Ev hizmetlerinde çalışanlara emeklilik yolu açılıyor

Ev hizmetlerinde bakıcı, temizlikçi veya yardımcı çalıştıranlar için uygulanan sigorta sistemi, hem çalışanlara emeklilik hakkı sağlıyor hem de işverenlere çeşitli teşviklerden yararlanma imkânı sunuyor. Çalışanın ayda kaç gün çalıştığına göre değişen prim tutarları, indirimler ve devlet destekleri ev sahiplerinin maliyetlerini etkiliyor. Ayrıca ev hizmetlerinde çalışanların izin, tatil ve işten ayrılma durumlarında sahip olduğu haklar da bulunuyor.

Ev hizmetlerinde sigorta primi ne kadar?

Ev hizmetlerinde çalışanların sigorta kapsamı, aynı evde bir ay içinde çalıştıkları gün sayısına göre belirleniyor. Ayda 10 günden az çalışanlarla 10 gün ve üzerinde çalışanlar için farklı uygulamalar geçerli oluyor.

Dünya'dan Remziye Karakuş'un haberine göre ayda 10 günden az çalışanlar için iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında günlük 22,02 lira prim ödeniyor. Bu kişiler, emeklilik hakkı kazanmak amacıyla isteğe bağlı sigorta primlerini de kendileri yatırabiliyor. Bu kapsamda aylık ödeme tutarı 11 bin 65 lira 5 kuruş olarak belirtiliyor.

Ayda 10 gün veya daha fazla çalışanlar için ise uzun vadeli sigorta primlerinin ödenmesi gerekiyor. Günlük brüt ücret üzerinden yüzde 38,75 oranında hesaplanan prim, brüt asgari ücretin 33 bin 30 lira olduğu hesaplamaya göre 30 günlük çalışma için 12 bin 799 lira 13 kuruşa ulaşıyor.

Düzenli ödeme yapan işverene prim indirimi

Evinde yardımcı çalıştıran işverenler, aylık prim ve hizmet belgelerini Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) yasal süresi içinde vermeleri ve primlerini düzenli ödemeleri halinde 2 puanlık indirimden yararlanabiliyor.

İndirimle birlikte prim oranı yüzde 38,75'ten yüzde 36,75'e düşüyor. Böylece 30 gün çalışan bir kişi için aylık prim tutarı 12 bin 138 lira 53 kuruşa geriliyor. İşverenin aylık maliyeti bu sayede 660,60 lira azalıyor.

Bakıcı çalıştıranlara 30 aya kadar teşvik

Ev hizmetlerinde çalışan istihdam eden işverenler, belirli koşulları karşılamaları halinde devletin sağladığı işveren primi teşviklerinden de yararlanabiliyor.

Gençleri, kadınları ve mesleki belge sahibi kişileri istihdam etmeye yönelik teşvik kapsamında, uygun şartları taşıyan işverenlerin prim yükü azaltılıyor. Teşvikten yararlanmak için çalışanın 18 yaşını doldurmuş olması ve işe alındığı tarihten önceki 6 aylık dönemde işsiz bulunması gerekiyor.

Bunun yanı sıra işverenin SGK bildirimlerini yasal süresinde yapması, primlerini zamanında ödemesi ve sigortalıyı önceki 6 aylık dönemdeki ortalama çalışan sayısına ilave olarak istihdam etmesi şartı aranıyor.

Teşvik kapsamında çalışanın yıl sonuna kadar işe alınması gerekiyor. Gerekli koşulların sağlanması durumunda işveren primi desteği 2 yıl boyunca uygulanabiliyor. İşe alınan bakıcının son 6 aydır herhangi bir işte çalışmamış ve İŞKUR'a kayıtlı işsiz olması halinde teşvik süresi 6 ay daha uzatılarak 30 aya çıkabiliyor.

Ev hizmetlerinde 1.270 liralık asgari ücret desteği

Evinde ayda 10 gün veya daha fazla sigortalı çalışan istihdam eden işverenler, aylık 1.270 liralık asgari ücret desteğinden de yararlanabiliyor.

Ancak bu destek için de bazı koşullar bulunuyor. Önceki yıl çalışan istihdam etmiş olan işverenlerin, destekten yararlanacakları ayda çalıştırdıkları sigortalı sayısını geçen yılın aynı ayındaki seviyenin altına düşürmemesi gerekiyor.

Ev hizmetlerinde çalışanların hangi hakları var?

Ev hizmetlerinde çalışanlar İş Kanunu yerine Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabi tutuluyor. Bu nedenle kıdem tazminatı hakkı bulunmuyor. Ancak yıllık ücretli izin, haftalık tatil ve fazla çalışma ücreti gibi haklardan yararlanabiliyorlar.

İşten ayrılma veya işten çıkarılma durumunda uygulanacak bildirim süreleri, çalışanın aynı işverene bağlı çalışma süresine göre değişiyor.
- 1 yıla kadar çalışanlar: 2 hafta
- 1 yıldan 5 yıla kadar çalışanlar: 4 hafta
- 5 yıldan fazla çalışanlar: 6 hafta
Bildirim sürelerine uyulmaması halinde, karşılık gelen ücretin ödenmesi gerekiyor.

Yıllık izin ve fazla mesai hakları

Ev hizmetlerinde en az 1 yıl çalışanlar, 2 hafta ücretli izin hakkına sahip oluyor. 18 yaşından küçük veya 50 yaşından büyük çalışanlar için ise yıllık ücretli izin süresi en az 3 hafta olarak uygulanıyor. Çalışanların haftada bir gün tatil yapma hakkı da bulunuyor. Haftalık çalışma süresinin 45 saati aşması halinde ise fazla çalışma ücretinin ödenmesi gerekiyor.

Evinde bakıcı veya yardımcı çalıştıranların sigorta primleri ve devlet desteklerinin yanı sıra çalışanların izin, tatil ve bildirim haklarını da dikkate alması gerekiyor.

Erken emeklilik planlayanlar dikkat: 72 bin TL fark oluşabilir

BAĞ-KUR'lunun emeklilik sevinci kursağında mı kaldı