Bir liraya döner ayran olur mu?

Fırsatçı üreticilerin et ürünlerine eklediği soya miktarı yüzde 80'e kadar çıktı.

Bir liraya döner ekmek, 4 TL’ye biri etli üç kap yemek... Et fiyatının 40 TL’yi bulduğu ortamda olur mu demeyin, oluyor... Çünkü yediğinizi sandığınız et değil, soya. Bir kilo karkas etin en düşük fiyatı 12 TL iken, GDO’suz yani en kaliteli soya kıymasının kilosu 4-4.5 TL. Bir kilo soya kıyması 3 litre su emdiği için kullanım fiyatı kiloda 50 kuruşa kadar düşüyor. 10 yıldır soya ithalatı yapan Doğalsan’ın sahibi Ufuk Ilgaz, et üreticilerinin maliyetlerini kısmak için soya alımını artırdığını belirtiyor ve “Biz GDO’suz sertifikalı soya sattığımız için yüzde 40 daha pahalıyız. Ancak bizim bile satışlarımız yüzde 20 arttı” diyor.

Et fiyatının yükselmesiyle birlikte özellikle merdivenaltı üretimde soya kullanımının arttığını vurgulayan Ilgaz, “Soya normalde etteki proteini artırıyor. Ama ürünün en fazla yüzde 20’si soya proteini olmalı. Ancak birçok üründe oran yüzde 80’e ulaşıyor. Böylece maliyetleri yüzde 50 azaltıyorlar” iddiasında bulunuyor.

Denetim yetersiz
Yüzde 19 oranındaki yağın alındığı soyanın da hayvan küspesi olarak satıldığını kaydeden Ilgaz, “Ancak hayvanların beslenmesinde kullanılan bu soya küspesini de et ya da et ürünlerine karıştırıyorlar. Böylece fiyat yüzde 40 azalıyor” diyor.

Sağlıklı Gıda Platformu Başkanı Hüseyin Bozdağ da, 1 kişilik 3 çeşit yemeğin fiyatının 4 TL’den 6 TL’ye çıktığını belirterek, “Üretici, maliyetleri düşürmek için bir takım operasyonlar yapmaya başladı. 400 bin tane gıda imalatı yapan firma var. Denetimler artırılmalı. Taksim’de 1 TL’ye ekmek arası döner ve ayran satılıyor” diyor. Makro Market Yönetim Kurulu Başkanı Şeref Songör ise, gıdada dejenerasyon yaşandığını, birçok ürünün içeriğinin etiketine uygun olmadığını ifade ediyor.

Gıda teröristleri neler yapıyor?
Et ve et ürünlerine soya küspesi ekleniyor.
Soya, etin yanı sıra cevize ve
una da karıştırılıyor. Böylece baklava ve ekmekte de kullanılıyor.
Bezelyenin kurusu öğütülüp
fıstık diye tatlılara konuluyor.
Tavukların boyun, taşlık, kanat ucu gibi ticari değeri olmayan her yeri kemikleriyle öğütülerek ‘mekanik kıyma’ olarak ete karıştırılıyor.
Kuşbaşı ete özel bir kimyasal
karışım suyla emdiriliyor.
Etten çıkan sinir, 40 derecede dondurulup öğütülüyor ve sinir unu olarak sosise ekleniyor.
Birçok peynir, peynir altı suyu tozundan artanla yapılıyor. Bu peynirin yanı sıra bisküvi, kraker ve kekte de kullanılıyor.
Kedi köpek için etten sıyrılan kemik artık pakette parayla satılıyor.

Soya ithalatı
1 milyar doları aştı
-Son 11 yılda Türkiye’ye 20 milyon tondan fazla GDO’lu ürün getirildi.
-İthal edilen GDO’lu ürünlerin başında soya, soya fasulyesi ve mısır geliyor.
-1998 yılında 600 milyon dolar olan soya ithalatı 2008’de 1 milyar dolara ulaştı.
-Sadece hayvan yemi amaçlı soya fasülyesi ithalatı 2008 yılında 359 bin 556 tona ulaştı.
-Soya ağırlıklı olarak ABD, Arjantin ve Brezilya’dan ithal ediliyor.

GÜLŞEN CEBECİ BALLIM / RADİKAL