Erdoğan düğmeye bastı

Çalışmada AYİM ve Askeri Yargıtay'ın kaldırılması, askeri mahkemelerin ihtisas mahkemelerine dönüştürülmesi öngörülüyor

Balyoz sanığı 3 generalin hükümete rağmen terfilerine yönelik ısrara tepki göstererek "Eerekirse yasal düzenleme yaparız" deyen Başbakan Erdoğan'ın atabilecekleri adımlar için hukukçu kurmaylarına daha önceden bir çalışma yaptırdığı, kısa ve orta vadede atılabilecek adımların yol haritasının hazırlandığı ortaya çıktı.

YARGI REFORMU NİTELİĞİNDE

Erdoğan'ın masasında bekleyen öneriler yargıya ilişkin reform niteliğinde yenilikler içeriyor. Yargıda iki başlılığa son verilerek çağdaş bir hukuk düzeninin getirilmesi sonucunu doğuracak düzenlemeler konusunda hükümet henüz net kararını ise vermiş değil. Önerilerin başında Anayasa'nın 156. ve 157. maddelerinin değiştirilerek Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin (AYİM) kaldırılması geliyor. Hukukçulara göre askerlerin idari davalarına 1971'den önce olduğu gibi Danıştay'da bir dairenin bakması en mantıklı seçenek olarak görünüyor. Başbakanlık hukukçuları bu sayede AYİM'de olmayan 'daha üst bir makama itiraz' yolunun da açılacağını ifade ediyor.

Hukukçular, Askeri Yargıtay'ın kaldırılarak askeri mahkemelerin kararlarının sivil denetime açılmasını da zorunlu görüyor. Askeri mahkemelerin aldığı kararların bir üst mahkeme olarak Yargıtay'da temyiz incelemesine tabi olması gerektiği ifade ediliyor. Bu sayede Askeri Yargıtay ile Yargıtay'ın aynı konuda farklı içtihatlar oluşturmasının önüne de geçileceğini belirten hukukçular, Yargıtay'da oluşturulacak bir dairenin askeri suçların temyiz incelemesiyle görevlendirilebileceğini de kaydediyor.

İHTİSAS MAHKEMESİ OLSUN

Başbakanlık hukukçularının bir diğer önerisi de askeri mahkemelerin, adli yargı teşkilatı içine alınarak tıpkı iş mahkemeleri, çocuk mahkemeleri, aile mahkemeleri gibi uzmanlık mahkemelerine dönüştürülmesi. Askeri Yargıtay kaldırılacağı için bu mahkemelerin verdikleri kararların temyiz incelemesini Yargıtay'daki ilgili dairece yapılması öngörülüyor.

Erdoğan'a sunulan önerilerde modern Türk ordusunun ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olan 1930 tarihli Askeri Ceza Kanunu'nun mutlaka değişmesi gerektiği ifade ediliyor. Sadece askerler tarafından işlenen ve askeri hizmet ve görevle ilgili olan suçları kapsayan yeni bir Askeri Ceza Kanunu çıkarılması öneriliyor. Askeri hâkimlerin bağımsızlığı için Askeri Hâkimler Kanunu'nun değiştirilerek askeri hâkimlere üstleri tarafından verilen 'Subay sicil belgesi notu'nun kaldırılması gerektiği vurgulanıyor. Askeri hâkimlerin bağımsızlığının korunması için askeri hâkim ve savcıların da Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'na bağlı olmasının modern bir anlayış olacağı belirtiliyor.

AYİM Danıştay içine alınabilir

Başbakan Erdoğan'ın yargıda çift başlılığa son vermek için başlattığı çalışmayı doğrulayan açıklama Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu'dan geldi. 3 komutanın açığa alınmasıyla gündeme gelen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin (AYİM) sivil yargı içine alınabileceği söyleyen Kuzu, "Askerin yargıtay bölümü, Yargıtay’da bir daireye verilebilir. Yüksek Askeri İdare Mahkemesi bölümü de Danıştay’dan bir daireye verilebilir. Bu iş böyle biter. Anayasal düzenleme ile değerlendirilirse bu çerçevede yapılabilir. İki başlılığın giderilmesi konusu geçmişte askerlerle konuşuldu. Askeri kesimde de buna bir itiraz yok" açıklamasında bulundu.

Seçkin ERGÜN / BUGÜN