Dev şirketlerden geri adım: Yapay zeka insanın yerini dolduramadı

Yapay zekanın kısa sürede insan emeğinin yerini tamamen alacağı yönündeki beklentiler zayıflamaya başladı. Birçok büyük şirket, otomasyonun tek başına yeterli olmadığını görerek işten çıkardığı çalışanları yeniden işe alırken yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliği endişeler arttı.

Yakın zamanda toplu işten çıkarmalara giden otomotiv devi Ford, otomasyonla çözemediği kalite problemleri için yüzlerce deneyimli mühendisi yeniden kadrosuna kattı. Ford'un araç donanım mühendisliğinden sorumlu başkan yardımcısı Charles Poon, "Yapay zeka güçlü bir araçtır ancak yalnızca beslendiği veri kadar başarılı olabilir"dedi.

Şirketler çalışanları geri çağırıyor

Benzer bir tablo, Commonwealth Bank of Australia ve IBM gibi dev şirketlerde de yaşandı.

Avustralya'nın en büyük bankalarından biri olan Commonwealth Bank da geçen sene onlarca müşteri temsilcisini yapay zeka sistemleri ile değiştirirken, müşterilerin talepleri karşılanamayınca artan şikayetler ve taleplerin ardından çıkardığı çalışanların bir bölümünü yeniden işe almak zorunda kaldı.

Banka daha sonra yaptığı değerlendirmede, iş kararları alınırken operasyonel ihtiyaçların yeterince hesaba katılmadığını kabul etti ve personel ihtiyacının daha kapsamlı analiz edilmesi gerektiğini açıkladı.

Öte yandan IBM de insan kaynakları süreçlerinin büyük bölümünü yapay zekaya devretmişti. Sistem, rutin taleplerin yaklaşık yüzde 94'ünü başarıyla yönetirken etik değerlendirme, istisnai durumlar ve insan yorumu gerektiren konularda yetersiz kaldı. Bunun ardından şirket, ABD'deki giriş seviyesi işe alımlarını artırma kararı aldı.

IBM İnsan Kaynakları Başkanı Nickle LaMoreaux, genç çalışanlara yatırım yapılmaması halinde şirketlerin gelecekte yetişmiş insan kaynağı bulmakta zorlanacağını belirterek, "Yetenek havuzunu beslemezseniz birkaç yıl içinde kaynak tamamen kurur" değerlendirmesinde bulundu.

Geri dönüşü zor maliyetler yaratıyor

Intuition Labs'ın raporuna göre, çalışanların becerileri geliştirilmeden yapılan yapay zeka yatırımları ekipleri yeni teknolojiye hazırlıksız bırakırken, birçok şirket, yapay zeka kaynaklı işten çıkarmalardan pişmanlık duyuyor.

Raporda şirketlerin çalışanların eğitimine yatırım yapmak yerine sadece otomasyona bütçe ayırmalarının bir hata olduğu ortaya konurken, yapay zeka sistemlerini yönetecek, denetleyecek ve geliştirecek insan kaynağının göz ardı edilmesinin geri dönüşü zor maliyetler yarattığına dikkat çekildi.

Araştırma şirketi Orgvue'nun verilerine göre de yapay zeka nedeniyle çalışanlarını işten çıkaran yöneticilerin önemli bir bölümü daha sonra bu kararların yanlış olduğunu kabul etti.

İnsan kaynakları çözümleri sağlayıcısı ADP Asya Pasifik Kıdemli Başkan Yardımcısı Jessica Zhang ise yapay zeka çıktılarının tutarsız veya uygulanması zor olduğu durumlarda şirketlerin yeniden insan denetimine dönmek zorunda kaldığını belirtiyor. Bu durumun hem süreçleri yavaşlattığını hem de beklenen verimlilik artışını azalttığını ifade ediyor.

Benzer bir eğilim işe alım sektöründe de görülüyor. Robert Half verilerine göre ABD'deki işe alım yöneticilerinin yüzde 32'si, yapay zeka nedeniyle kaldırdıkları pozisyonlar için daha sonra yeniden personel arayışına girdi.

Şirketler, yapay zekanın insanın yerini tamamen alacak bir teknoloji değil, insan yetkinliklerini güçlendiren bir araç olduğunu daha net görmeye başlarken, son tabloya göre geleceğin kazananları insan ve yapay zekayı rakip değil ekip arkadaşı olarak gören şirketler olacak.

AB, yüksek riskli yapay zeka kurallarını erteledi

Yapay zekâ verimliliği tüketim tuzağı mı?

Dünyanın en değerli şirketleri listesinde yapay zekâ farkı