yüzde 0,3 değer kaybederken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2 yükseldi.

Güney Kore'de Kospi endeksi 4.923,53 puanla rekor seviyeyi gördü.

Borsa İstanbul'da rekorlar devam ediyor

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,63 değer kazanarak 12.747,88 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 azalışla 14.445,00 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 43,2565'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 43,2770'ten işlem görüyor.

Öte yandan IMF Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme tahminini, bu yıl için yüzde 3,7'den yüzde 4,2'ye ve gelecek yıl için yüzde 3,7'den yüzde 4,1'e yükseltti.

Analistler, bugün yurt içinde konut satışları ile uluslararası yatırım pozisyonu, yurt dışında ise Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi ve Avro bölgesinde cari işlemler dengesi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 13.000 puanın direnç, 12.600 ve 12.500 puanın ise destek konumunda olduğunu ifade etti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, aralık ayı konut satışları

10.00 Türkiye, kasım ayı uluslararası yatırım pozisyonu

10.00 Türkiye, aralık ayı Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi

10.00 Almanya, aralık ayı Üretici Fiyat Endeksi

10.00 İngiltere, kasım ayı işsizlik oranı

12.00 Avro Bölgesi, kasım ayı cari işlemler dengesi

12.45 İngiltere, BoE Başkanı Bailey'in konuşması

13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı Zew ekonomik güven endeksi

13.00 Almanya, ocak ayı Zew ekonomik güven endeksi