Dijital euro ve Avrupa’nın ödeme egemenliği

Finansingundem.com – Dış Haberler Servisi

Avrupa’da perakende ödemelerin önemli bir kısmının Visa, Mastercard ve PayPal gibi ABD merkezli oyuncular tarafından kontrol edilmesi, “Avrupa’nın ödeme egemenliği” gündemini öne taşıdı. ECB, 2020’den bu yana yürüttüğü değerlendirme ve tasarım sürecini, 2027’de pilot, 2029’da olası lansman hedefiyle hızlandırdı. Ancak yasama zemini zor. Mevzuat hâlen yalnızca fiziksel nakdi tanıyor ve dijital eşdeğer için yeni kurallar gerekiyor.

SİYASİ DENGELER VE OYLAMA TAKVİMİ

Merkez sol ve liberal gruplar destek verse de mutlak çoğunluk ufukta değil; yaklaşık 40 oya ihtiyaç var. Aşırı sağ net biçimde karşı. Denge, merkez sağ EPP ile ECR’deki dağınık pozisyonlarda oluşacak. Bazı EPP üyeleri, çevrimdışı P2P ödemelerle sınırlı, daha yalın bir ilk faz talep ediyor. “Çoğunluğu sağlamak zor olacak” diyen şüpheciler, proje tasarımında sadeleşme ve net katma değer vurgusu yapıyor.

KAMUOYU VE İLETİŞİM ÇABASI

ECB, şüpheleri gidermek için yoğun bir iletişim kampanyası yürütüyor. Yönetim Kurulu Üyesi Piero Cipollone 2025 boyunca çok sayıda konuşma ve röportajla projenin gerekçesini anlattı. Başkan Christine Lagarde, dijital euronun “en iyi ve en hızlı” şekilde hayata geçirilmesi için siyasi irade beyan etti.

EGEMENLİK VE ÖZGÜRLÜK ARGÜMANI

Proje, dijital çağda ödeme altyapısının stratejik bir kamu yararı olduğu iddiasına dayanıyor. ECB, bireysel işlemleri izleme veya kısıtlama yetkisi olmayacağını vurguluyor. Savunucular, Avrupa’nın ABD şirketlerine ve dolar ekosistemine bağımlılığını azaltmanın kritik olduğunu; sabit kripto paraların yaygınlaşması hâlinde bağımlılığın artabileceğini savunuyor.

MALİYET VE UYGULAMA ÇATIŞMASI

Bankacılık sektörü, ölçek ve entegrasyon maliyetlerine dikkat çekiyor. PwC’nin bir çalışması, bankalar için toplam maliyeti 18 milyar avroya kadar çıkarırken; ECB bu yükün 6 milyar avroya daha yakın olduğunu iddia ediyor. Büyük bankalar, kendi Avrupa odaklı ödeme girişimlerinin dijital euro tarafından sekteye uğramasından endişeli ve yüksek başarısızlık riskine işaret ediyor.

MAHREMİYET, ÇEVRİMDIŞI ÖDEME VE TASARIM

Skeptikler, çevrimiçi plan için açık talebin belirsiz olduğuna dikkat çekiyor. Öne çıkan uzlaşı alanı, elektrik veya internet kesintilerinde çalışabilecek, kişi-kişiye çevrimdışı ödemeler. Bu seçenek, nakdin mahremiyetine en yakın özellikleri sağlayabileceği için siyasi olarak da destek buluyor.

RİSKLER VE FIRSATLAR

Siyasi risk: Genel Kurul’da parçalı destek, zamanlamayı ve kapsamı etkileyebilir.
Teknik risk: 350+ milyon kullanıcıyı kapsayacak altyapıda güvenlik, ölçeklenebilirlik ve birlikte çalışabilirlik.
Piyasa riski: Özel çözümler ve bankaların yatırımlarıyla rekabet; yönetişim modelinde rol paylaşımı.
Toplumsal risk: Nakitin rolüne ilişkin kaygılar, yanlış bilgilendirme ve sansür endişeleri.
Fırsat: AB içi ödemelerde maliyet düşüşü, tek pazar entegrasyonunun derinleşmesi, kamu parasında stratejik otonomi.

Trump’ın 100 milyar dolarlık kumarı

Trump’tan Danimarka'ya Gröland tehdidi!

Altın ve gümüş fiyatlarına 'Venezuela' dopingi!