Cirolar arttı karlar eridi

Dolar ve faiz yükselirken sanayi ve hizmet şirketlerinin kârları eriyor.. Döviz açık pozisyonları ise yükseldi. Milliyet Gazetesi Yazarı Zeynep Aktaş, ilk dokuz aylık sonuçlara göre 99 sanayi ve hizmet şirketinin cirosunun yüzde 9 artarken kârlarınınsa yüzde 14 eridiğini yazdı. İşte Aktaş'ın o yazısı:  Borsa şirketleri yılın ilk dokuz aylık sonuçlarını açıkladı. 99 sanayi ve hizmet şirketinin cirosu yüzde 9 oranında artış gösterirken kârları yüzde 14 geriledi. Şirketler yurtiçi pazar daralınca yurtdışına yöneldi. Ancak söz konusu yönelim dahi artan maliyetler karşısında kârların erimesine engel olamadı.
Kârların erimesinde asıl etkili olan etmen ise finansal gelirlerdeki gerileme. Esas Faaliyet Dışı Finansal Gelirler kalemi toplamda  2.6 milyar TL’den 814 milyon TL’ye düştü. Faaliyet dışından elde edilen kârın yüzde 69 oranında erimesi şirketlerin kârlılığına da ister istemez olumsuz yönde yansıdı.
Diğer taraftan kur farkından kaynaklanan zarar şirketlerin kâr marjlarını da geriletti. Yabancı para cinsinden borçlanan şirketlerin katlandıkları maliyetler yükselince, beklentilerin altında veriler açıklamak durumunda kaldılar.
Kur ve faiz dengesi
Borsada işlem gören sanayi ve hizmet şirketleri için kur ve faizdeki hareketlenme şirketlerin mali tablolarına olumsuz yansımaya devam edecek. Kurun yüksek seviyesini koruması yeni dengelerin de daha aşağılarda gerçekleşmesine neden olacak. Türk Telekom, Ford Otosan, Vestel Beyaz Eşya, Koza Altın, Esas Faaliyet Dışı kârı yüksek olan ve bu kalemde azalma yaşanan şirketlerin başında geliyor. Ancak buna rağmen şirketler umutlu.
Türk Telekom Grup CEO’su Hakam Kanafani, genişbant müşteri sayısının son 9 çeyrekteki en yüksek rakam olan 7.2 milyona ulaştığını söylüyor.  Mobilde üçüncü çeyrekte gösterilen performans ile toplam müşteri sayısının ilk defa 14 milyonun üzerine çıktığını belirtiyor.
Kur farkı zararlarından kaynaklanarak şirketin kârlılığında azalma meydana geldiğini belirten uzmanlar, beklentilerin altında gelen kâra rağmen şirkete yönelik iyimserliklerini koruyorlar. Türk Telekom, yüksek temettü verimliliğine sahip olması nedeniyle uzun vadeli portföylerde yer alıyor.
Yatırımcı mevduat altın ve emeklilik fonlarında
ING Bank’ın 2013 yılı 3. çeyrek  “Türkiye’nin Tasarruf Eğilimleri Araştırması” sonuçları açıklandı. Araştırma verilerine göre  faizdeki yükseliş nedeniyle,  “vadeli hesap” en fazla tercih edilen tasarruf aracı olmaya devam ediyor. Yatırımcılar tercihlerinde geleneksel yatırım enstrümanlarını ilk sırada tutuyor.”Altın”, belirsizlik ortamında güvenli liman olarak görülmesi ve fiyatların yeniden yükseleceği beklentisiyle fiyatlardaki düşüşe rağmen talep görüyor.
Uzun vadeli bir yatırım aracı olan “bireysel emeklilik/hayat sigortaları”na olan talepte, uygulanmakta olan devlet teşvikinin katkısıyla, ikinci çeyreğe göre 5 puanlık belirgin bir artış gösterdi. Bireysel emeklilik uzun vadede kendini güvence altına almak isteyenler için öne çıkan bir tercih olmaya devam ediyor.

Kasım ayları dalgalı geçiyor
FED’in 29 Ekim toplantısının ardından tahvil alımını azaltmak için önümüzdeki yılı beklememe olasılığı piyasalarda satışı da beraberinde getirdi. Dolar değer kazanırken son bir ayda ilk kez dolar/TL kuru 2 TL’nin üstüne çıktı. Euro/dolar kuru 1.38’den 1.34’e geriledi.Gösterge faizi yüzde 8’i geçti.
Bu hafta ise gözler açıklanacak enflasyon verisine çevrilecek. Eğer enflasyonda yükseliş devam ederse bu durum ister istemez piyasalar üzerinde etkili olacak. Borsanın geçmiş göstergelerine bakıldığında kasım aylarının genelde dalgalı geçtiği gözleniyor.  Son 25 yılın 13’ünde borsa kasım aylarında değer kaybederken 12’sinde yükseldi.
Şirketlerin açık pozisyonu artıyor

99 sanayi ve hizmet şirketinin döviz açık pozisyonu geçtiğimiz yılın 9 aylık döneminde 6 milyar TL iken bu yılın aynı döneminde 10.5 milyar TL’ye çıktı. Bu rakam aynı firmalar açısından altı aylık döneminde 9.5 milyar TL idi. Borsadaki şirketlerin tamamının döviz açık pozisyonu ise 2013’ün altı aylık döneminde 76 milyar TL idi. Döviz açığı bulunan şirketler için kurdaki her hareketlenme adeta bir kabus. Doların 2 TL seviyesinin üzerine çıkması ithalatçı ve döviz borçlu şirketler için hiç de iç açıcı bir durum değil. Faizin de hareketlenmesi durumunda otomotiv ve beyaz eşya gibi sektörlerdeki daralma devam edebilir.
Ar-Ge’ye para ayrılmıyor
Şirketler AR-GE faaliyetlerine istenen önemi vermiyor. Bunda teknolojinin doğrudan dışardan alınmasının etkisi olduğu gibi artan giderler karşısında ilk kısılan kalemin de AR-GE faaliyetleri olmasının da etkisi olsa gerek. Borsadaki 99 sanayi ve hizmet şirketinin araştırma ve geliştirme gideri dokuz aylık dönemde 219 milyon TL’den  261 milyon TL’ye çıktı. Artış oranı yüzde 18.91 gibi yüksek bir oranı ifade etse de ayrılan fonun ciro içerisindeki payı sadece yüzde 0.49 olduğunu göz ardı etmemekte fayda var.
Sanayinin en kârlı şirketleri
Dokuz aylık bilançolar içerisinde sanayide en yüksek kârı açıklayan borsa şirketleri arasında Turkcell , Türk Telekom, Ford Otosan, Koza Altın, Türk Traktör, BSH Ev Aletleri öne çıkıyor. Turkcell’in net kârı yüzde 12.38 oranında artarken bilanço performansı yabancıların da hisseye ilgi göstermesini sağlıyor. TÜYİD ve IPREO’nun hazırladığı  fon akışlarına ilişkin “Flow of Funds” raporuna göre, üçüncü çeyrekte sektörler bazında fon akışının en çok teknoloji, hammadde ve altyapı hizmetleri alanında faaliyet gösteren firmalara yöneldiği belirtiliyor. Bir önceki döneme göre yavaşlasa da üçüncü çeyrekte 84 milyon dolarlık fon girişi ile Turkcell’den hisse senedi alımı yapıldığı görülüyor.