BofA'dan yapay zeka raporu: Ekonomiye etkisi 10 katına çıkabilir

Bank of America (BofA), yapay zeka patlamasına şüpheyle yaklaşanlara yönelik yayımladığı raporda dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.

Bankanın küresel ekonomi araştırma ekibine göre yapay zeka, elektrik ya da internet gibi önceki büyük teknolojik dönüşümlerle kıyaslanamayacak kadar güçlü bir etki yaratabilir. Raporda, yapay zekanın sonunda sağlayacağı verimlilik artışının, bugün ekonomide görülen etkinin 10 katına ulaşabileceği savunuldu.

Ancak Bank of America, yapay zekanın mevcut ekonomik etkisinin şimdilik yalnızca yüzde 0,1 seviyesinde olduğunu da kabul etti. Banka, bu oranı yapay zeka etrafındaki büyük heyecanla kıyaslandığında “küçük bir toplam etki” olarak nitelendirdi.

YAPAY ZEKANIN EKONOMİK ETKİSİ ŞİMDİLİK SINIRLI

Bank of America’ya göre yapay zeka, mikro ölçekte dikkat çekici verimlilik kazanımları sağlıyor. Yazılım geliştiricilerin yapay zeka destekli kodlama araçlarıyla yüzde 55 daha fazla iş tamamladığı, müşteri destek temsilcilerinin yüzde 14 daha fazla talep çözdüğü, profesyonel yazarların ise projeleri yüzde 37 ila yüzde 40 daha hızlı bitirdiği belirtiliyor.

Buna rağmen bu kazanımlar henüz gayrisafi yurt içi hasılaya güçlü bir katkı olarak yansımıyor.

Rapora göre yapay zeka bugün iş yerlerindeki görevlerin yaklaşık yüzde 20’sini dönüştürebilecek kapasiteye sahip. Ancak bu görevlerin yalnızca yüzde 23’ü mevcut fiyatlarla otomasyona ekonomik olarak uygun görünüyor.

Otomasyona geçen görevlerde iş gücü maliyetinden yaklaşık yüzde 27 tasarruf sağlanıyor. İş gücünün toplam maliyetlerin yaklaşık yarısını oluşturduğu dikkate alındığında, teorik olarak iş gücü verimliliğinde yüzde 0,66’lık bir artış potansiyeli ortaya çıkıyor. Ancak organizasyonel direnç, beceri uyumsuzluğu, yavaş yayılım ve düzenleyici engeller bu etkiyi Bank of America’nın hesapladığı yüzde 0,1 seviyesine yaklaştırıyor.

AKADEMİK BULGULAR NET DEĞİL

Bank of America, yapay zekanın toplam ekonomik etkisine ilişkin akademik literatürün henüz kesin sonuçlar sunmadığını belirtti.

Raporda, bazı çalışmaların şirket düzeyinde görülen kazanımların ulusal hesaplara bakıldığında küçüldüğünü ya da kaybolduğunu gösterdiği aktarıldı.

Bankaya göre GSYH istatistikleri kalite artışlarını ölçmekte yetersiz kalıyor. Ancak bu durum, yapay zekanın kağıt üzerindeki potansiyeli ile gerçek ekonomik etkisi arasında büyük bir fark olduğu yönündeki gözlemlerle de örtüşüyor.

EY-Parthenon Başkan Yardımcısı Mitch Berlin de Fortune’a yaptığı değerlendirmede, müşterilerle görüşmelerinde bu alanda gerçek bir “boşluk” gördüğünü, buna rağmen herkesin gelecekteki potansiyel konusunda heyecanlı olduğunu söyledi.

BANKAYA GÖRE YAPAY ZEKA ELEKTRİK VE İNTERNETTEN FARKLI

Bank of America, yapay zekanın önceki büyük teknolojik yeniliklerden farklı olduğunu savundu.

Bankaya göre elektrik fiziksel süreçleri otomatikleştirirken, internet bilginin daha hızlı hareket etmesini sağladı. Ancak bu teknolojiler yeni şeyler icat etme sürecini doğrudan hızlandırmadı.

Yapay zeka ise araştırmaya yardımcı olma, hipotez üretimini hızlandırma ve yeni buluşları mümkün kılan bilişsel işleri destekleme kapasitesine sahip.

Raporda, yapay zekanın ekonominin daha geniş bir bölümünü etkileyebileceği ve bu alandaki küçük iyileşmelerin toplam verimlilik üzerindeki etkiyi önümüzdeki 10 yılda 10 kata kadar büyütebileceği ifade edildi.

10 KATLIK ARTIŞ NASIL HESAPLANIYOR?

Bank of America’nın 10 katlık artış iddiası, kesin bir tahminden çok, koşullar değiştiğinde ortaya çıkabilecek etkiyi hesaplayan bir yaklaşım olarak sunuluyor.

Bu hesaplama, ekonomist Philippe Aghion ve çalışma arkadaşlarının 2024’te yayımladığı araştırmaya dayanıyor. Söz konusu çalışmada, güncel yapay zeka kapasitesi tahminleri standart bir verimlilik modeline dahil edildi ve önümüzdeki 10 yılda bugünkü rakamların işaret ettiğinden 10 kat daha büyük kümülatif kazanımlar elde edilebileceği sonucuna ulaşıldı.

Bu görüşe göre yapay zeka modelleri geliştikçe ve kullanım maliyetleri düştükçe, otomasyonu hem teknik hem de ekonomik olarak mümkün olan görevlerin oranı hızla artabilir.

Raporda, yapay zekanın görev erişiminin yüzde 20’den yüzde 40’a çıkmasının, diğer koşullar aynı kaldığında toplam verimlilik kazanımlarını iki kattan fazla artırabileceği belirtildi.