BIS'ten küresel ekonomi için kritik uyarı: 3 büyük risk kapıda

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), küresel finansal istikrar açısından üç temel riskin öne çıktığını belirterek politika yapıcılara acil adım çağrısında bulundu. Merkez bankalarının çatı kuruluşu olarak bilinen BIS, yayımladığı 2026 Yılı Ekonomik Raporu’nda rekor seviyelere ulaşan kamu borçları, kalıcı enflasyon riski ve finansal piyasalardaki yapısal değişikliklerin küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturduğunu vurguladı.

Küresel ekonomi direnç gösterdi ancak riskler büyüdü

Raporda, küresel ekonominin 2026’nın başlarına kadar yapay zeka yatırımlarına ilişkin iyimserlik ve güçlü küresel ticaretin desteğiyle dirençli bir görünüm sergilediği belirtildi. Ancak jeopolitik gerilimler ve enerji tedarikine yönelik risklerin, ekonomik görünüm üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceğine dikkat çekildi.

BIS, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının enerji ve ham madde tedarikinde küresel ölçekte kriz riskini artırdığını ifade etti. Raporda, son dönemde jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi ve petrol fiyatlarının gerilemesine rağmen bu sürecin ekonomik etkilerinin kısa sürede ortadan kalkmayabileceği uyarısı yapıldı.

Enflasyon kalıcı tehdit haline gelebilir

BIS’e göre enerji fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar ve tedarik zincirlerinde oluşan baskılar, enflasyonun yeniden kalıcı bir sorun haline gelmesine neden olabilir. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması veya petrol fiyatlarındaki düşüşün tek başına yeterli olmayabileceği belirtilen raporda, yüksek enflasyon riskinin küresel ekonomi için temel tehditlerden biri olmayı sürdürdüğü kaydedildi.

Raporda, küresel ekonomi açısından acil önlem alınması gereken başlıklar arasında enflasyonun kalıcı hale gelmesi, yapay zeka yatırımlarındaki ivmenin kaybolma ihtimali ve finansal kırılganlıkların artması gösterildi.

Kamu borçları ve piyasa kırılganlıkları alarm veriyor

BIS, özellikle rekor seviyelere çıkan kamu borçlarının finansal istikrar açısından giderek daha ciddi bir risk oluşturduğunu bildirdi. Tahvil piyasalarındaki yapısal değişikliklerin de piyasalarda ani yeniden fiyatlamalara yol açabileceği ve finansal koşulları hızla sıkılaştırabileceği ifade edildi.

Raporda, bu tür bir yeniden fiyatlamanın talebi baskılayabileceği, enflasyon görünümünü belirsizleştirebileceği ve merkez bankalarının para politikası kararlarını daha karmaşık hale getirebileceği belirtildi.

“Politika yapıcılar hemen harekete geçmeli”

BIS Genel Müdürü Pablo Hernandez de Cos, mevcut ekonomik tablonun güçlü ve koordineli politika adımları gerektirdiğini söyledi. De Cos, küresel ekonominin sağlıklı bir zeminde ilerleyebilmesi için fiyat istikrarı, mali disiplin ve yapısal reformların birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

De Cos, politika yapıcıların gecikmeden harekete geçmesi gerektiğini belirterek, ertelemenin ileride gerekli ayarlamaları daha maliyetli hale getireceği uyarısında bulundu. Küresel ekonominin gelecekteki istikrarının bugünden atılacak adımlara bağlı olduğunu ifade etti.

Merkez bankaları zor kararlarla karşı karşıya kalabilir

BIS raporunda, finansal piyasalarda yaşanabilecek stresin merkez bankalarını yeniden müdahaleye zorlayabileceği de vurgulandı. Böyle bir durumda piyasa ve mali disiplin üzerinde olumsuz etkiler oluşabileceği belirtildi.

De Cos, mali kırılganlıklar ve tahvil piyasalarındaki yapısal değişimlerin, finansal istikrar için büyüyen bir risk oluşturduğunu ifade ederek, merkez bankalarının hem enflasyonla mücadele hem de piyasa istikrarını koruma arasında daha zorlu bir denge kurmak zorunda kalabileceğine dikkat çekti.

2012'den bu yana bir ilk: Karahan BIS Konferansı'nda sunum yaptı

TCMB'den makro finansal istikrarı destekleyici adım

'Mutlak butlan' piyasaları vurdu: Finansal İstikrar Komitesi acil toplandı

Fed: En büyük finansal risk 'enflasyon'

Scope: Türkiye'nin ekonomik ve finansal riskleri hafifledi

ABD, finansal risklerin değerlendirilmesinde yeni kuralları tartışıyor